Wie krijgt welk deel van het pensioen na een scheiding? Veel mensen staan hier pas bij stil als het te laat is. Toch heeft wat u nu regelt directe gevolgen voor uw inkomen later. In dit artikel leest u hoe pensioen na scheiding werkt, waar u recht op heeft en welke keuzes u kunt maken.
Hoe wordt pensioen geregeld bij een scheiding?
De verdeling van pensioen bij scheiding is wettelijk geregeld in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS). Deze wet bepaalt dat het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd, wordt verdeeld tussen beide partners.
Dit betekent dat u recht heeft op een deel van het pensioen van uw ex-partner, en andersom. Het gaat daarbij alleen om het pensioen dat is opgebouwd tijdens de relatie.
Meld uw scheiding binnen twee jaren bij het pensioenfonds.
Recht op pensioen na scheiding
U heeft recht op pensioenverevening als u:
- getrouwd was;
- een geregistreerd partnerschap had.
Woont u samen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan geldt deze wettelijke regeling niet automatisch. U moet in dat geval zelf afspraken hebben gemaakt, bijvoorbeeld in een samenlevingsovereenkomst. Het is belangrijk dat u de scheiding binnen twee jaar meldt bij de pensioenuitvoerder. Doet u dit niet, dan moet u uw deel later zelf bij uw ex-partner opeisen.
Verdeling pensioen na scheiding
De hoofdregel is dat het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie is opgebouwd, gelijk wordt verdeeld. Dit wordt pensioenverevening genoemd. U ontvangt uw deel pas op het moment dat uw ex-partner met pensioen gaat. Dit kan dus nog jaren duren.
U kunt samen andere afspraken maken en vastleggen in een convenant, zoals:
- een andere verdeling dan 50/50
- afzien van pensioenverdeling
- conversie van pensioen (ieder een eigen pensioenrecht)
Deze afspraken moeten worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant om later discussie te voorkomen.
Afstandsverklaring pensioen na scheiding
U kunt er samen voor kiezen om af te zien van pensioenverdeling. Dit wordt ook wel een afstandsverklaring genoemd. In dat geval spreekt u af dat u of de ander geen aanspraak maakt op het pensioen van de ex-partner. Het is belangrijk dat deze afspraak duidelijk en schriftelijk wordt vastgelegd. Zonder goede vastlegging kan er later alsnog discussie ontstaan over het pensioen.
Let op: een afstandsverklaring kan grote financiële gevolgen hebben voor later. Laat u daarom goed adviseren voordat u hiermee instemt.
Praktische stappen bij pensioen na scheiding
Neem contact op met een familierechtadvocaat
Laat u goed informeren over uw juridische positie en de mogelijkheden die u heeft.
Maak duidelijke afspraken
Zijn partijen het eens over de invulling van de scheiding, waaronder pensioenafspraken, het verdelen van het vermogen, een regeling met de kinderen, het hoofdverblijf, alimentatie e.d. dan is het raadzaam om u te laten begeleiden door een professionele mediator en/of gespecialiseerde familierechtadvocaat die voor u beiden een gezamenlijk verzoek tot scheiding zal opstellen.
Start een procedure
U komt er niet uit? Dan rest er bij een scheiding maar één mogelijkheid en dat is een procedure. Er zal dan in de procedure stukken aangeleverd moeten worden van de pensioenfondsen/verzekeringen zodat de rechtbank zich goed voorgelicht acht en een weloverwogen beslissing kan nemen over de verdeling.
Geef de scheiding binnen twee jaren door aan de pensioenuitvoerder
Dit moet binnen twee jaren na de scheiding. Doet u dit niet, dan moet u zelf uw deel bij uw ex-partner opeisen.
Controleer uw pensioenoverzicht
Via www.mijnpensioenoverzicht.nl krijgt u inzicht in uw opgebouwde pensioenrechten en weet u waar u aan toe bent.
Wat als u niets regelt?
Als u geen afspraken maakt en er geen sprake is van huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden dan geldt automatisch de wettelijke regeling van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Dit kan onbedoelde gevolgen hebben. U kunt bijvoorbeeld recht hebben op pensioen waar u geen rekening mee hield, of juist minder ontvangen dan verwacht.
De rol van een advocaat
Bij een scheiding wordt het pensioen vaak onderschat, terwijl dit grote gevolgen kan hebben voor uw financiële toekomst. Neem derhalve een gespecialiseerde advocaat met ervaring in scheidingszaken in de arm. Hij of zij kan u helpen om uw rechten en de mogelijkheden duidelijk in beeld te krijgen.
Een familierechtadvocaat ondersteunt u bij het maken van duidelijke en juridisch correcte afspraken over de verdeling van pensioen. Een gespecialiseerde advocaat behartigt uw belangen, zorgt dat afspraken juridisch waterdicht zijn en voorkomt dat u achteraf voor vervelende verrassingen komt te staan. Bij een echtscheidingsverzoek en een ontbinding partnerschap (bij een geregistreerd partnerschap met kinderen) is een gang naar de rechter en bijstand van een advocaat een verplichting. Zorg ervoor dat u tijdig een familierechtadvocaat benadert zodat er op voorhand duidelijke afspraken gemaakt en vastgelegd kunnen worden in een echtscheidingsconvenant en/of een ouderschapsplan zodat de echtscheiding enkel nog een formaliteit is. De advocaat kan daarbij op voorhand adviseren over keuzes zoals pensioenverevening, conversie of het afstand doen van pensioenrechten.
Door tijdig deskundige begeleiding in te schakelen, voorkomt u problemen op de lange termijn en krijgt u inzicht in de financiële gevolgen van uw keuzes. Zo komt u jaren later niet voor verrassingen te staan.
Neem contact op
Heeft u vragen over de verdeling van pensioen bij een scheiding of twijfelt u over uw rechten? Neem gerust contact op met een familierechtadvocaat. U krijgt snel duidelijkheid over uw positie en de gevolgen voor uw financiële situatie. Zo kunt u weloverwogen keuzes maken en problemen in de toekomst voorkomen.
Conclusie
Pensioen na scheiding wordt vaak onderschat, maar kan een grote invloed op uw financiële toekomst hebben. In de meeste gevallen heeft u recht op een deel van het pensioen van uw ex-partner, tenzij u samen andere afspraken maakt. Door tijdig actie te ondernemen en duidelijke afspraken vast te leggen, voorkomt u verrassingen achteraf. Zo houdt u grip op uw financiële situatie voor nu én later.
Veelgestelde vragen over het pensioen na een scheiding
Heb ik recht op urgentie als ik ga scheiden?
In sommige gevallen kunt u urgentie krijgen voor een sociale huurwoning. Dit betekent dat u voorrang krijgt bij het vinden van een nieuwe woning. Het aanvragen van urgentie is een hoge drempel. U moet meestal aantonen dat u de woning moet verlaten, geen andere woonruimte heeft en dat er sprake is van een noodsituatie. De exacte voorwaarden verschillen per gemeente, daarom is het verstandig om dit altijd na te vragen bij uw gemeente of uw advocaat.
Hoe lang betaal ik pensioen aan mijn ex-partner?
U betaalt het pensioen (in de regel) niet zelf aan uw ex-partner. De pensioenuitvoerder zorgt voor de uitbetaling vanaf het moment dat u met pensioen gaat. De uitkering loopt door zolang het pensioen wordt uitgekeerd. Het dient uiteraard wel gemeld te worden bij de pensioenuitvoerder binnen twee jaren na scheiding. Wanneer dit laatste niet gebeurt dan kan uw ex-partner het bij u opeisen.
Heeft mijn ex-vrouw recht op mijn pensioen?
Ja, als u getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had, heeft uw ex-partner in principe recht op een deel van het pensioen dat tijdens het huwelijk/partnerschap is opgebouwd. Dit geldt zowel bij een echtscheiding als bij het ontbinden van een geregistreerd partnerschap. Wanneer u niet gehuwd of geregistreerd bent dan kan er alleen sprake zijn van pensioenverevening als u dat onderling schriftelijk heeft vastgelegd. U kunt alleen van de wettelijke regeling afwijken als u daar samen duidelijke afspraken over maakt en deze goed vastlegt.
Kan ik voorkomen dat mijn ex later een deel van het pensioen opeist?
Ja, dat kan door bij de scheiding andere afspraken te maken. U kunt bijvoorbeeld afspreken dat er geen pensioenverdeling plaatsvindt of kiezen voor een andere verdeling. Het is belangrijk om deze afspraken duidelijk vast te leggen in een convenant. Wilt u pensioenverevening voorkomen voordat u een huwelijk of een geregistreerd partnerschap aangaat? Het is dan verstandig om huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden af te sluiten waarin verdeling wordt uitgesloten.
