Heeft u een conflict met een particulier, een bedrijf of een organisatie dat maar niet opgelost raakt? De onderwerpen kunnen heel uiteenlopend zijn. Het kan bijvoorbeeld gaan over een contractspartij die zijn afspraken niet nakomt of dat iemand de veroorzaakte schade niet wil vergoeden. Wanneer partijen niet uit dit conflict komen dan kunt u een civiele procedure starten. In dit artikel leggen we uit wat een civiele procedure is, wanneer u deze inzet, hoe het proces eruitziet en wat u kunt verwachten.
Wat is een civiele procedure?
Een civiele procedure is een juridische procedure bij de rechtbank tussen twee of meer partijen die een geschil hebben over een privaatrechtelijke kwestie. Denk hierbij aan zaken over geldvorderingen, schadevergoeding, contractbreuk, burenruzies of arbeidsconflicten. In tegenstelling tot strafzaken, waar het Openbaar Ministerie optreedt tegen een verdachte, staan bij civiele procedures burgers, bedrijven of organisaties tegenover elkaar.
De rechter doet uiteindelijk uitspraak over het geschil en bepaalt wie er juridisch in zijn recht staat.
Wanneer kiest u voor een civiele procedure?
Een civiele procedure start u wanneer overleg en andere vormen van geschiloplossing, zoals bemiddeling of onderhandeling, niet tot een oplossing leiden. Vaak gaat het om conflicten waarbij financiële schade of een contractuele verplichting centraal staat.
Voorbeelden van civiele zaken zijn:
- Een klant betaalt uw factuur niet;
- De buren veroorzaken structureel overlast;
- Een werkgever houdt zich niet aan de arbeidsovereenkomst;
- U wilt de schade verhalen op een dader van een strafbaar feit;
- Er is schade ontstaan door een onrechtmatige daad maar geen erkenning van schuld;
- Er is sprake van non-conformiteit (auto, aanbouw, woning);
- De huurwoning vertoont gebreken maar de verhuurder weigert om te repareren.
Voordat er een civiele procedure kan worden gestart dient er eerst onderzocht te worden of er nog een oplossing mogelijk is. Leidt dat niet tot resultaat? Dan is een procedure bij de civiele rechter de volgende stap.
Stappenplan om een civiele zaak te starten
Een civiele procedure begint in de meeste gevallen met een dagvaarding. Dit is een officieel document waarin o.a. staat:
- Informatie over de partijen, zoals de naam, adres en andere gegevens van zowel de eiser (degene die de zaak start) als de gedaagde (diegene die door de eiser in een procedure wordt betrokken).
- Instructies en rechten (aanzegging).
- Absolute en relatieve bevoegdheid.
- De redenen zoals betaling van een bedrag, nakoming of schadevergoeding.
- De bewijsmiddelen zoals brieven, getuigen, bescheiden.
- Bewijsaanbod en standpunt van de gedaagde.
- Het formuleren van het petitum (de eis zoals bijvoorbeeld betaling van een geldbedrag).
Een deurwaarder overhandigt de dagvaarding aan de tegenpartij. Daarna verloopt de procedure via een aantal vaste stappen:
Stap 1: Dagvaarding uitbrengen
De advocaat stelt de dagvaarding op. Deze wordt vervolgens door de deurwaarder betekend aan de tegenpartij.
Stap 2: Conclusie van antwoord
De gedaagde partij (degene die wordt aangeklaagd) krijgt de kans om schriftelijk verweer te voeren. Het is voor de gedaagde ook mogelijk om in dezelfde procedure een tegeneis te formuleren. Dit wordt een eis in reconventie genoemd. Uiteraard mag de eiser (gedaagde in reconventie) hier weer op reageren.
Stap 3: Mondelinge behandeling of zitting
De rechter kan partijen oproepen voor een zitting. Hier kunnen beide partijen hun standpunt toelichten. De rechter zal in de meeste gevallen de mogelijkheid van een schikking onderzoeken.
Stap 4: Getuigenverhoor of bewijslevering
Als bewijs nodig is, kan de rechter een bewijsopdracht verstrekken. Dit kan middels stukken of middels een getuigenverhoor (een enquête). Getuigen worden dan onder ede gehoord om duidelijkheid te krijgen over de feiten.
Stap 5: Uitspraak van de rechter
De rechter doet uitspraak. Wanneer de procedure is ingeleid met een dagvaarding leidt dit tot een vonnis en wanneer het is ingeleid middels een verzoekschrift dan leidt dit tot een beschikking. Als u in het gelijk wordt gesteld, kan de uitspraak worden afgedwongen, bijvoorbeeld via een deurwaarder.
Wat kost een civiele procedure?
De kosten van een civiele procedure hangen af van meerdere factoren, zoals:
- Het griffierecht, een vast bedrag dat u betaalt aan de rechtbank;
- De kosten van uw advocaat;
- Eventuele kosten voor de deurwaarder en getuigen;
- Een proceskostenveroordeling
In sommige gevallen kunt u in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Tot slot is het mogelijk dat de verliezende partij wordt veroordeeld om (een deel van) de proceskosten te betalen. Dit heet proceskostenveroordeling.
Advocaat bij een civiele procedure
In civiele procedures bij de rechtbank is in bepaalde gevallen een advocaat verplicht. Alleen in zaken bij de kantonrechter (zoals huurzaken, arbeidsrechtzaken, consumentenzaken of vorderingen tot €25.000) mag u zichzelf vertegenwoordigen. Een advocaat zorgt voor een correcte dagvaarding, een sterke onderbouwing van uw zaak en behartigt uw belangen in de rechtszaal.
Hulp nodig bij een civiele procedure?
Heeft u een geschil en overweegt u een civiele procedure? Onze advocaten staan voor u klaar. We leggen u duidelijk uit wat uw opties zijn, wat de kansen zijn in uw zaak en hoe we u kunnen helpen. Neem vrijblijvend contact met ons op voor juridisch advies.
Veelgestelde vragen over de civiele procedure
Kan ik zelf een civiele procedure starten?
Ja, dat kan maar dan moet het wel gaan om een kantonprocedure. Dit kan tot vorderingen van 25.000,- euro, arbeidsrecht, huurrecht en consumentenzaken.
Wat valt allemaal onder civiel recht?
Civiel recht, ook wel burgerlijk recht, regelt de verhoudingen tussen burgers, bedrijven en organisaties. Denk aan contracten, schadevergoeding, koop en verkoop, huur, arbeid, en familierecht.
Hoe lang duurt een civiele procedure gemiddeld?
Gemiddeld duurt een civiele procedure enkele maanden tot meer dan een jaar, afhankelijk van de complexiteit van de zaak, de beschikbare capaciteit bij de rechtbank en of er hoger beroep, cassatie volgt. Uitgaande van een reguliere civiele zaak dan zou deze binnen een jaar moeten zijn behandeld.
Is een advocaat nodig in een civiele procedure?
Bij bepaalde procedures bij de rechtbank is een advocaat verplicht en in hoger beroep geldt er ook een verplichte procesvertegenwoordiging. Alleen bij de kantonrechter in eerste aanleg kunt u vaak zelf procederen. Juridische bijstand is echter sterk aan te raden.
Welk bewijsmateriaal is nodig in een civiele zaak?
Dat hangt af van het soort geschil. Denk aan contracten, facturen, e-mails, foto’s, rapportages, of verklaringen van getuigen. De rechter zal het bewijs waarderen en eventueel een bewijsopdracht verstrekken.
