Een vonnis is de uitspraak van de rechter in een civiele procedure. Hierin beslist de rechter wie er juridisch in het gelijk wordt gesteld en wat de gevolgen daarvan zijn. Het vonnis kan onder meer verplichtingen opleggen tot een doen of laten, zoals een verplichting tot het betalen van een schadevergoeding, het ontruimen van een woning of het staken van bepaald gedrag. Een vonnis vormt het slotstuk van een rechtszaak, tenzij een van de partijen besluit om in hoger beroep te gaan. De uitspraak wordt schriftelijk vastgelegd en heeft bindende kracht. Wanneer de uitspraak uitvoerbaar bij voorraad is verklaard heeft hoger beroep geen schorsende werking.
Welke soorten vonnissen zijn er?
De rechter kan verschillende soorten vonnissen uitspreken, afhankelijk van het stadium van de procedure en de inhoud van de beslissing:
1. Tussenvonnis
Een tussenvonnis wordt uitgesproken tijdens de procedure. De rechter beslist nog niet alles, maar bijvoorbeeld wel dat er een getuigenverhoor moet plaatsvinden of dat een partij bewijs moet leveren. De zaak wordt daarna voortgezet.
2. Eindvonnis
Het eindvonnis is de definitieve uitspraak. Hierin wordt het geschil volledig beslecht en bepaalt de rechter welke partij (gedeeltelijk) in het gelijk wordt gesteld.
3. Deelvonnis
Bij een deelvonnis beslist de rechter definitief over één onderdeel van de zaak, terwijl de overige onderdelen later volgen.
4. Verstekvonnis
Een bijzondere vorm is het verstekvonnis. Dit wordt uitgesproken wanneer de gedaagde niet verschijnt in de procedure en geen verweer voert. De rechter neemt dan de eis van de eiser als uitgangspunt. Let op: ook bij een verstekvonnis kunnen er rechtsmiddelen openstaan. Lees hier meer over het verstekvonnis.
Vonnis ontvangen, wat nu?
Heeft u een vonnis ontvangen van de rechtbank? Dan is het belangrijk om te weten wat de uitspraak inhoudt en welke stappen u kunt nemen. In het vonnis staat onder meer:
- De feiten en omstandigheden van de rechtszaak;
- het wettelijke kader;
- de overwegingen;
- wie er in het gelijk is gesteld;
- wat u moet doen of laten;
- de uitspraak;
- Of het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is (dus direct uitgevoerd kan worden);
- termijn voor hoger beroep.
Afhankelijk van de inhoud van het vonnis zijn er verschillende opties:
- Voldoen aan het vonnis
Als u bent veroordeeld tot een betaling of andere verplichting, is het verstandig om daaraan tijdig te voldoen. Daarmee voorkomt u extra kosten, zoals deurwaarderskosten of rente.
- Hoger beroep instellen
Bent u het niet eens met het vonnis? Dan kunt u meestal binnen drie maanden in hoger beroep bij het gerechtshof. Let op: bij kort geding-zaken geldt een kortere termijn van vier weken.
- Uitvoering van het vonnis (executie)
Als u in het gelijk bent gesteld, kunt u het vonnis door een deurwaarder laten uitvoeren. Dit wordt executie genoemd. Wanneer u in het ongelijk bent gesteld dan zult u een incident moeten opwerpen tegen de executie (uitvoerbaar bij voorraad) of afspraken met de wederpartij over het vervolg van een procedure.
- Overleg met een advocaat
Een advocaat kan beoordelen wat het vonnis voor u betekent en adviseren over de beste vervolgstappen, zoals hoger beroep, verzet of executiehandelingen.
Executie van het vonnis
Een vonnis waarin u in het gelijk bent gesteld, is meer dan een papieren overwinning. U kunt het vonnis ook ten uitvoer laten leggen met andere woorden: afdwingen. Dat gebeurt via een deurwaarder.
Voorbeelden van executie:
- Beslag op inkomen of bankrekening;
- beslag op inboedel of voertuigen;
- ontruiming van een pand.
De deurwaarder heeft hiervoor de originele grosse van het vonnis nodig. Dat is het officiële afschrift voorzien van het zegel “In naam des Konings”. Let op: een vonnis is alleen direct uitvoerbaar als het “uitvoerbaar bij voorraad” is verklaard. Anders moet eerst de beroepstermijn verstrijken.
Vonnis opvragen bij de rechtbank
Wilt u een vonnis opvragen? Dat kan, maar alleen onder bepaalde voorwaarden. De volledige uitspraak is alleen beschikbaar voor partijen in de procedure of hun advocaten. U kunt deze opvragen bij de rechtbank waar de zaak is behandeld. Geanonimiseerde uitspraken worden soms gepubliceerd op rechtspraak.nl, maar lang niet alle vonnissen verschijnen daar. Heeft u zelf geprocedeerd, maar bent u het vonnis kwijt dan kunt u een afschrift opvragen bij de griffie. Let op: voor de grosse (nodig voor executie) is vaak een formulier nodig.
Verjaring van een vonnis
Een vonnis is niet onbeperkt geldig. Voor de uitvoering van een civielrechtelijk vonnis geldt een verjaringstermijn van 20 jaar. Na die periode kunt u het vonnis niet meer afdwingen via de rechter of deurwaarder. De verjaring kan worden gestuit, bijvoorbeeld door:
- Het sturen van een aanmaning;
- het leggen van beslag;
- het starten van een nieuwe gerechtelijke procedure.
Na stuiting begint de verjaringstermijn opnieuw te lopen. Laat een vonnis dus niet onnodig lang liggen als u het wilt laten uitvoeren.
Hulp nodig bij een vonnis?
Een vonnis roept vaak nieuwe vragen op. Het kan dat u bent veroordeeld of een uitspraak in uw voordeel heeft gekregen. Onze advocaten ondersteunen u graag bij al uw vragen over het vonnis, onderzoeken de mogelijkheden en helpen u bij de uitvoering of het instellen van hoger beroep en eventuele executiemaatregelen. Neem vrijblijvend contact op voor eerlijk juridisch advies.
Veelgestelde vragen over het vonnis
Wat gebeurt er na een vonnis?
Na het vonnis moet de verliezende partij zich houden aan de uitspraak. De winnende partij kan het vonnis laten uitvoeren via een deurwaarder wanneer deze uitvoerbaar bij voorraad is verklaard. Is de verliezende partij het niet eens met de uitspraak, dan kan deze in veel gevallen hoger beroep instellen.
Is een vonnis altijd openbaar?
Rechterlijke uitspraken zijn in principe openbaar, maar de volledige vonnissen zijn alleen opvraagbaar voor betrokken partijen. Wel worden sommige geanonimiseerde uitspraken gepubliceerd op rechtspraak.nl.
Hoe lang is een vonnis geldig?
Een civiel vonnis is 20 jaren uitvoerbaar. Daarna verjaart het, tenzij de verjaring tussentijds is gestuit.
