Wanneer een huwelijk niet meer functioneert, kiezen de meeste stellen voor een echtscheiding. In sommige situaties is dat echter (nog) geen optie of wenselijk. Een scheiding van tafel en bed biedt dan een wettelijke tussenweg: de echtgenoten leven gescheiden, maar blijven volgens de wet officieel getrouwd. Hieronder leggen we uit wat het inhoudt, de voor- en nadelen, en de gevolgen voor onder meer de hypotheek, de Belastingdienst, alimentatie en de financiële aspecten.
Wat is een scheiding van tafel en bed?
Scheiding van tafel en bed is een juridische regeling waarbij echtgenoten apart van elkaar gaan leven zonder dat het huwelijk volledig wordt ontbonden. Deze scheidingsvorm is geregeld in het Burgerlijk Wetboek (BW), met name in artikel 1:169 BW. Hoewel scheiding van tafel en bed minder gebruikelijk is dan een echtscheiding, kan het voor sommige echtparen een passende oplossing zijn.
Wat is het verschil tussen een scheiding van tafel en bed en een echtscheiding?
Het grootste verschil tussen een scheiding van tafel en bed en een echtscheiding is dat bij een echtscheiding het huwelijk volledig wordt ontbonden, terwijl het huwelijk bij een scheiding van tafel en bed formeel blijft bestaan. Echtgenoten zijn bij een scheiding van tafel en bed juridisch nog steeds getrouwd, maar ze leven gescheiden van elkaar en hebben gescheiden vermogens. Deze optie wordt soms gekozen om religieuze of persoonlijke redenen, waarbij echtgenoten niet officieel willen scheiden maar wel apart willen leven. Detentie van één van de echtgenoten is ook vaak een reden om van tafel en bed te scheiden.
In de praktijk werkt dit als een juridische scheiding waarbij:
- u niet meer verplicht bent om samen te wonen;
- de financiële huishouding wordt gescheiden;
- uw vermogen en schulden worden verdeeld;
- u afspraken maakt over alimentatie en, indien van toepassing, een ouderschapsplan opstelt;
- u niet kunt trouwen met een nieuwe partner omdat het huwelijk formeel nog bestaat
De voor- en nadelen van een scheiding van tafel en bed
Voordelen
De voordelen van een scheiding van tafel en bed zijn onder meer dat het huwelijk in stand blijft, wat voor sommigen belangrijk is om religieuze of morele redenen. Daarnaast kan het fiscale voordelen bieden in bepaalde situaties, bijvoorbeeld voor de nabestaandenpensioenregeling of de hypotheekrenteaftrek.
Nadelen
De nadelen zijn dat, omdat het huwelijk officieel blijft bestaan, hertrouwen niet mogelijk is zonder de scheiding van tafel en bed om te zetten in een echtscheiding. Daarnaast blijven sommige huwelijkse verplichtingen bestaan, zoals het bieden van levensonderhoud aan elkaar. De wettelijke regels voor erfrecht voor echtgenoten komt te vervallen nadat de uitspraak in het huwelijksgoederenregister is ingeschreven.
De gevolgen van een scheiding van tafel en bed
Wat zijn de gevolgen voor een hypotheek?
Bij een scheiding van tafel en bed blijven beide echtgenoten verantwoordelijk voor de gezamenlijke hypotheek als de woning nog gezamenlijk eigendom is. Dit betekent dat de financiële verplichtingen voor de hypotheek blijven bestaan, tenzij er afspraken worden gemaakt over de verkoop van de woning of de overname van het huis door één van de echtgenoten. De bank kan betrokken worden bij het opstellen van nieuwe hypotheekvoorwaarden.
Wat zijn de gevolgen voor de Belastingdienst?
Fiscaal gezien heeft een scheiding van tafel en bed gevolgen. Na de scheiding van tafel en bed worden echtgenoten fiscaal niet meer als partners gezien. Kortom, geen toeslagpartners of fiscaal partners. Dit betekent dat ieder apart belastingaangifte moeten doen en mogelijk geen gebruik meer kunnen maken van bepaalde gezamenlijk fiscale voordelen, zoals de hypotheekrenteaftrek of de toeslagen. Het hangt er ook vanaf of partijen in één woning blijven wonen. Het is belangrijk om de situatie tijdig aan de Belastingdienst door te geven, zodat de belastingverplichtingen goed worden geregeld.
Hoe zit het met alimentatie?
Net zoals bij een echtscheiding, blijft bij een scheiding van tafel en bed de verplichting tot partneralimentatie bestaan. De rechter kan beslissen over de hoogte van de alimentatie, waarbij rekening wordt gehouden met de financiële situatie van beide partijen. Ook kan er sprake zijn van kinderalimentatie als er minderjarige kinderen betrokken zijn, waarbij afspraken worden vastgelegd over de verzorging en opvoeding. Deze dienen te worden vastgelegd in een ouderschapsplan.
Wat zijn de financiële gevolgen?
Een scheiding van tafel en bed brengt financiële gevolgen met zich mee, doordat het vermogen de echtgenoten worden gescheiden. Bij een scheiding van tafel en bed wordt het vermogen van de echtgenoten gescheiden., Dit betekent dat er een verdeling van gezamenlijke bezittingen en schulden plaatsvindt. Dit kan invloed hebben op pensioenrechten, kinder- en partneralimentatie en eventuele eigendommen. In veel gevallen wordt een vergelijkbare financiële verdeling toegepast als bij een echtscheiding. Ook kan de scheiding gevolgen hebben voor eventuele sociale uitkeringen of verzekeringen.
De procedure
Kosten procedure scheiding van tafel en bed
De kosten voor een procedure scheiding van tafel en bed zijn vergelijkbaar met die van een echtscheiding. De kosten bestaan uit griffiekosten voor de rechtbank, en de kosten voor een advocaat, die variëren van €150 tot €300 per uur, afhankelijk van de complexiteit van de zaak. Als beide echtgenoten het eens zijn, kunnen de kosten lager uitvallen door het inschakelen van één gezamenlijke advocaat. Als het inkomen onder een bepaalde grens ligt, kan men in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel bekend als een advocaat van onvermogen. Dit betekent dat een (groot) deel van de advocaatkosten vergoed worden, afhankelijk van de financiële situatie.
De familierechtadvocaten van AMBT Advocaten staan ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand en bovendien zijn zij altijd bereid om met u een prijsafspraak te maken voor de procedure (een fixed fee) zodat u weet waar u aan toe bent.
Hoe gaat de procedure in zijn werk?
De procedure voor scheiding van tafel en bed verloopt grotendeels hetzelfde als bij een echtscheiding. Een advocaat dient namens één of beide partijen een verzoekschrift in bij de rechtbank. Als beide echtgenoten het eens zijn over de scheiding, kan de rechtbank relatief snel uitspraak doen. Als er geschillen zijn over zaken zoals de verdeling van het vermogen of alimentatie, kan de rechter hierin beslissen. Na de uitspraak wordt de scheiding van tafel en bed ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.
Verzoening
Het kan ook voorkomen dat de partners zich verzoenen. Verzoening kan eenvoudig plaatsvinden door het laten inschrijven van een eensluidend (overeenkomstig) verzoek daartoe in het huwelijksgoederenregister. Aan de scheiding van tafel en bed komt daarmee een einde. Verzoening heeft tot gevolg dat alle gevolgen van het huwelijk herleven, alsof er geen scheiding van tafel en bed heeft plaatsgevonden
De rol van de advocaat
Een familierechtadvocaat speelt een cruciale rol bij de scheiding van tafel en bed. De advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank, helpt bij het opstellen van afspraken over de verdeling van bezittingen, alimentatie en, indien van toepassing, de zorg voor kinderen. Als er conflicten ontstaan, vertegenwoordigt de advocaat de belangen van zijn of haar cliënt(e) in de rechtszaal. Ook kan een advocaat helpen bij het opstellen van een convenant en/of ouderschapsplan, waarin alle afspraken duidelijk worden vastgelegd.
Hulp bij scheiding van tafel en bed
Twijfelt u welke vorm van scheiding het beste bij uw situatie past of heeft u vragen over de juridische gevolgen? Onze advocaten gespecialiseerd in familiezaken kunnen u adviseren, begeleiden bij de procedure en helpen bij het vastleggen van duidelijke afspraken. Bel ons gerust op voor een eerste gesprek.
Conclusie
Een scheiding van tafel en bed is een juridische scheidingsvorm waarbij het huwelijk in stand blijft, maar de echtgenoten officieel apart leven. Het heeft gevolgen voor de hypotheek, de Belastingdienst en alimentatie, en brengt financiële veranderingen met zich mee. De procedure is vergelijkbaar met een echtscheiding en vereist de hulp van een advocaat. De kosten hangen af van de complexiteit van de zaak en/of beide partijen het eens zijn over de voorwaarden.
Veelgestelde vragen over scheiden van tafel en bed
1. Kan ik opnieuw trouwen tijdens een scheiding van tafel en bed?
Nee, dat is niet mogelijk. Bij een scheiding van tafel en bed blijft het huwelijk juridisch bestaan. Zolang deze scheiding niet is omgezet in een echtscheiding, kunt u niet opnieuw trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan.U kunt uiteraard wel met uw gescheiden partner van tafel en bed weer verzoenen maar dat is iets anders dan opnieuw trouwen.
2. Hoe lang mag u gescheiden zijn van tafel en bed?
Er geldt geen maximale termijn voor een scheiding van tafel en bed. U kunt in principe onbeperkt gescheiden van tafel en bed blijven. Op gezamenlijk verzoek kunt op elk moment scheiden en op eenzijdig verzoek zult u een termijn van drie jaren moeten afwachten. Daar is wel een uitzondering op maar dan moet het gaan om misdragingen van de andere partner.
3. Waarom kiezen mensen voor een scheiding van tafel en bed?
Mensen kiezen voor een scheiding van tafel en bed om verschillende redenen. Dit kan bijvoorbeeld zijn vanwege religieuze overtuigingen, omdat zij het huwelijk formeel niet willen beëindigen, of om bepaalde financiële of praktische redenen. Soms wordt deze vorm ook gekozen als tussenstap om eerst gescheiden te leven voordat een definitieve echtscheiding wordt aangevraagd.
4. Wie erft bij een scheiding van tafel en bed?
Bij een scheiding van tafel en bed vervalt het wettelijke erfrecht tussen echtgenoten. Dit betekent dat uw (ex-)partner u niet automatisch meer erft en andersom. Wilt u dat uw partner alsnog erfgenaam is, dan moet u dit expliciet vastleggen in een testament.
