Bij een scheiding komt veel kijken, waaronder de vraag of één van de partners na de scheiding financieel moet bijdragen aan de ander. Dit noemen we partneralimentatie. Maar wat is het precies, wanneer heeft een ex-partner er recht op, en hoe wordt het berekend? In dit artikel leggen we dat helder uit.
Wat is partneralimentatie?
Partneralimentatie is een financiële bijdrage aan de ex-partner na een scheiding. Het heeft als doel om diegene die financieel minder draagkrachtig is, te ondersteunen zodat hij of zij kan blijven voorzien in het levensonderhoud. Deze onderhoudsverplichting is geregeld in artikel 1:157 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De gedachte hierachter is dat partners tijdens het huwelijk of het geregistreerd partnerschap in hun levensonderhoud voorzien, en dat deze verantwoordelijkheid niet direct volledig vervalt bij het einde van het huwelijk of het geregistreerd partnerschap. In principe is partneralimentatie verplicht zodra er sprake was van een huwelijk of geregistreerd partnerschap. In uitzonderlijke gevallen kan een alimentatieverplichting opgenomen zijn in een samenlevingsovereenkomst maar in de regel zal dat echt een uitzondering zijn. Na een echtscheiding of een ontbinding van het geregistreerd partnerschap kan een ex-partner aanspraak maken op partneralimentatie maar een rechter zal altijd rekening houden met de behoefte en draagkracht van een partij.
Wanneer heeft de ex-partner recht op partneralimentatie?
In de regel ontstaat er een recht op partneralimentatie als de ex-partner na de scheiding niet zelfstandig in het eigen levensonderhoud kan voorzien en de ex-partner voldoende draagkracht heeft om een bijdrage te betalen. De rechter beoordeelt daarbij:
- de behoefte van de ontvanger (wat had hij/zij nodig tijdens het huwelijk?)
- de draagkracht van de betalende partij (wat kan deze partij betalen)
- de duur van het huwelijk en de rolverdeling tijdens het huwelijk (bijvoorbeeld volledige zorg voor de kinderen)
Het is ook mogelijk om in goed overleg onderling afspraken te maken over partneralimentatie en dat vast te leggen in het convenant maar wanneer partijen er niet uitkomen dan, stelt de rechter de hoogte en de duur van de alimentatie vast. Mochten partijen zijn overeengekomen dat er geen partneralimentatie betaald hoeft te worden, dan kan alsnog de alimentatiegerechtigde, via een advocaat, alimentatie verzoeken aan de rechtbank.
Wie is verplicht om partneralimentatie te betalen?
In principe is de partner met het hoogste inkomen verplicht om partneralimentatie te betalen, als de ander onvoldoende eigen inkomen heeft. Dit geldt zowel voor voormalig gehuwden als voor voormalig geregistreerde partners. De verplichting stopt als de ontvanger weer in zijn of haar levensonderhoud kan voorzien, of als de wettelijke termijn is verstreken.
In de gevallen waar beide ex-partners genoeg verdienen om zichzelf te onderhouden waardoor partneralimentatie niet nodig is, bestaat er dus ook geen recht op partneralimentatie.
Hoe lang moet de ex-partner partneralimentatie betalen?
Dat hangt af van het moment dat partijen zijn gescheiden.
- Vóór 1 januari 2020, dan geldt een maximale alimentatieduur van twaalf jaren. Was het huwelijk echter korter dan vijf jaren en zijn er binnen het huwelijk geen kinderen geboren, dan is de alimentatieduur net zo lang als de duur van het huwelijk.
- Op of na 1 januari 2020, dan geldt in principe een maximale alimentatieduur van vijf jaren. Alleen in een aantal uitzonderingsgevallen kan de alimentatie langer duren:
- Bij jonge kinderen, loopt de alimentatie door totdat het jongste kind twaalf jaren oud is.
- Langer dan vijftien jaren gehuwd en binnen tien jaren de AOW-leeftijd, dan stopt de alimentatie op het moment dat de ex-partner AOW krijgt.
- Geboren vóór 1 januari 1970 én langer dan vijftien jaren getrouwd, dan kan de alimentatie tot tien jaren duren.
- Sinds 2023 kan de termijn ook verlengd worden bij ernstige ziekte of arbeidsongeschiktheid.
De duur van partneralimentatie hangt dus af van verschillende factoren maar de hoofdregel sinds 2020 is dat partneralimentatie maximaal de helft van de duur van het huwelijk duurt, met een maximum van vijf jaren. Wanneer de wettelijke termijn verstreken is, kan de ex-partner die de partneralimentatie ontvangt de rechter verzoeken om de alimentatieduur te verlengen. Een verlenging is alleen mogelijk als hier een bijzonder goede reden voor is. Raadpleeg altijd een familierechtadvocaat wanneer u een verlenging van de alimentatieduur wenst.
Hoe wordt partneralimentatie berekend?
Partneralimentatie wordt berekend op basis van:
- de behoefte van de alimentatieontvanger
- de draagkracht van de alimentatiebetaler
De behoefte wordt vaak gebaseerd op het welstandsniveau tijdens het huwelijk. De draagkracht wordt bepaald aan de hand van het netto-inkomen, vaste lasten en de financiële situatie van beide partijen.
Een alimentatieberekening is lastig en vereist ervaring en deskundigheid. Bij het berekenen van de partneralimentatie dient rekening te worden gehouden met de zogeheten Tremanormen. Het is vooraf altijd lastig om een eenduidig beeld te schetsen van de hoogte van partneralimentatie. Daarvoor moeten alle financiële stukken bekend zijn, zowel van de alimentatieontvanger maar ook van de alimentatiebetaler. Onze advocaten kunnen voor u een berekening maken zodat er een indicatie is van de te verwachten partneralimentatie. Bij een weigering van de verstrekking van de financiële gegevens zal er een schatting worden gemaakt die in de meeste gevallen hoger uitvalt. De struisvogeltactiek is dus niet aan te raden als potentiële alimentatiebetaler.
Indexering partneralimentatie
De bedragen voor de partneralimentatie worden jaarlijks geïndexeerd door de minister van Veiligheid en Justitie. Wanneer partijen dit in een convenant hebben uitgesloten of andersluidende afspraken hebben gemaakt dan geldt de wettelijke indexering niet. Wanneer de ex-partner echter weigert om de indexering van de alimentatie toe te passen, zonder dat hier afwijkende schriftelijke afspraken over zijn gemaakt, dan kan dit met terugwerkende kracht tot vijf jaren teruggevorderd worden.
Wanneer een advocaat inschakelen?
Partneralimentatie kan emotioneel en juridisch ingewikkeld zijn. Het is verstandig een personen- en familierechtadvocaat in te schakelen in situaties waarbij:
- er discussie is over de hoogte of duur van de alimentatie;
- er sprake is van indexeringsperikelen;
- er geen afspraken gemaakt kunnen worden met de ex-partner;
- de financiële situatie is gewijzigd van de partneralimentatiebetaler;
- u een alimentatieberekening wilt laten toetsen;
- u een convenant wilt laten toetsen of opstellen;
- de zaak voor de rechter moet komen.
Een familierechtadvocaat helpt u bij het opstellen, beoordelen of aanpassen van afspraken over partneralimentatie.
Veelgestelde vragen over partneralimentatie
Bestaat er altijd recht op een partneralimentatie?
Nee, niet automatisch. U heeft alleen recht op partneralimentatie als u een financiële behoefte heeft, een bepaald welstandsniveau gewend bent en uw ex-partner voldoende draagkracht heeft om bij te dragen. In de regel gaat om ex-echtgenoten of ex-geregistreerde partners. Bij samenwonen is deze verplichting er niet tenzij uitdrukkelijk schriftelijk overeengekomen.
Wie is verplicht om partneralimentatie te betalen?
De ex-partner (huwelijk/geregistreerde partner) met het hoogste inkomen is verplicht partneralimentatie te betalen als de ander niet in het eigen levensonderhoud kan voorzien.
Kan ik weigeren om partneralimentatie te betalen?
Nee, als de rechter partneralimentatie heeft vastgesteld en/of u heeft dit afgesproken in een convenant dan bent u verplicht om te betalen. Alleen als uw financiële situatie verandert, kunt u een wijziging vragen. U kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan ontslag, ziekte waardoor uw inkomen verandert.
Hoe wordt partneralimentatie berekend?
Partneralimentatie wordt berekend op basis van behoefte en draagkracht. Een exacte berekening is maatwerk en vaak alleen goed te maken met hulp van een familierechtadvocaat of een mediator.
Wanneer eindigt partneralimentatie?
Het is natuurlijk mogelijk dat u en uw ex-partner samen overeenkomen om de alimentatie te stoppen. Andere situaties die mogelijk zijn is dat de ex-partner komt te overlijden, of dat de ex-partner gaat samenwonen, gaat huwen met een ander of zich registreert met een ander. Het kan natuurlijk ook voorkomen dat de alimentatiebetaler de partneralimentatie niet meer kan betalen en/of dat de alimentatieontvanger zelfstandig voldoende inkomen heeft.
Kan AMBT Advocaten mij helpen?
Onze advocaten helpen u graag met een berekening, advies of procedure rondom partneralimentatie.
