Een concurrentiebeding kan grote gevolgen hebben voor uw mogelijkheden om na uw dienstverband ergens anders aan de slag te gaan. Tegelijkertijd mag een werkgever u hierin niet onbeperkt beperken. Daarom stelt de wet duidelijke voorwaarden aan het gebruik en de inhoud van een concurrentiebeding In dit artikel leggen we uit wat een concurrentiebeding inhoudt, hoe het juridisch kan worden aangevochten, en welke rol een advocaat hierbij kan spelen.
Wat is een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding is een clausule in een arbeidsovereenkomst die een werknemer beperkt in het werken bij concurrerende bedrijven of het starten van een eigen concurrerend bedrijf na beëindiging van het dienstverband. Dit beding is bedoeld om bedrijfsbelangen te beschermen, maar kent strikte wettelijke regels en voorwaarden.
Het is goed om te weten dat een concurrentiebeding alleen geldig is en als het schriftelijk is overeengekomen, de werknemer meerderjarig is, en het is opgenomen in een contract voor onbepaalde tijd. Let op: bij een tijdelijk contract is een concurrentiebeding alleen geldig wanneer er een toereikende schriftelijke motivering is opgenomen, waarin de zwaarwegende bedrijfsbelangen tot uitdrukking komen.
Het doel van een concurrentiebeding
Het doel van een concurrentiebeding is om de werkgever te beschermen tegen:
- Concurrentie door oud-werknemers: Voorkomen dat werknemers na vertrek bij een concurrent aan de slag gaan en vertrouwelijke informatie gebruiken.
- Behouden van klanten: Beschermen van klantrelaties tegen overname door de oud-werknemer.
- Behoud van kennis en strategieën: Beperken van het gebruik van bedrijfsgevoelige informatie door oud-medewerkers.
Wat staat er in?
De werkgever neemt een concurrentiebeding op in uw arbeidsovereenkomst. Hierin wordt vastgelegd welke beperkingen gelden na het einde van uw dienstverband. In de praktijk bevat een concurrentiebeding meestal de volgende onderdelen:
- Het soort werkzaamheden dat u niet mag verrichten.
- Het type werkgever waarvoor u niet mag werken, zoals een directe concurrent.
- Het geografische gebied waarin het beding van toepassing is.
- De duur van het concurrentiebeding, bijvoorbeeld één of twee jaar.
- Een eventuele boete bij overtreding van het concurrentiebeding.
Wanneer vervalt een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding kan vervallen in de volgende situaties:
- Tijdelijk contract: Bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd is een concurrentiebeding alleen geldig als de werkgever schriftelijk motiveert waarom dit noodzakelijk is (artikel 7:653 lid 2 BW).
- Schending door de werkgever: Als de werkgever ernstig verwijtbaar handelt, zoals bij een onrechtmatig ontslag.
- Onredelijkheid: Als het beding onredelijk is ten opzichte van de werknemer (bijvoorbeeld door te lange of te brede beperkingen).
Een concurrentiebeding kan op verschillende manieren worden opgesteld, waaronder regio-specifiek zodat een werknemer mag niet werken bij concurrerende bedrijven binnen een straal van 50 kilometer. Er kan sprake zijn van tijdgebonden concurrentiebeding zoals dat de werknemer gedurende één jaar na beëindiging van het dienstverband niet bij een concurrent mag werken en specifieke sectoren zoals een beding die de werknemer kan verbieden om in een specifieke branche te werken.
Rechtsgeldigheid
Voor een rechtsgeldig concurrentiebeding gelden de volgende voorwaarden:
- Schriftelijk vastgelegd: Het beding moet schriftelijk in de arbeidsovereenkomst zijn opgenomen.
- Volwassen werknemer: De werknemer moet meerderjarig zijn op het moment van ondertekening.
- Duidelijk en specifiek: Het beding mag niet te vaag of algemeen geformuleerd zijn.
- Beperking bij (on)bepaalde tijd: Bij een contract voor bepaalde tijd is een concurrentiebeding alleen geldig met een zwaarwegende motivering door de werkgever en ook bij een overeenkomst voor onbepaalde tijd zal dit goed gemotiveerd moeten worden door de werkgever.
Wat kan een werkgever doen om een concurrentiebeding te handhaven?
Een werkgever zal de overtreding moeten aantonen en bewijzen dat de werknemer het beding heeft geschonden, bijvoorbeeld via concurrentie-activiteiten. Om het beding te effectueren zal de werkgever de overeengekomen boete moeten opeisen al dan niet via een juridische procedure. Bij urgente schendingen kan de werkgever een kort geding starten om de overtreding te stoppen.
Concurrentiebeding aanvechten
Een werknemer kan juridische stappen ondernemen als hij of zij een concurrentiebeding wil aanvechten. De werknemer kan de rechter verzoeken het concurrentiebeding te vernietigen als het onredelijk is. De rechter kan de voorwaarden van het concurrentiebeding aanpassen als deze te streng zijn maar vaak proberen werknemers en werkgevers eerst een oplossing te vinden via bemiddeling.
Op welke gronden kan een concurrentiebeding worden vernietigd?
De wetgever heeft voorzien in een afzonderlijke rechtsgang waarbij de werknemer om gehele of gedeeltelijke vernietiging van het concurrentiebeding kan vragen (zie art. 7:653 BW). De werknemer moet dan stellen en aantonen dat hij door dat beding onbillijk wordt benadeeld in verhouding met het te beschermen belang van de werkgever. Een reden zou kunnen zijn dat het beding de werknemer te veel beperkt in het vinden van nieuw werk, dat de geografische of tijdsbeperkingen buitensporig zijn of dat het belang van de werkgever niet voldoende zwaarwegend is.
Bij het doorlopen van een dergelijke procedure komt het in de kern vooral neer op de vraag waarin het concurrentiebeding de werknemer belemmert om elders werkzaam te zijn. Grofweg kan worden gezegd dat naarmate het concurrentiebeding ruimer is geformuleerd, dat de kans groter is dat het door de rechter achteraf geheel of gedeeltelijk wordt vernietigd.
Boete bij het overtreden van een concurrentiebeding
Veel concurrentiebedingen bevatten een boetebeding dat van kracht wordt als de werknemer het concurrentiebeding overtreedt. De hoogte van de boete moet redelijk zijn en in verhouding staan tot de overtreding. De wet stelt geen specifieke maximumboete, maar rechters verlagen onredelijke boetes vaak.
De rol van een advocaat
Een een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat kan zowel werknemers als werkgevers ondersteunen.
Naast een overeenkomst tussen werkgever en werknemer, zijn wettelijke (dwingende) bepalingen van toepassing en ook de cao-bepalingen kunnen een rol spelen bij (de reikwijdte van) een concurrentiebeding. Er zijn dus verschillende factoren waarmee de werkgever en de werknemer rekening dienen te houden.
Bij werknemers zal het accent liggen op het adviseren over de geldigheid van een concurrentiebeding en het aanvechten ervan, dan wel het onderhandelen over versoepeling of opheffing van het beding.
Voor werkgevers zal de advocaat ondersteunen bij het opstellen van een rechtsgeldig concurrentiebeding, het bijstaan in juridische procedures tegen werknemers die het beding schenden en het opeisen van verbeurde boetes.
Neem contact op
Heeft u vragen over uw concurrentiebeding of wilt u weten waar u juridisch staat? Neem contact op met één van onze gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaten. Wij beoordelen uw situatie en adviseren u direct over uw mogelijkheden.
Conclusie
Een concurrentiebeding is bedoeld om bedrijfsbelangen te beschermen, maar moet voldoen aan strenge wettelijke eisen om rechtsgeldig te zijn. Werknemers kunnen een onredelijk concurrentiebeding aanvechten, terwijl werkgevers juridische stappen kunnen ondernemen om schendingen te voorkomen. Een advocaat kan in beide gevallen juridische bijstand bieden. Het is daarom verstandig om bij twijfel tijdig juridisch advies in te winnen, zodat u goed inzicht krijgt in uw positie en mogelijke vervolgstappen.
Veelgestelde vragen over een concurrentiebeding
1. Is een concurrentiebeding altijd geldig?
Nee, een concurrentiebeding is alleen geldig als het schriftelijk is overeengekomen en voldoet aan de eisen van redelijkheid en billijkheid (art. 7:653 BW). In sommige gevallen kan de rechter het beding geheel of gedeeltelijk vernietigen.
2. Hoe lang mag een concurrentiebeding duren?
De wet noemt geen vaste termijn, maar in de praktijk wordt een duur van maximaal één jaar vaak als redelijk gezien. Een langere duur moet door de werkgever goed worden gemotiveerd om stand te houden.
3. Kan ik onder een concurrentiebeding uitkomen?
Ja, dat kan bijvoorbeeld door te onderhandelen met de werkgever of via een procedure bij de rechter. De rechter kan het beding schorsen of matigen als de bepaling u onredelijk benadeelt.
4. Wat is het verschil tussen een relatiebeding en een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding verbiedt u om na het einde van uw arbeidsovereenkomst bij een concurrerend bedrijf te werken of zelf een concurrerende onderneming te starten. Een relatiebeding is beperkter en ziet alleen op het contact met relaties van de werkgever, zoals klanten of leveranciers. U mag in dat geval doorgaans wel bij een concurrent werken, zolang u geen zakelijke contacten onderhoudt met deze specifieke relaties.
