Een strafblad kan grote gevolgen hebben, zonder dat u zich daar altijd van bewust bent. Het kan hierbij gaan om het vinden van werk, het aanvragen van een VOG of een VGB of het reizen naar het buitenland. Eén veroordeling kan al het verschil maken. In dit artikel leggen we uit wat een strafblad precies is, wanneer u er een krijgt, hoe u kunt nagaan of u een strafblad heeft en wat de gevolgen zijn.
Wat is een strafblad?
Een strafblad, officieel bekend als het Justitieel Documentatie Register, is een overzicht van strafbare feiten waarvoor iemand is veroordeeld. Dit register wordt beheerd door de Justitiële Informatiedienst (JustID), namens de Minister van Justitie en Veiligheid en bevat informatie over misdrijven, en in sommige gevallen ook over bepaalde overtredingen.
Wanneer krijgt u een strafblad?
U krijgt een strafblad zodra u door de strafrechter bent veroordeeld voor een misdrijf, zoals (eenvoudige) diefstal, rijden onder invloed, (eenvoudige) mishandeling of drugshandel. Ook na het accepteren van een strafbeschikking van het Openbaar Ministerie of bij een transactie wordt dit geregistreerd. In sommige gevallen komen ook ernstige overtredingen op het strafblad staan, zoals o.a. rijden zonder geldig rijbewijs of baldadigheid, openbare dronkenschap, onverzekerd rijden, het veroorzaken van gevaar op de weg, en (lichte) zedenfeiten. Deze overtredingen komen dus op het strafblad. Niet elke aantekening betekent meteen zware consequenties, maar het kan wel invloed hebben op bijvoorbeeld het aanvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) of een verklaring omtrent geen bezwaar (VGB).
Wat wel en niet op het strafblad komt te staan en hoe lang iets erop blijft staan, is geregeld in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.
Belangrijk om te onthouden is dat alle misdrijven worden geregistreerd, waaronder de uitkomst. Dat kan dus o.a. ook een sepot, vrijspraak en/of ontslag van alle rechtsvervolging zijn. Als het gaat om overtredingen dan is het complexer. De volgende opsomming is van belang voor overtredingen die niet worden opgenomen in een VOG:
- er wordt uitsluitend een strafbeschikking opgelegd van minder dan 130 euro, zonder bijkomende straf, maatregel of aanwijzing, zoals onttrekking aan het verkeer of een gedragsaanwijzing;
- de zaak wordt door het Openbaar Ministerie geseponeerd zonder voorwaarden, het zogenaamde onvoorwaardelijke sepot;
- de rechter legt een geldboete op van minder dan 130 euro en er is geen bijkomende straf opgelegd, zoals ontzetting van bepaalde rechten of een verbeurdverklaring;
Op de hierboven genoemde algemene regels is echter een uitzondering gemaakt voor bepaalde overtredingen en deze worden opgesomd in artikel 4, tweede lid Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.
Kunt u een strafblad voorkomen?
Het voorkomen van een strafblad begint uiteraard bij het naleven van de wet. Maar ook als u in aanraking komt met justitie, zijn er situaties waarin u kunt proberen te voorkomen dat u een strafblad krijgt. Het verdient aanbeveling om meteen bij een verdenking één van onze strafrechtspecialisten te benaderen.
- Als het om overtredingen gaat die niet zijn opgesomd in artikel 4, tweede lid Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens dan krijgt u geen strafblad bij een sepot zonder voorwaarden maar eveneens geen strafblad als de boete minder is dan 130 euro.
- Wanneer de politie het laat bij een waarschuwing of een politiesepot dan wordt er ook geen registratie gemaakt in het strafblad. Het moet dan wel gaan om een licht vergrijp.
- Bij minderjarigen kan er worden doorverwezen naar HALT, waardoor er geen registratie plaatsvindt op het strafblad. Dit kan enkel bij een bekennende verklaring en bij specifieke lichte feiten.
Tot slot worden lichtere verkeersovertredingen die op administratieve wijze worden afgehandeld niet op het strafblad geplaatst. Dit zijn de zogenaamde Muldergedragingen. Welke overtredingen dit zijn is bepaald in de Wet Mulder (officieel de Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften). De instantie die deze overtreding afhandelt is het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Krijgt u een brief van het CJIB met daarop een M (van ‘Mulder’) in de rechter bovenhoek, dan heeft de daarin genoemde sanctie (boete) betrekking op een lichte verkeersovertreding. De administratieve afhandeling van een overtreding valt buiten het strafrecht. Daarom wordt een Muldergedraging niet op het strafblad opgenomen.
Bevoegde instanties, zoals het OM, de advocatuur en de rechtspraak, kunnen het strafblad raadplegen als dat volgens de wet is toegestaan en het noodzakelijk is. In het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens is geregeld welke organisaties het strafblad nog meer mogen raadplegen. Dit zijn bijvoorbeeld ook de politie, de reclassering en de Raad voor de Kinderbescherming. Daarnaast heeft elke burger het recht om een overzicht van de op zijn naam geregistreerde justitiële gegevens te ontvangen.
Hoe weet u of u een strafblad hebt?
Wilt u weten of u een strafblad heeft? Dan kunt u dit navragen bij JustID. U kunt hiervoor een schriftelijk verzoek indienen bij de Justitiële Informatiedienst in Almelo. U krijgt dan een overzicht van uw eigen justitiële documentatie:
Klant Contact en Service van de Justitiële Informatiedienst
postbus 337
7600 AH Almelo
Vermeld daarbij uw volledige naam, geboortedatum en adresgegevens, contactgegevens, en stuur een kopie van uw legitimatiebewijs mee. Tegenwoordig kan een verzoek ook per e-mail [email protected].
Invloed op een VOG en VGB
Een strafblad kan invloed hebben op het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Bij de beoordeling van een VOG-aanvraag kijkt Justis (de screeningsautoriteit) naar het justitieel verleden. Een strafbaar feit hoeft niet automatisch te betekenen dat u géén VOG krijgt. De ernst, relevantie voor het doel van de VOG en de tijd die is verstreken sinds het feit, spelen allemaal mee. Voor sommige functies, zoals in de kinderopvang of bij de politie, gelden strengere eisen. Een verklaring van geen bezwaar (VGB) is in Nederland een verklaring die na een veiligheidsonderzoek door of namens de minister van Binnenlandse Zaken wordt afgegeven aan een persoon die in aanmerking komt voor een vertrouwensfunctie. Een veiligheidsonderzoek is diepgaander dan een onderzoek voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Juridisch advies
Een strafblad kan onverwacht grote gevolgen hebben, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een VOG of een VGB, het vinden van werk of het reizen naar het buitenland. Juist daarom is tijdig juridisch advies essentieel. Een strafrechtadvocaat kan u ondersteunen in het strafproces en daarmee rekening houden met een eventuele strafoplegging en de gevolgen voor een VOG of VGB. Het verdient daarom de voorkeur om bij een verdenking van een strafbaar feit, zo spoedig mogelijk, een strafrechtspecialist te benaderen. Met deskundig advies voorkomt u onnodige schade en staat u sterker in het proces. Wanneer uw aanvraag voor een VOG of een VGB is afgewezen dan is het raadzaam om zo spoedig mogelijk een bestuursrechtadvocaat in te schakelen. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen over het strafblad
Wanneer verjaart een strafblad?
Een strafblad kent geen vaste ‘verjaartermijn’, maar de vermelding van een strafbaar feit wordt na een bepaalde periode uit het documentatieregister verwijderd. Daarbij geldt dat voor overtredingen het eenvoudiger is dan voor misdrijven. De termijn daarvoor is vijf jaren na een boete of tien jaren als er hechtenis of een taakstraf is opgelegd. De regels voor verwijdering van misdrijven zijn ingewikkelder dan bij overtredingen. De verwijderingstermijn hangt onder meer af van het strafmaximum dat voor dat feit in de wet staat. Bij misdrijven kan de bewaartermijn verlengd worden als er een einduitspraak door de rechter is gedaan voor een ander misdrijf. De bewaartermijn van 20 en 30 jaar wordt dan namelijk verlengd tot het einde van de bewaartermijn van dat andere misdrijf. Dit heet verlenging of cumulatie.
Krijgt u een strafblad bij rijden zonder rijbewijs?
Ja, rijden zonder geldig rijbewijs is een verkeersovertreding die valt onder artikel 4, tweede lid Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens. U riskeert een strafblad, zeker als u meerdere keren betrapt wordt en/of als er sprake is van gevaarlijk rijgedrag.
Kunt u met een strafblad naar Amerika reizen?
Het verkrijgen van een ESTA (reisvergunning voor de VS) is lastiger met een strafblad. Bij sommige strafbare feiten, zoals drugsdelicten of geweldsmisdrijven, wordt een ESTA-aanvraag vaak afgewezen. In dat geval moet u een visum aanvragen bij de Amerikaanse ambassade. Hier wordt dan een uitgebreidere beoordeling gedaan.
Welke overtredingen komen op uw strafblad? Niet alle overtredingen komen op het strafblad. Alleen bepaalde ernstige overtredingen worden opgenomen en deze worden opgesomd in artikel 4, tweede lid Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens. Het gaat hierbij o.a. om rijden zonder geldig rijbewijs, baldadigheid, openbare dronkenschap, onverzekerd rijden, het veroorzaken van gevaar op de weg, en zedenfeiten maar de lijst is behoorlijk dus als u het zeker wilt weten dan is het raadzaam om de wet erbij te pakken.
