Seksuele intimidatie is een (zeden)delict waarin seksuele intimidatie strafbaar is gesteld. Vóór 1 juli 2024 was straatintimidatie niet strafbaar en op en na 1 juli 2024 is het wel strafbaar gesteld in artikel 429ter Sr (nieuw).
Artikel 429ter (seksuele intimidatie in het openbaar) luidt:
Degene die in het openbaar een ander indringend seksueel benadert door middel van opmerkingen, gebaren, geluiden of aanrakingen op een wijze die vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend is te achten, wordt gestraft met hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de derde categorie.
Bij overtreding van dit artikel gaat het om een overtreding en niet om een misdrijf. De kern van dit strafrechtelijk verwijt is dat iemand een ander in het openbaar op intimiderende wijze als seksueel object benadert. Het gevolg van dit gedrag is dat mensen zich onveilig voelen of worden gehinderd om zichzelf te zijn als zij zich in het openbaar begeven.
Voorwaarden seksuele intimidatie
De delictsomschrijving bevat de volgende bestanddelen die voor strafbaarheid dienen te worden vervuld:
- een ander indringend;
Een seksuele benadering met een zekere intensiteit. Hiermee wordt de lat voor strafbaarheid gelegd bij een sterk overheersende wijze van contact zoeken die kan worden beschouwd als opdringerig. Gedrag dat bedoeld is om contact te leggen of te flirten valt buiten de reikwijdte van de strafbaarstelling.
- seksueel benaderen door middel van opmerkingen, gebaren, geluiden of aanrakingen;
De seksuele benadering dient plaats te vinden door middel van opmerkingen, gebaren, geluiden of aanrakingen. Vereist is dat de handelingen een seksuele lading hebben. Gaat het om het maken van opmerkingen, dan kan die seksuele lading veelal worden afgeleid uit de inhoud van de door een verdachte gebezigde taal. Bij het maken van gebaren kan worden gedacht aan uitbeeldingen die zinspelen op seksueel contact met degene tot wie de gebaren worden gericht. Bij het maken van geluiden kan worden gedacht aan het nafluiten van een ander of het zogenoemde sissen of klakken. Met aanrakingen wordt gedoeld op kortstondige gedragingen met een geringe fysieke component. Hierbij komt betekenis toe aan de plek waar iemand door de verdachte op zijn of haar lichaam wordt aangeraakt. Bij aanrakingen valt in ieder geval te denken aan kortstondige aanrakingen van niet seksuele lichaamsdelen, zoals een arm of een been, of een aai over de bol. Bij kortstondige aanrakingen van een seksueel lichaamsdeel, zoals borsten of billen, kan ook sprake zijn van een seksuele intimidatie. Maar dit type aanrakingen valt onder omstandigheden ook onder de reikwijdte van (een delictsvorm van) aanranding.
- op een wijze die vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend is te achten;
Met dit bestanddeel wordt het intimiderende effect dat van de seksuele benadering uitgaat tot uitdrukking gebracht. Niet hoeft te worden bewezen dat de wijze waarop de seksuele benadering heeft plaatsgevonden door een concreet slachtoffer vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend wordt geacht of door de verdachte als zodanig was bedoeld. Voldoende is dat de seksuele benadering naar algemene maatstaven als intimiderend kan worden beschouwd. Het betreft dus een geobjectiveerd criterium.
- in het openbaar;
Seksuele intimidatie vindt op grond van dit artikel in het openbaar plaats als de inbreuk zich bijvoorbeeld voordoet aan de openbare weg, in het openbaar vervoer of in een voor het publiek toegankelijk gebouw, zoals een winkel of een uitgaansgelegenheid. Hiervan is ook sprake als deze gedraging plaatsvindt in een voor het publiek toegankelijke ruimte die toegang geeft tot een voor bewoning in gebruik zijnde ruimte of een hierbij behorende ruimte die niet afsluitbaar is, zoals een stoep, portiek, trap of gang.
De reikwijdte van het begrip strekt zich ook uit tot de digitale wereld. Online kan de delictsomschrijving bijvoorbeeld worden vervuld door het maken van seksuele opmerkingen of seksuele gebaren over of jegens iemand op internetfora of via sociale media zoals Twitter en Instagram, mits de omgeving waarin de seksuele intimiderende benadering heeft plaatsgevonden voor een breed publiek toegankelijk is en daarmee met een (fysieke) openbare plaats is gelijk te stellen. Degene die een dergelijke voor eenieder toegankelijke openbare internetpagina betreedt, zal zich dan ook moeten onthouden van gedragingen die seksuele intimidatie in de zin van het voorgestelde artikel kunnen opleveren. Gedragingen die in besloten chatgroepen of afgesloten websites plaatsvinden, vallen dus buiten de strafbaarstelling.
Dit betekent ook dat situaties van seksuele intimidatie op fysieke plaatsen die niet voor publiek openstaan, zoals kantoorgebouwen, onderwijsinstellingen en woningen, buiten het bereik van de strafbaarstelling vallen.
Wat zijn de straffen voor straatintimidatie na 1 juli 2024?
Het strafmaximum wordt gesteld op drie maanden hechtenis of geldboete van de derde categorie. Deze strafhoogte past bij een strafbaarstelling als overtreding. Bewijs van subjectieve bestanddelen als schuld of opzet bij degene die het strafbare feit pleegt is niet vereist. Het strafmaximum is hoger dan de strafmaxima voor andere overtredingen die betrekking hebben op overlastgevend gedrag in de publieke ruimte. Hiermee wordt de extra strafwaardigheid van seksuele intimidatie ten opzichte tot deze strafbare feiten tot uitdrukking gebracht.
Bij een veroordeling wegens seksuele straatintimidatie is in de regel een boete of een taakstraf aan de orde. Bij een veroordeling komt er wel een aantekening op het strafblad maar omdat het om een overtreding gaat zijn de gevolgen minder verstrekkend dan bij een misdrijf. Let op! Het kan wel gevolgen hebben voor het verstrekken van een VOG.
Wat is belangrijk in de bewijsvoering?
De nieuwe zedendelicten hebben gevolgen voor de bewijsvoering. Voor een veroordeling voor artikel 429ter Sr gaat het om een ander indringend seksueel benaderen op een wijze die vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend is te achten en of er met deze benadering sprake is van een bepaalde intensiteit waarvan een intimiderend effect uitgaat. Bij de beoordeling van de vraag of hiervan in een concreet geval sprake is komt betekenis toe aan de inhoud van de seksuele benadering, maar ook aan de context waarbinnen deze benadering plaatsvindt. Deze vormen als het ware communicerende vaten.
In de praktijk zal dit een lastige vraag zijn en het dient dan ook aanbeveling om tijdig een advocaat in de arm te nemen, zodat u goed beslagen ten ijs komt.
De parlementaire geschiedenis geeft in ieder geval aan dat iemand in het openbaar uitmaken voor “hoer”, “bitch”, “slet”, “geil wijf” in de meeste gevallen weinig anders kan worden begrepen dan als opdringerig en hiervan gaat onmiskenbaar een intimiderend effect uit. Hetzelfde geldt voor expliciete zinspelingen op seksueel contact, zoals de vraag “wil je seks” of andere expliciete, seksualiserende opmerkingen, zoals “hee, waar ga je heen met dat lekkere kontje?”, of “hee, meisje, ben je geil?”, “ik wil je pakken”, “ik zou je doen” en ook het maken van masturbatie-, lik-, pijp- en/of penetratiebewegingen in de richting van een ander vormt een seksuele benadering die op zichzelf bezien in de regel reeds qua inhoud voldoende is om onder het bereik van de strafbaarstelling te vallen. De praktijk zal moeten uitwijzen in hoeverre straattaal onder dit artikel kan worden gebracht.
Wat kan een advocaat betekenen?
Een advocaat speelt een cruciale rol. een verdenking van artikel 429ter Sr is een overtreding en geen misdrijf. In de regel zal er een boete en/of een taakstraf worden opgelegd. Waarschijnlijk zal er in de meest voorkomende gevallen een strafbeschikking worden uitgevaardigd maar leg u daar niet zomaar bij neer. Het kan gevolgen hebben voor een aanvraag van een VOG. Gelet hierop, is het van belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. In de meeste gevallen heeft u bij een strafbeschikking ook recht op een gratis consult. Gelet op de belangen die op het spel staan is het verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Het is van belang om vooraf te weten wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden.
Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt bij een overtreding en gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen.
Conclusie
Seksueel intimiderend gedrag wordt als overlastgevend en strafwaardig ervaren. Door dit gedrag per 1 juli 2024 aan te merken als een overtreding kan hiertegen nu strafrechtelijk worden opgetreden. De delictsomschrijving bevat de volgende bestanddelen die voor strafbaarheid dienen te worden vervuld: 1) een ander indringend 2) seksueel benaderen door middel van opmerkingen, gebaren, geluiden of aanrakingen 3) op een wijze die vreesaanjagend, vernederend, kwetsend of onterend is te achten 4) in het openbaar. Een advocaat is onontbeerlijk bij het bieden van de juiste verdediging. Neem derhalve bij een beschikking en/of een OM zitting tijdig contact op met een strafrechtadvocaat.
