Heeft u een werkstraf opgelegd gekregen? Dan vraagt u zich waarschijnlijk af wat dit precies betekent en wat u kunt verwachten. Werkstraffen vallen onder de bredere categorie van taakstraffen, die naast werkstraffen ook leerstrafprogramma’s kunnen omvatten. In dit artikel leggen we het verschil uit tussen een taakstraf en werkstraf, bespreken we wat je kunt verwachten bij het uitvoeren van een werkstraf en welke rol de reclassering en een advocaat spelen bij bezwaarprocedures.
Wat is een werkstraf?
Een werkstraf is een straf waarbij u onbetaald werk voor de samenleving verricht in plaats van een gevangenisstraf of geldboete. De rechter bepaalt hoeveel uur u moet werken en binnen welke periode de werkstraf moet worden uitgevoerd. Het moet niet worden verward met een taakstraf, want die kan bestaan uit een werkstraf en/of een leerstraf (het kan dus ook een combinatie zijn). Een werkstraf is zoals het woord zegt, een straf waarbij er werk uitgevoerd moet worden, en dit werk is geheel onbetaald. Tot slot geldt ook dat er weinig keuzemogelijkheden zijn. De reclassering krijgt de opdracht om de veroordeelde te ondersteunen in het verrichten van de werkstraf en dat betekent dat er wel afspraken gemaakt kunnen worden maar dat er een beperkte keuzemogelijkheid is met de uit te voeren werkzaamheden. Wanneer er sprake is van fysieke en/of geestelijke beperkingen dan houdt reclassering daar rekening mee bij de plaatsing.
Voorbeelden van werkzaamheden
Werkstraffen worden vaak uitgevoerd bij maatschappelijke organisaties of in de openbare ruimte.Enkele voorbeelden van werkstraffen:
- Schoonmaken van openbare ruimten zoals parken of pleinen;
- assisteren in kringloopwinkels of voedselbanken;
- onderhoudswerkzaamheden bij scholen, sportverenigingen of zorginstellingen;
- werken in sociale projecten.
Dit zijn de meest gangbare werkzaamheden die over het algemeen bij het uitvoeren van een werkstraf in beeld komen maar er zijn meer mogelijkheden en overleg dit met reclassering zodat zij eventueel ook rekening kunnen houden met (medische) beperkingen.
Wat is het verschil tussen een taakstraf en een werkstraf?
Een taakstraf is een overkoepelende term die verwijst naar onbetaald werk dat de veroordeelde moet verrichten, of een leerstraf waarin de veroordeelde bepaalde educatieve programma’s moet volgen.
Bij een werkstraf zal er onbetaald werk moeten worden verricht voor een vast aantal uren, dat door de rechter is opgelegd. Dit kan bijvoorbeeld werk zijn in de publieke ruimte, zoals het opruimen van zwerfafval, onderhoud aan openbare tuinen, of het helpen bij maatschappelijke organisaties. De werkstraf moet binnen een bepaalde periode worden uitgevoerd, en de planning en controle daarvan worden gedaan door de reclassering.
De rol van de reclassering
De reclassering speelt een belangrijke rol bij de uitvoering van een werkstraf. Zij bepalen waar en wanneer de werkstraf wordt uitgevoerd en houden toezicht op de naleving van de voorwaarden. Daarnaast bieden zij begeleiding aan de veroordeelde om ervoor te zorgen dat de werkstraf naar behoren wordt uitgevoerd. De reclassering rapporteert ook aan het Openbaar Ministerie (OM) als de werkstraf niet naar tevredenheid wordt afgerond en kan dus de zaak terugleggen waardoor er mogelijk vervangende hechtenis in beeld komt.
Omzetting van een werkstraf
Omzetting naar vervangende hechtenis
Wanneer de werkstraf door een rechter is opgelegd en niet (volledig) is uitgevoerd, dan kan deze worden omgezet naar vervangende hechtenis. Als het OM besluit om de taakstraf om te zetten naar vervangende hechtenis dan zal het OM dat per brief laten weten. Dit betekent dat er in principe een gevangenisstraf moet worden uitgezeten ter vervanging van de uren die er niet zijn gewerkt. Voor elke 2 uur werkstraf die niet wordt uitgevoerd, staat daar 1 dag gevangenisstraf tegenover. Mocht de taakstraf in een strafbeschikking zijn opgelegd maar niet uitgevoerd worden binnen de gestelde termijn dan zal de zaak opnieuw worden behandeld door de rechter. De officier kan namelijk in een strafbeschikking geen vervangende hechtenis opleggen.
Kan er bezwaar worden gemaakt tegen de omzetting?
Ja, het is mogelijk om bezwaar te maken tegen de omzetting van een werkstraf naar vervangende hechtenis. Er kunnen omstandigheden hebben gespeeld zoals ziekte, een sterfgeval in de familie, of een miscommunicatie, waardoor de werkstraf niet is verricht. Er kan vervolgens binnen veertien dagen bezwaar worden gemaakt tegen de beslissing om de werkstraf om te zetten naar vervangende hechtenis. De rechter zal vervolgens beoordelen of de redenen voor het omzetten rechtmatig zijn en of het bezwaar tegen de omzetting gegrond of ongegrond is. Indien de veroordeelde gemotiveerd heeft aangegeven wat de redenen voor het niet uitvoeren van het bezwaar zijn dan wordt in de regel het bezwaar gegrond verklaard.
Omzetting naar geldboete
In sommige gevallen kan een werkstraf worden omgezet in een geldboete. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer het uitvoeren van de werkstraf door omstandigheden niet mogelijk is, zoals bij medische beperkingen of andere persoonlijke situaties. De rechter of het Openbaar Ministerie beoordeelt of omzetting naar een geldboete passend is en bepaalt vervolgens het bedrag dat moet worden betaald.
De rol van een strafrechtadvocaat
Een strafrechtadvocaat speelt een belangrijke rol bij het indienen van bezwaar tegen de omzetting van een werkstraf naar gevangenisstraf. De advocaat zal de volgende stappen namens de veroordeelde doorlopen:
- De advocaat zal het dossier opvragen bij het digitaal Businessportaal van het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB).
- Via het portaal komen de stukken voor een omzetting werkstraf beschikbaar.
- Aan de hand van deze stukken zal de advocaat een onderbouwd standpunt innemen in het bezwaarschrift omzetting werkstraf op grond van artikel 6:6:23 Sv.
- Bij het indienen van het bezwaarschrift, zal er tegelijkertijd een verzoek tot opschorting van de vervangende hechtenis worden gedaan bij de Administratie- en Informatiecentrum voor de Executieketen (AICE) zodat u niet wordt aangehouden.
- Tot slot zal de strafrechtadvocaat u vertegenwoordigen tijdens de zitting in de raadkamer en pleiten voor een herkansing, uitstel of kwijtschelding van de werkstraf op basis van uw zaak en omstandigheden.
Neem contact op
Heeft u een werkstraf opgelegd gekregen of dreigt omzetting naar vervangende hechtenis?
Neem gerust contact op met onze strafrechtadvocaten. Zij kunnen beoordelen welke mogelijkheden er zijn en u helpen bij een bezwaarprocedure.
Conclusie
Een werkstraf is een vorm van een taakstraf waarbij er onbetaald werk moet worden verricht voor de gemeenschap. Het wordt opgelegd als alternatief voor een gevangenisstraf of boete en moet binnen een bepaalde tijd worden uitgevoerd. De reclassering speelt een belangrijke rol bij de uitvoering en controle van de werkstraf. Als de werkstraf niet wordt uitgevoerd dan, kan deze worden omgezet naar vervangende hechtenis. Een advocaat kan helpen bij de bezwaarprocedure om dit te voorkomen.
Veelgestelde vragen over een werkstraf:
1. Hoelang duurt een werkstraf?
De duur van een werkstraf hangt af van het aantal uren dat de rechter heeft opgelegd. Voor volwassenen kan een werkstraf oplopen tot maximaal 240 uur. De werkstraf moet meestal binnen een bepaalde periode, vaak binnen een jaar, worden afgerond.
2. Kan ik mijn werkstraf in het weekend uitvoeren?
In sommige gevallen is het mogelijk om een werkstraf in het weekend uit te voeren. Dit hangt af van de werkplek en de planning van de reclassering. Bij het maken van de planning kan soms rekening worden gehouden met werk, studie of andere verplichtingen.
3. Mag ik zelf beslissen waar ik ga werken?
Nee, meestal bepaalt de reclassering waar de werkstraf wordt uitgevoerd. Zij zoeken een geschikte werkplek bij bijvoorbeeld een maatschappelijke organisatie of gemeentelijke instelling. Soms kunt u wel uw voorkeur aangeven, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij de reclassering. Wanneer er sprake is van medische omstandigheden zal reclassering onderzoeken wat er mogelijk is.
4. Staat de werkstraf op het strafblad?
Ja, een werkstraf voor een misdrijf wordt opgenomen in de justitiële documentatie, beter bekend als het strafblad. Dit kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld toekomstige sollicitaties of het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Voor een werkstraf voor een overtreding gelden er soms andere regels. Het feit dat er een werkstraf is opgelegd en uitgevoerd, blijft tot een bepaalde termijn zichtbaar.
