Intimidatie komt in allerlei vormen voor en kan grote impact hebben op degene die het overkomt. Toch is het niet altijd duidelijk wat juridisch wel en niet onder intimidatie valt, en of het strafbaar is. In dit artikel leggen we uit wat intimidatie is, welke soorten er o.a. bestaan, of het strafbaar is en wat u kunt doen als u hiermee te maken krijgt.
Wat is intimidatie?
Intimidatie is het doelbewust veroorzaken van angst, dreiging of ongemak bij een ander. Het kan gaan om woorden, gebaren of gedrag, waarbij iemand zich onder druk gezet, bedreigd of onveilig voelt. Intimidatie hoeft niet altijd gepaard te gaan met geweld, maar draait vaak om psychologische druk. Een belangrijk kenmerk van intimidatie is dat het gedrag grensoverschrijdend is. Wat iemand als intimiderend ervaart, hangt deels af van de context. Toch geldt in juridische zin, als het gedrag structureel, bedreigend of seksueel van aard is, kan er sprake zijn van strafbare intimidatie.
Soorten intimidatie
Er bestaan verschillende vormen van intimidatie. Hieronder lichten we de meest voorkomende kort toe:
- Straatintimidatie
Straatintimidatie is ongewenst gedrag in de openbare ruimte, zoals naroepen, sissen of iemand hinderlijk volgen. Het gaat om gedrag dat bedreigend of vernederend kan aanvoelen. Een bijzondere vorm hiervan is seksuele straatintimidatie, bijvoorbeeld seksueel getinte opmerkingen of gebaren. Sinds 1 juli 2024 is deze seksuele variant wettelijk strafbaar. Lees meer over seksuele straatintimidatie.
- Seksuele intimidatie
Seksuele intimidatie houdt in dat iemand seksueel getinte opmerkingen maakt of handelingen verricht die ongewenst zijn. Dit kan zowel verbaal als fysiek zijn. Voorbeelden zijn ongepaste aanrakingen, seksueel getinte berichten of het creëren van een vijandige sfeer. Seksuele intimidatie komt vaak voor op de werkvloer, op school of in sociale omgevingen. Wanneer er fysieke handelingen worden verricht op of bij erogene zones dan is het strafbaar. Lees meer over feitelijke aanranding.
- Digitale intimidatie (cyberintimidatie)
Digitale intimidatie vindt plaats via internet of sociale media. Denk aan intimidatie via e-mail, WhatsApp, Instagram, Snapchat e.d., het verspreiden van kwetsende berichten of bedreigende berichten aan iemand. Ook doxing (het openbaar maken van persoonlijke gegevens) valt onder intimidatie. Soms lijkt intimidatie op bedreiging maar een bedreiging is pas strafbaar als iemand duidelijk dreigt met een misdrijf. Doxing is per 1 januari 2024 strafbaar.
- Bedreiging en afpersing
Wanneer intimidatie gepaard gaat met concrete dreigementen, bijvoorbeeld met geweld of het onder druk zetten om iets te doen, dan kan het strafrechtelijk worden gezien als bedreiging, afpersing of afdreiging. Dit zijn ernstige vormen van intimidatie die expliciet in het Wetboek van Strafrecht zijn opgenomen.
Is intimidatie strafbaar?
Niet alle vormen van intimidatie zijn automatisch strafbaar. Toch zijn er situaties waarin intimidatie wél onder het strafrecht valt. Hieronder mogelijke strafbare feiten, waarin intimidatie een rol kan spelen:
- Bedreiging: artikel 285 Sr stelt dat het bedreigen met geweld strafbaar is.
- Afpersing en afdreiging: Artikel 317 en 318 Sr zijn misdrijven waarbij iemand een ander dwingt om geld, goederen, diensten of andere voordelen af te geven.
- Seksuele straatintimidatie: sinds 1 juli 2024 is seksuele straatintimidatie strafbaar gesteld in artikel 429ter Sr.
- Feitelijke aanranding: sinds 1 juli 2024 is feitelijke aanranding opgedeeld in verschillende feiten namelijk; artikel 240 (schuldaanranding), 241 (opzetaanranding), 245 (aanranding 16-18 jarigen), 247 aanranding 12-16 jarigen) en tot slot 249 (aanranding onder de leeftijd van 12 jaar).
- Belaging: in artikel 285b Sr staat stalking strafbaar gesteld en dat komt erop neer dat het strafbaar is wanneer iemand opzettelijk een ander herhaaldelijk lastig valt
- Discriminatie en haatzaaien: intimiderend gedrag dat discriminerend of haatdragend is, kan strafbaar zijn op basis van artikelen 137c t/m 137e Sr.
- Doxing:op grond van artikel 285d Sr is sinds 1 januari 2024 het opzettelijk verspreiden van iemands persoonsgegevens met een intimiderend oogmerk strafbaar.
Het is soms lastig om de grens te duiden tussen een strafbare handeling en geen strafbare handeling. Heeft u twijfels of er sprake is van een strafbare gedraging benader dan ons kantoor voor advies.
Wat kunt u doen als u slachtoffer bent van intimidatie?
Zoals aangegeven kan intimidatie bij u thuis plaatsvinden, op de werkvloer, op school, online, of bijvoorbeeld op straat. Intimidatie kan op verschillende manieren uitgeoefend worden. Het is belangrijk om bij intimidatie zorg te dragen voor dossiervorming. Noteer data, bewaar berichten, verzamel getuigenverklaringen, maak screenshots en meld het ook bij een vertrouwenspersoon als er sprake is van intimidatie op de werkvloer en/of in het onderwijs.
Wanneer intimidatie een strafrechtelijk karakter draagt dan is het verstandig om juridische ondersteuning te zoeken en te (laten) adviseren over het doen van aangifte en eventuele vervolgstappen.
Hulp van een advocaat bij intimidatie
Afhankelijk van de situatie kan een slachtofferadvocaat of een strafrechtadvocaat u bijstaan als u te maken heeft met een kwestie rondom intimidatie. Bij ernstige intimidatie is het verstandig om een gespecialiseerde advocaat in te schakelen wanneer:
- U slachtoffer bent en aangifte wenst te doen;
- u juridische bescherming wenst, zoals een contact-, straat- of gebiedsverbod;
- u een schadevergoeding wenst te vorderen als benadeelde partij;
- u als verdachte wordt aangemerkt en u zich wilt verdedigen;
- bijstand tijdens de aanhouding en/of het politieverhoor;
- ondersteuning tijdens het strafproces.
Een strafrechtadvocaat kan u ondersteunen in de piketfase, bij het politieverhoor, en bij een eventuele vervolging in een strafprocedure.
Een slachtofferadvocaat beoordeelt uw situatie, bespreekt met u de mogelijkheden van een vordering benadeelde partij, een maatregel en begeleidt u in het strafproces.
Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Het eerste gesprek is geheel vrijblijvend en altijd de eerste 30 minuten kosteloos.
