Wat gebeurt er met het partnerpensioen na een scheiding? Veel mensen realiseren zich pas later dat hun ex-partner recht kan houden op een deel van dit pensioen. Dat kan grote financiële gevolgen hebben bij overlijden van de ex-partner. In dit artikel leest u hoe partnerpensioen na een scheiding is geregeld en waar u op moet letten.
Wat is partnerpensioen?
Partnerpensioen is een uitkering voor de partner van iemand die overlijdt. Deze regeling maakt meestal deel uit van het pensioen via de werkgever. Het doel van partnerpensioen is om het inkomensverlies na overlijden op te vangen. De hoogte en voorwaarden verschillen per pensioenregeling.
Sinds de nieuwe pensioenwet is het partnerpensioen bij vrijwel alle pensioenregelingen gebaseerd op het salaris van de deelnemer, en niet meer op het opgebouwde ouderdomspensioen. Dat betekent dat het partnerpensioen vooral een inkomensvoorziening is voor het moment dat de partner overlijdt vóór pensionering.
In de meeste regelingen bedraagt het partnerpensioen maximaal 50% van het pensioengevend salaris. De exacte hoogte verschilt per pensioenregeling en staat in het pensioenreglement van het fonds of de verzekeraar.
Bij een bijzonder partnerpensioen dient gekeken te worden of er sprake is van risicobasis of opbouwbasis. Een partnerpensioen op risicobasis keert alleen uit bij overlijden tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap. U heeft mogelijk een recht op partnerpensioen als het partnerpensioen op opbouwbasis betreft. Uiteraard kunt u hierover andersluidende afspraken maken in een echtscheidingsconvenant. Er wordt in principe alleen gekeken naar het deel dat tijdens het huwelijk / partnerschap is opgebouwd. Niet iedere pensioenregeling bevat partnerpensioen. In dat geval blijft er mogelijk alleen een uitkering over via de overheid, zoals de Algemene nabestaandenwet (Anw). Deze uitkering is beperkt en afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Onder bepaalde voorwaarden kunt u hiervoor in aanmerking komen na een scheiding.
Bijzonder partnerpensioen na scheiding
Na een scheiding kan er een recht op bijzonder partnerpensioen ontstaan. Dit is het deel van het partnerpensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd tot het moment van scheiding. Dit recht geldt alleen als het partnerpensioen is opgebouwd op basis van het oude stelsel of als dit expliciet zo is vastgelegd.
Bij pensioenregelingen onder de nieuwe pensioenwet is bijzonder partnerpensioen minder vanzelfsprekend. In veel gevallen vervalt het partnerpensioen na scheiding, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt. In een echtscheidingsconvenant kan worden vastgelegd of het bijzonder partnerpensioen behouden blijft of juist wordt uitgesloten.
Het recht op partnerpensioen is dus een bijzonder recht en staat los van het ouderdomspensioen. De regels hierover zijn op dit moment vol in ontwikkeling en vallen dus niet meer automatisch onder de systematiek van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS).
Wanneer heeft u recht op partnerpensioen na scheiding?
Na een scheiding heeft u mogelijk recht op bijzonder partnerpensioen als:
- U getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had;
- er partnerpensioen is opgebouwd tijdens de relatie.
Bij samenwonen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap, ontstaat dit recht niet automatisch. Alleen als hierover afspraken zijn gemaakt in een samenlevingsovereenkomst kan er alsnog een recht bestaan.
Bij pensioenregelingen onder de nieuwe pensioenwet is bijzonder partnerpensioen minder vanzelfsprekend. In veel gevallen vervalt het partnerpensioen na scheiding, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt. In een echtscheidingsconvenant kan worden vastgelegd of het bijzonder partnerpensioen behouden blijft of juist wordt uitgesloten.
U kunt bij een scheiding afspreken dat er wordt afgeweken van het bijzonder partnerpensioen door bijvoorbeeld afstand te doen van dit recht. Dit moet altijd duidelijk en schriftelijk worden vastgelegd, bijvoorbeeld in een echtscheidingsconvenant. Zonder goede vastlegging blijft het recht bestaan al dan niet afhankelijk gesteld van het soort pensioen. Juist omdat dit grote financiële gevolgen kan hebben, is het verstandig om u hierover goed te laten adviseren.
Verdeling tussen ex-partner en nieuwe partner
Na een scheiding kan een theoretische situatie ontstaan waarin zowel een ex-partner als een nieuwe partner recht heeft op partnerpensioen.
In de praktijk betekent dit:
- de ex-partner ontvangt het bijzonder partnerpensioen (opgebouwd tijdens de relatie);
- de nieuwe partner ontvangt het partnerpensioen dat daarna is opgebouwd.
Hierdoor kan het partnerpensioen voor een nieuwe partner lager uitvallen dan verwacht.
Praktische aandachtspunten
Het is belangrijk om uw (pensioen)situatie tijdig te controleren.
Controleer uw pensioenregeling
Bekijk of er partnerpensioen is en of dit op opbouw- of risicobasis is geregeld. Onder de nieuwe pensioenwet is partnerpensioen vrijwel altijd verzekerd op risicobasis.
Controleer uw pensioenoverzicht
Via www.mijnpensioenoverzicht.nl krijgt u inzicht in uw opgebouwde rechten.
Breng uw situatie bij scheiding in kaart
Controleer of er een bijzonder partnerpensioen is ontstaan en wat dit betekent voor u en een eventuele nieuwe partner.
De rol van een advocaat
Partnerpensioen na een scheiding kan ingewikkeld zijn, vooral nu de pensioenwetgeving is gewijzigd. Het draait nu vooral om de vraag of er sprake is van opbouw- of risicobasis pensioen. Regel dit adequaat omdat uw keuze mogelijk grote gevolgen kan hebben voor uw financiële toekomst. Neem derhalve een gespecialiseerde advocaat met ervaring in scheidingszaken in de arm. Hij of zij kan u helpen om uw rechten en de mogelijkheden duidelijk in beeld te krijgen.
Een familierechtadvocaat ondersteunt u bij het maken van duidelijke en juridisch correcte afspraken over de verdeling van partnerpensioen. Een gespecialiseerde advocaat behartigt uw belangen, zorgt dat afspraken juridisch waterdicht zijn en voorkomt dat u achteraf voor vervelende verrassingen komt te staan. Bij een echtscheidingsverzoek en een ontbinding partnerschap (bij een geregistreerd partnerschap met kinderen) is een gang naar de rechter en bijstand van een advocaat een verplichting. Zorg ervoor dat u tijdig een familierechtadvocaat benadert zodat er op voorhand duidelijke afspraken gemaakt en vastgelegd kunnen worden in een echtscheidingsconvenant en/of een ouderschapsplan zodat de echtscheiding enkel nog een formaliteit is. De advocaat kan daarbij op voorhand adviseren over keuzes zoals pensioenverevening, conversie of het afstand doen van pensioenrechten.
Door tijdig deskundige begeleiding in te schakelen, voorkomt u problemen op de lange termijn en krijgt u inzicht in de financiële gevolgen van uw keuzes. Zo komt u jaren later niet voor verrassingen te staan.
Neem contact op
Heeft u vragen over partnerpensioen na een scheiding of twijfelt u over uw rechten? Neem gerust contact op met een advocaat. U krijgt snel inzicht in uw situatie en de mogelijke gevolgen voor u en uw ex-partner. Zo kunt u weloverwogen keuzes maken en problemen in de toekomst voorkomen.
Conclusie
Partnerpensioen na een scheiding kan grote financiële gevolgen hebben wanneer uw ex-partner overlijdt. De vraag of u daar recht op heeft, is afhankelijk van de vraag of dit op opbouw- of risicobasis is geregeld. U kunt hier ook andersluidende afspraken overmaken in een convenant. Door tijdig inzicht te krijgen in uw situatie en duidelijke afspraken vast te leggen, voorkomt u verrassingen achteraf. Zo weet u waar u aan toe bent, voor nu en in de toekomst.
Veelgestelde vragen over partnerpensioen
Heb ik altijd recht op partnerpensioen?
Nee, dit hangt af van de pensioenregeling en uw relatievorm. Er moet goed onderzocht worden welke vorm van partnerpensioen aan de orde was tijdens uw huwelijk of geregistreerd partnerschap. Bij samenwonen geldt dat er geen sprake is van verevening van pensioenrechten tenzij er sprake is van een samenlevingsovereenkomst waarin dit uitdrukkelijk staat vermeld.
Heeft partnerpensioen invloed op het eigen pensioen?
Partnerpensioen staat los van uw eigen ouderdomspensioen. Het heeft geen directe invloed op de hoogte daarvan, maar kan wel uw inkomen bepalen bij het overlijden van uw (ex-)partner.
Wat is het verschil tussen partnerpensioen en nabestaandenpensioen?
Partnerpensioen is een onderdeel van nabestaandenpensioen en is bedoeld voor de partner. Nabestaandenpensioen is een bredere term en kan ook uitkeringen voor kinderen omvatten, zoals wezenpensioen.
Wat gebeurt er met het pensioen van mijn partner als hij overlijdt?
Bij overlijden stopt het ouderdomspensioen, maar kan er partnerpensioen worden uitgekeerd aan de nabestaande. Na een scheiding kan ook een ex-partner recht hebben op een deel van deze uitkering.
