Een finaal verrekenbeding is een afspraak in huwelijkse voorwaarden waarbij echtgenoten bepalen dat hun vermogen bij een echtscheiding of overlijden wordt verdeeld alsof sprake is van gemeenschap van goederen. Hiermee kunnen echtgenoten financiële afspraken maken over spaargeld, bezittingen en opgebouwd vermogen tijdens het huwelijk. In dit artikel leest u hoe een finaal verrekenbeding werkt, welke gevolgen dit heeft bij een scheiding en waar u juridisch rekening mee moet houden.
Wat is een finaal verrekenbeding in de huwelijkse voorwaarden?
Een verrekenbeding is een clausule in huwelijkse voorwaarden die regelt hoe het inkomen of vermogen tussen echtgenoten wordt verdeeld, ondanks dat zij in principe geen gemeenschap van goederen hebben.
Het doel
Het doel van een verrekenbeding is om een eerlijke verdeling van financiële middelen te waarborgen, bijvoorbeeld bij echtscheiding of overlijden. Verrekenbedingen zijn vastgelegd in de huwelijkse voorwaarden en worden in het familierecht geregeld via Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Het gaat erom dat wordt voorkomen dat één van de echtgenoten aanzienlijk financieel voordeel behaalt door de afspraken in de huwelijkse voorwaarden. Het zorgt ervoor dat inkomsten of vermogensgroei, die anders volledig in handen van één partner zouden blijven, eerlijk worden verdeeld.
Welke bezittingen vallen onder een finaal verrekenbeding?
Bij een finaal verrekenbeding wordt vaak gekeken naar het vermogen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Hieronder kunnen bijvoorbeeld vallen:
- spaargeld;
- beleggingen;
- de overwaarde van een woning;
- ondernemingsvermogen;
- investeringen.
Sommige bezittingen blijven regelmatig buiten de verrekening, zoals:
- privévermogen van vóór het huwelijk;
- schenkingen;
- erfenissen.
Dit moet wel duidelijk zijn vastgelegd in de huwelijkse voorwaarden en/of als zodanig vermeld in de nalatenschap.
Hoe werkt een finaal verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden?
Bij een finaal verrekenbeding wordt aan het einde van het huwelijk (door scheiding of overlijden) een verdeling gemaakt van het totale vermogen. Dit gebeurt alsof er sprake was van gemeenschap van goederen, tenzij expliciet anders is bepaald in de huwelijkse voorwaarden. Hierbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen privévermogen en gemeenschappelijk vermogen. In de huwelijkse voorwaarden kan worden opgenomen:
- welk vermogen moet worden verdeeld;
- welke bezittingen privé blijven;
- of ondernemingsvermogen buiten de verrekening valt;
- of schenkingen en erfenissen worden uitgesloten.
De exacte gevolgen hangen af van de inhoud van de huwelijkse voorwaarden.
Finaal verrekenbeding bij echtscheiding
Bij een echtscheiding wordt bekeken welke afspraken in de huwelijkse voorwaarden zijn opgenomen. Vervolgens wordt vastgesteld welk vermogen tussen de echtgenoten moet worden verrekend.
Vaak staat in de huwelijkse voorwaarden dat het vermogen bij echtscheiding moet worden verdeeld alsof er sprake was van gemeenschap van goederen. Daardoor kan één van de partners recht krijgen op een deel van het vermogen van de ander, ondanks dat zij op huwelijkse voorwaarden zijn getrouwd.
Voorbeeld
Een echtpaar is op huwelijkse voorwaarden getrouwd met een finaal verrekenbeding bij echtscheiding. De man heeft tijdens het huwelijk een vermogen opgebouwd van € 500.000 en de vrouw € 100.000.
Bij de echtscheiding wordt het gezamenlijke vermogen van € 600.000 verrekend alsof sprake was van gemeenschap van goederen. Beide partners hebben daardoor recht op € 300.000.
Het finaal verrekenbeding zorgt er in dat geval voor dat het tijdens het huwelijk opgebouwde vermogen alsnog tussen de echtgenoten wordt verdeeld.
Finaal verrekenbeding bij overlijden
Bij overlijden van een van de echtgenoten kan een finaal verrekenbeding van toepassing zijn. Het vermogen wordt dan verrekend alsof beide partners nog leefden, en de langstlevende echtgenoot of erfgenamen ontvangen hun aandeel.
Hoe werkt een finaal verrekenbeding bij overlijden?
Bij overlijden wordt bekeken welke afspraken in de huwelijkse voorwaarden zijn opgenomen. Vervolgens wordt vastgesteld welk vermogen moet worden verrekend.
Vaak staat in de huwelijkse voorwaarden dat het vermogen moet worden verdeeld alsof er een gemeenschap van goederen bestond. Daardoor krijgt de langstlevende partner eerst recht op een deel van het vermogen voordat de nalatenschap wordt verdeeld onder de erfgenamen.
Voorbeeld
Een echtpaar is op huwelijkse voorwaarden getrouwd. De man heeft een vermogen van € 600.000 en de vrouw € 100.000. In de huwelijkse voorwaarden staat een finaal verrekenbeding bij overlijden.
Bij overlijden wordt het gezamenlijke vermogen van € 700.000 verrekend alsof sprake was van gemeenschap van goederen. De vrouw krijgt daardoor recht op € 350.000 en betaalt dus erfbelasting over de andere € 350.000.
Alleen het resterende deel van het vermogen valt vervolgens in de nalatenschap.
Wat betekent een finaal verrekenbeding voor erfgenamen?
Een finaal verrekenbeding bij overlijden is dus alleen raadzaam wanneer de levensverwachting van de minst vermogende echtgenoot hoger is dan die van de meest vermogende echtgenoot. Het gaat bij een dergelijk verrekenbeding vaak om estate planning, dus met andere woorden het besparen van erfbelasting.
Voor- en nadelen van een finaal verrekenbeding
Voordelen | Nadelen |
Meer flexibiliteit dan trouwen in gemeenschap van goederen | Discussies kunnen ontstaan over welk vermogen moet worden verrekend |
Mogelijkheid om privévermogen beter te beschermen | De financiële afwikkeling bij scheiding kan complex zijn, en zeker bij veel vermogen |
Geschikt voor ondernemers en echtgenoten met vermogen | Goede administratie van vermogen is belangrijk |
Echtgenoten kunnen maatwerkafspraken maken in huwelijkse voorwaarden | Juridische procedures kunnen ontstaan bij onduidelijke afspraken |
Vermogen kan bij een scheiding alsnog eerlijk worden verdeeld | Niet alle echtgenoten zijn zich bewust van de gevolgen van het beding |
Wat kan een advocaat voor u betekenen?
Een advocaat gespecialiseerd in familierecht kan ondersteunen bij het opstellen, interpreteren en toepassen van verrekenbedingen in huwelijkse voorwaarden. In het kader van de verdeling speelt een advocaat een belangrijke rol bij de waardering van een verrekenbeding. Indien nodig zal de advocaat procederen als er onduidelijkheid of onenigheid bestaat over de naleving van een verrekenbeding. Er komt veel kijken bij een echtscheiding en het is dan ook niet voor niets verplicht om bij een echtscheiding een advocaat in de hand te nemen. De echtscheidingsadvocaten van AMBT Advocaten staan u dan ook graag bij voor al uw vragen over de opgestelde huwelijkse voorwaarden.
Neem contact op
Heeft u vragen over een finaal verrekenbeding in huwelijkse voorwaarden of ontstaat er discussie over de verdeling van vermogen bij een echtscheiding? Neem vrijblijvend contact op met onze advocaten om uw situatie te bespreken.
Conclusie
Een finaal verrekenbeding komt veelvuldig voor bij huwelijkse voorwaarden en speelt een belangrijke rol bij echtscheiding of overlijden. de gevolgen van een finaal verrekenbeding zijn niet altijd bekend, en bij een onzorgvuldige administratie kan de afwikkeling daarvan voor problemen zorgen. Laat u derhalve goed voorlichten om juridische problemen te voorkomen bij een echtscheiding of overlijden. Een gespecialiseerde familierechtadvocaat kan u hierover adviseren en u bijstaan in een echtscheidingsprocedure.
Veelgestelde vragen over een finaal verrekenbeding
1. Vallen erfenissen onder een finaal verrekenbeding?
Dat hangt af van de inhoud van de huwelijkse voorwaarden maar ook van de inhoud van een testament. Vaak wordt zowel in de huwelijkse voorwaarden als in het testament opgenomen dat schenkingen en erfenissen privé blijven en niet hoeven te worden verrekend. Als hierover geen duidelijke afspraken zijn gemaakt, kan hierover discussie ontstaan bij een scheiding.
2. Geldt een finaal verrekenbeding ook voor ondernemers?
Ja, ook ondernemingsvermogen kan onder een finaal verrekenbeding vallen. Daarom is het voor ondernemers belangrijk om duidelijke afspraken op te nemen in huwelijkse voorwaarden, zodat vooraf vaststaat welk vermogen wel of niet moet worden verdeeld. Uiteraard hangt het ook van de vraag af of een onderneming rechtspersoonlijkheid heeft.
3. Is een finaal verrekenbeding verplicht?
Nee, een finaal verrekenbeding is niet verplicht. Echtgenoten bepalen zelf welke afspraken zij opnemen in hun huwelijkse voorwaarden en of zij vermogen bij een scheiding willen verrekenen en op welke wijze.
4. Wat gebeurt er bij een scheiding?
Bij een echtscheiding wordt bekeken welk vermogen volgens de huwelijkse voorwaarden moet worden verrekend. Vervolgens wordt het vermogen gewaardeerd en verdeeld op basis van de gemaakte afspraken tussen de echtgenoten.
