Wanneer u als verdachte te maken krijgt met de politie, speelt het proces-verbaal een centrale rol. Processen-verbaal zijn een belangrijk onderdeel van een strafdossier en kan grote invloed hebben op het verdere verloop. In dit artikel leest u wat een proces-verbaal is, wat de gevolgen zijn en wat u kunt doen als u het niet eens bent met de inhoud van een proces-verbaal.
Wat is een proces-verbaal?
Een proces-verbaal is een officieel document dat door een opsporingsambtenaar wordt opgesteld (artikel 152 Wetboek van Strafvordering). Hierin worden feiten, waarnemingen en verklaringen vastgelegd die relevant zijn voor een strafzaak. Het gaat bijvoorbeeld om uw verklaring als verdachte, verklaringen van getuigen en bevindingen van de politie. Dit document kan later als bewijsmiddel worden gebruikt.
In een proces-verbaal staat een nauwkeurige beschrijving van de feiten en omstandigheden zoals waargenomen door de opmaker. Dit kunnen getuigenverklaringen, bevindingen van de verbalisant, en andere relevante informatie omvatten. Een proces-verbaal is een ambtsedig opgemaakt document en er wordt veel waarde gehecht aan de nauwkeurigheid en waarheidsgetrouwheid van de inhoud.
Oplevering van het proces-verbaal
Wanneer er sprake is van een verdenking van een strafbaar feit dan neemt het opsporingsonderzoek een aanvang. Er kan een proces-verbaal van aanhouding, doorzoeking, verhoor, bevindingen e.d. worden gemaakt. Soms duurt het enige tijd voordat een proces-verbaal wordt uitgewerkt en wordt toegevoegd aan het strafdossier.
Als verdachte krijgt u een proces-verbaal niet mee maar in de praktijk kan uw strafrechtadvocaat uw strafdossier (waaronder alle processen-verbaal) opvragen bij het Openbaar Ministerie.
Zoals beschreven neemt het proces-verbaal een belangrijke positie in binnen het strafrecht. Dit document moet een accurate weergave van de feiten bieden, zodat alle procespartijen daar op kunnen vertrouwen. Een fout proces-verbaal of een niet-waarheidsgetrouw proces-verbaal brengt niet alleen schade toe aan de verdachte, maar zet ook de politie in een kwaad daglicht en dat raakt de kern van een eerlijk proces. Wanneer er niet vertrouwd kan worden op een ambtsedig proces-verbaal dan staat het vertrouwen in de rechtspraak onder druk. De rechtspraak zal hard optreden tegen een vals of onjuist opgemaakt proces-verbaal.
Wat gebeurt er na een proces-verbaal?
Het opmaken van een proces-verbaal betekent vaak dat er een verdenking van een strafbaar feit bestaat. Het eerste proces-verbaal wat in de regel wordt opgemaakt is de aangifte. Het is uiteindelijk aan het Openbaar Ministerie om eventueel vervolging in te stellen, als er voldoende bewijs voorhanden is. Afhankelijk van de aard van de zaak en/of de verdachte kan worden besloten om de zaak te seponeren, een strafbeschikking op te leggen of u te dagvaarden voor de rechter.
Als de zaak leidt tot een veroordeling of strafbeschikking, kan dit gevolgen hebben zoals een straf en een aantekening op uw strafblad. Dit kan ook impact hebben op bijvoorbeeld het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) of een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB).
Wat als het proces-verbaal niet klopt?
Als een proces-verbaal niet klopt dan is dat zorgelijk. Het is echter lastig om een onjuist proces-verbaal aan te vechten, aangezien er een bijzondere bewijskracht wordt toegekend aan een ambtsedig opgemaakt proces-verbaal. Het is aan de strafrechtadvocaat (de verdediging) en aan de verdachte om dit tot op de bodem uit te zoeken. Dat kan door het opvragen van videobeelden, getuigenverklaringen, en het horen van de verbalisanten die het proces-verbaal hebben opgesteld.
Wanneer er twijfels zijn over de inhoud van een proces-verbaal dan zal dit zorgvuldig onderzocht moeten worden en de verdediging dient in de gelegenheid te worden gesteld om bij een gemotiveerd onderzoek dit te (laten) onderzoeken.
De rechtbank zal stevige conclusies verbinden aan een onjuist opgemaakt proces-verbaal. Hoewel de officier van justitie vaak roept dat een verbalisant ontslagen kan worden bij het opmaken van een valselijk ambtsedig proces-verbaal zijn de interne consequenties bij de politie in de praktijk helaas beperkt. Met andere woorden, de soep wordt niet zo heet gegeten als ze wordt opgediend en dat valt te betreuren.
De rol van een advocaat
Een advocaat gespecialiseerd in strafrecht kan het dossier waaronder het desbetreffende proces-verbaal kritisch beoordelen en u adviseren over het strafproces en eventuele onderzoekswensen. Doordat aan een ambtsedig proces-verbaal een bijzondere bewijskracht toekomt, zijn de gevolgen van een onjuist proces-verbaal groot. Wanneer blijkt dat er sprake is van een (al dan niet bewust) onjuist opgemaakt proces-verbaal kan het Openbaar Ministerie op verzoek van de verdediging niet-ontvankelijk worden verklaard in de vervolging, of er kan over worden gegaan tot bewijsuitsluiting. Dit zijn stevige sancties die volgen op de conclusie van een onjuist proces-verbaal omdat er geen sprake is geweest van een eerlijk proces (fair trial).
Een advocaat is derhalve onontbeerlijk als er twijfels zijn over een opgemaakt ambtsedig proces-verbaal.
Neem contact op met een advocaat
Heeft u te maken met een strafdossier en twijfelt u over de inhoud van een opgemaakt proces-verbaal en de gevolgen? Dan is het verstandig om zo snel mogelijk contact op te nemen met een strafrechtadvocaat. Door een tijdige bestudering van het strafdossier kan er nader onderzoek worden gedaan naar een opgemaakt proces-verbaal.
Conclusie
Een proces-verbaal is een essentieel onderdeel van een strafdossier en vormt vaak de basis voor verdere vervolging. Alle procespartijen moeten kunnen vertrouwen op een volledig en waarheidsgetrouw proces-verbaal. Door de bijzondere bewijspositie van een ambtsedig proces-verbaal is, is dit een belangrijke waarborg voor een eerlijk strafproces. Wanneer opsporingsambtenaren hun verbaliseringsplicht niet naar behoren uitvoeren, dan zijn de gevolgen groot voor de verdachte én voor het vertrouwen in het rechtsstelsel.
Veelgestelde vragen
Is een proces-verbaal een boete?
Nee, een proces-verbaal is geen boete. Het is een verslag van de politie. Op basis hiervan kan later wel een boete of andere straf volgen.
Hoe lang blijft een proces-verbaal bewaard?
In algemene zin is dat vijf jaren bij overtredingen, tenzij er een taakstraf of gevangenisstraf is opgelegd dan wordt de termijn verdubbeld. Op misdrijven met een gevangenisstraf van zes jaren is het 20 of 30 jaren en bij zedenmisdrijven en misdrijven waar meer gevangenisstraf op staat zijn de bewaringstermijnen aanzienlijk langer.
Komt een proces-verbaal op het strafblad?
Een proces-verbaal op zichzelf komt niet op uw strafblad. Pas wanneer u wordt veroordeeld of een strafbeschikking accepteert, wordt dit opgenomen in uw justitiële documentatie.
