Ziek worden is al vervelend genoeg, maar wat gebeurt er met uw inkomen als u tijdelijk niet kunt werken? In Nederland heeft u in de meeste gevallen recht op loondoorbetaling bij ziekte. Toch bestaan hierover veel vragen, zeker bij tijdelijke contracten of gedeeltelijke werkhervatting. In dit artikel leggen we uit wat uw rechten en plichten zijn, hoeveel loon u krijgt en wat de wet hierover zegt.
Wat houdt loondoorbetaling bij ziekte in?
Loondoorbetaling bij ziekte betekent dat uw werkgever uw loon geheel of gedeeltelijk blijft betalen als u door ziekte niet in staat bent om de overeengekomen werkzaamheden uit te voeren. Deze verplichting geldt in beginsel maximaal 104 weken en is geregeld in artikel 7:629 BW. Tijdens deze periode blijven u en uw werkgever samen verantwoordelijk voor uw re-integratie. De loondoorbetalingsverplichting eindigt eerder als uw arbeidsovereenkomst rechtsgeldig eindigt, bijvoorbeeld doordat een tijdelijk contract afloopt.
Heeft u recht op loondoorbetaling bij ziekte?
Ja, in de meeste gevallen heeft u recht op loondoorbetaling bij ziekte.Wanneer u door ziekte de overeengekomen werkzaamheden niet kunt uitvoeren. Het maakt in beginsel niet uit of de ziekte lichamelijk of psychisch van aard is en of deze verband houdt met het werk.
Uw werkgever mag niet zelf beoordelen of u medisch gezien arbeidsongeschikt bent. Deze beoordeling is voorbehouden aan de bedrijfsarts of arbodienst. U bent wel verplicht om u volgens de geldende verzuimregels ziek te melden en mee te werken aan redelijke controle- en re-integratievoorschriften.
Op het recht op loondoorbetaling bestaan uitzonderingen. Zo kan het recht ontbreken als u uw ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt of niet meewerkt aan uw herstel of re-integratie. Ook gelden bijzondere regels voor onder anderen oproepkrachten, uitzendkrachten, werknemers die na de AOW-leeftijd doorwerken en werknemers van wie het tijdelijke contract tijdens ziekte afloopt.
Voorwaarden
De belangrijkste voorwaarden zijn:
- U bent werknemer in loondienst
- U bent door ziekte (tijdelijk) niet in staat om het werk uit te voeren;
- De ziekte is geen opzettelijk veroorzaakte arbeidsongeschiktheid.
Wanneer u ziek wordt, dan hoeft u dus niet direct bang te zijn voor inkomensverlies. Op het recht tot doorbetaling van loon tijdens ziekte bestaan een aantal uitzonderingen. Daar komen we later in dit artikel op terug.
Hoe hoog is de loondoorbetaling bij ziekte?
Volgens de wet heeft een werknemer bij ziekte recht op minimaal 70% van het brutoloon, gedurende maximaal 104 weken. Dit percentage kan in de praktijk hoger uitvallen als er in de cao of in de arbeidsovereenkomst betere afspraken zijn gemaakt. In veel sectoren is het gebruikelijk dat het loon in het eerste ziektejaar wordt aangevuld tot 100%. Het gaat hierbij om het gemiddelde loon, inclusief vaste toeslagen.
Het is belangrijk om te weten dat in veel cao’s of arbeidsovereenkomsten wachtdagen kunnen worden opgenomen. Dit betekent dat over de eerste dag(en) van ziekte mogelijk geen loon wordt betaald. Controleer uw cao of arbeidsovereenkomst hierop.
Gelden er wachtdagen bij ziekte?
In uw arbeidsovereenkomst of cao kan zijn afgesproken dat bij ziekte één of twee wachtdagen gelden. Over deze dagen ontvangt u geen loon. Meer dan twee wachtdagen is niet toegestaan.
Wordt u binnen vier weken opnieuw ziek, dan worden de ziekteperioden in beginsel samengeteld. De wachtdagen mogen dan niet zonder meer opnieuw worden toegepast. Controleer daarom altijd uw arbeidsovereenkomst en cao.
Hoeveel loon krijgt u bij gedeeltelijke werkhervatting?
Als u gedeeltelijk arbeidsgeschikt bent, kunt u re-integreren door bijvoorbeeld aangepaste werkzaamheden of minder uren te werken. In dat geval ontvangt u loon naar rato van het deel dat u werkt én loondoorbetaling voor het deel waarvoor u nog ziek bent. U bent in dat geval dus deels aan het werk en deels ziek, en u heeft recht op een passende combinatie van loon en ziektegeld. In de regel ontvangt u dus 100% van het loon voor de gewerkte uren en minimaal 70% voor de ziekte-uren. Let echter op: in uw cao of arbeidsovereenkomst kunnen hierover afwijkende afspraken zijn gemaakt die gunstiger of in sommige gevallen anders kunnen uitpakken.
Tijdelijke contracten en ziekte
Bij een tijdelijk contract heeft u ook recht op loondoorbetaling bij ziekte. Uw werkgever betaalt u maximaal twee jaar minstens 70% van het loon door.
Wanneer tijdens de periode van loondoorbetaling uw tijdelijke contract afloopt dan neemt het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) de loondoorbetaling over. Dit gebeurt vanaf de datum dat het contract afloopt tot de termijn van maximaal twee jaren is bereikt. Het UWV is in dat geval ook verantwoordelijk voor de verzuimbegeleiding en re-integratie. Indien de werknemer langer dan zes weken ziek is tijdens het tijdelijke contract dan zal er samen met de werkgever een re-integratieverslag opgemaakt dienen te worden.
Welke regels gelden voor oproep- en nulurencontracten?
Bij een oproep- of nulurencontract hangt het recht op loon af van het soort contract en het moment waarop u ziek wordt. Wordt u ziek tijdens een afgesproken oproepperiode? Dan heeft u in beginsel recht op minimaal 70% van het loon over de uren waarvoor u was opgeroepen.
Wordt u tijdens ziekte niet meer opgeroepen en werkt u al minimaal drie maanden bij uw werkgever? Dan kunt u mogelijk een beroep doen op het rechtsvermoeden van arbeidsomvang. Het gemiddelde aantal gewerkte uren in de voorafgaande drie maanden kan dan worden gebruikt om te bepalen hoeveel uren u normaal gesproken werkt. Dit gemiddelde geldt dus niet automatisch in iedere situatie.
Bij een min-maxcontract heeft u in ieder geval recht op loondoorbetaling over de overeengekomen garantie-uren. Controleer daarnaast of uw cao gunstigere regels bevat.
Heeft een uitzendkracht recht op loon tijdens ziekte?
Voor uitzendkrachten hangt het recht op loondoorbetaling af van de uitzendovereenkomst, een eventueel uitzendbeding en de toepasselijke cao. Loopt de uitzendovereenkomst tijdens ziekte door? Dan moet het uitzendbureau in beginsel loon doorbetalen. Eindigt de overeenkomst tijdens ziekte, dan kan recht ontstaan op een Ziektewet-uitkering.
De regels voor uitzendkrachten zijn de afgelopen jaren gewijzigd. Controleer daarom altijd welke cao en contractfase op de uitzendovereenkomst van toepassing zijn.
Wat kunt u doen als uw werkgever uw loon niet betaalt?
Betaalt uw werkgever uw loon niet, te laat of slechts gedeeltelijk? Vraag dan eerst schriftelijk waarom de betaling uitblijft. Bent u het niet eens met de reden, laat dan schriftelijk weten dat u aanspraak maakt op loondoorbetaling en geef uw werkgever een redelijke termijn om alsnog te betalen.
Gaat het geschil over uw arbeidsongeschiktheid, passende arbeid of uw re-integratie-inspanningen? Dan kunt u een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Voor een loonprocedure bij de kantonrechter is een deskundigenoordeel in veel gevallen noodzakelijk.
Blijft betaling uit, dan kunt u bij de kantonrechter betaling van het achterstallige loon vorderen. U kunt daarbij onder omstandigheden ook aanspraak maken op de wettelijke verhoging en wettelijke rente. Wacht niet onnodig lang en blijf ondertussen aan redelijke controle- en re-integratievoorschriften voldoen.
Wanneer mag een werkgever het loon inhouden?
Een werkgever mag niet zomaar een loonsanctie opleggen bij ziekte. Er zijn enkele uitzonderingen:
- als de werknemer zijn of haar ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt of bij een aanstellingskeuring valse informatie heeft gegeven;
- als de werknemer zijn of haar genezing vertraagt of belemmert;
- als de werknemer weigert om passende arbeid te verrichten of als hij/zij weigert mee te werken aan redelijke voorschriften die erop gericht zijn om passende arbeid te verrichten;
- als de werknemer weigert mee te werken aan het opstellen, evalueren en bijstellen van een plan van aanpak;
- als de werknemer te laat of helemaal geen WIA-aanvraag indient.
In deze gevallen mag de werkgever (bij wijze van uitzondering) het loon geheel of gedeeltelijk (opschorten van het loon) inhouden, of zelfs tijdelijk stopzetten. Vaak gebeurt dit na overleg met de bedrijfsarts of de arbodienst.
Let op: De werkgever is verplicht om een werknemer vooraf te waarschuwen dat hij/zij op het punt staat om een loonsanctie toe te passen (artikel 7:629 lid 7 BW). Stel deze waarschuwing op schrift en wacht daar niet te lang mee. De werknemer weet dan dat zijn of haar loon wordt stopgezet of opgeschort en kan vervolgens de nodige maatregelen treffen.
Omgekeerd kan ook de werkgever een loonsanctie krijgen. Als het UWV oordeelt dat de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft verricht, kan de loondoorbetalingsverplichting met maximaal 52 weken worden verlengd. De werkgever moet dan langer dan de gebruikelijke 104 weken het loon doorbetalen.
Wat kan een arbeidsrechtadvocaat voor u betekenen?
Bij ziekte is het belangrijk om te weten waar u als werknemer of werkgever recht op heeft,maar vooral wat uw verplichtingen zijn.
Een arbeidsrechtadvocaat staat werknemers en werkgevers bij in conflicten over loondoorbetaling, re-integratie en arbeidsongeschiktheid. Het is een in de praktijk lastig onderwerp en het is verstandig om juridisch advies in te winnen voordat een discussie uitmondt in een arbeidsconflict.
Neem contact op
Betaalt uw werkgever uw loon tijdens ziekte niet of bent u het niet eens met een loonstop? Of twijfelt u als werkgever of u het loon mag opschorten of stopzetten? AMBT Advocaten beoordeelt uw situatie, de toepasselijke afspraken en de verrichte re-integratie-inspanningen. Neem contact met ons advocatenkantoor op voor een vrijblijvend eerste gesprek.
Conclusie
Loondoorbetaling bij ziekte is wettelijk geregeld, maar in de praktijk is het vaak ingewikkelder dan het lijkt. De hoogte van het loon, de duur van de doorbetaling, het toepassen van een loonstop, de plichten van zowel een werkgever als een werknemer hangen af van de situatie, het contract en de cao. Laat u goed informeren en schakel hulp in bij twijfel of conflict. Zo voorkomt men vervelende verrassingen in een toch al lastige periode.
Veelgestelde vragen over loondoorbetaling bij ziekte
1. Krijg ik altijd 100% van mijn loon als ik ziek ben?
Nee. Wettelijk heeft u recht op minimaal 70% van uw loon. Alleen als uw arbeidsovereenkomst of cao dat bepaalt, ontvangt u bijvoorbeeld 100% in het eerste ziektejaar.
2. Mag mijn loon tijdens ziekte onder het minimumloon komen?
In het eerste ziektejaar moet uw werkgever het loon aanvullen tot ten minste het wettelijk minimumloon. In het tweede ziektejaar is deze aanvulling niet verplicht. Mogelijk kunt u dan een toeslag van het UWV aanvragen.
3. Hoe lang moet mijn werkgever mijn loon doorbetalen?
Uw werkgever betaalt uw loon maximaal 104 weken door, zolang uw arbeidsovereenkomst loopt. Bij onvoldoende re-integratie-inspanningen kan het UWV deze periode met maximaal 52 weken verlengen.
4. Krijg ik 100% loon over de uren die ik tijdens mijn re-integratie werk?
Niet automatisch. Zolang u de overeengekomen werkzaamheden niet volledig kunt uitvoeren, blijft u juridisch arbeidsongeschikt. Uw cao of arbeidsovereenkomst kan wel bepalen dat u over de gewerkte uren een hoger loon ontvangt.
5. Begint bij een nieuwe ziekmelding opnieuw een periode van 104 weken?
Alleen als u minimaal vier weken volledig hersteld bent geweest. Zit er minder dan vier weken tussen twee ziekteperioden, dan worden deze in beginsel bij elkaar opgeteld.
6. Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met een loonstop?
Vraag uw werkgever om een schriftelijke onderbouwing en laat weten waarom u het niet eens bent met de maatregel. U kunt vervolgens een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV en zo nodig een loonvordering instellen bij de kantonrechter.
7. Wanneer heb ik na twee jaar ziekte tóch recht op loon?
Na 104 weken eindigt de wettelijke loondoorbetalingsplicht in beginsel. U kunt toch recht houden op loon als het UWV uw werkgever een loonsanctie oplegt vanwege onvoldoende re-integratie-inspanningen. Uw werkgever moet het loon dan maximaal 52 weken langer doorbetalen. Ook kunnen u en uw werkgever vrijwillig afspreken om de loondoorbetalingsperiode te verlengen. Heeft u structureel ander werk of minder uren aanvaard en zijn hierover nieuwe afspraken gemaakt? Dan ontvangt u het loon dat bij deze nieuwe werkzaamheden of arbeidsduur hoort.
