Fraude kan iedereen raken. Soms wordt iemand verdacht van fraude, en in andere gevallen is iemand juist slachtoffer van misleiding. De gevolgen kunnen groot zijn: strafrechtelijke vervolging, financiële schade en langdurige onzekerheid. Tegelijk is het begrip fraude voor veel mensen niet altijd duidelijk. Niet iedere onjuistheid of fout is automatisch fraude.
In dit artikel leggen wij uit wat fraude betekent, wanneer sprake is van fraude plegen en welke soorten fraude er bestaan. Ook gaan wij in op de mogelijke straffen, de relevante wetgeving en de rol van een advocaat, zowel voor verdachten als voor slachtoffers van fraude.
Wat is fraude?
Fraude is “opzettelijke misleiding om onrechtmatig voordeel te verkrijgen”. Dat voordeel is vaak financieel, maar kan ook bestaan uit het verkrijgen van goederen, diensten of rechten waar iemand geen recht op heeft. Kenmerkend voor fraude is dat sprake is van opzet. Zonder opzet is in beginsel geen sprake van strafbare fraude.
Fraude kan worden gepleegd tegenover particulieren, bedrijven of de overheid. De vraag of een gedraging juridisch als fraude wordt aangemerkt, hangt af van de concrete omstandigheden en de toepasselijke strafbepalingen in o.a. het Wetboek van Strafrecht.
Wat wordt bedoeld met fraude plegen?
Wanneer er over fraude plegen wordt gesproken dan gaat het om financieel-economische criminaliteit. Het is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt.
Fraude verstoort het economische verkeer tussen burgers onderling en ondermijnt het vertrouwen in de overheid. Voorbeelden van fraude zijn:
- Oplichting;
niet elke vorm van bewust oneerlijk zaken doen levert het in artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht strafbaar gestelde misdrijf “oplichting” op.
- Vastgoedfraude;
witwassen en hypotheekfraude tot illegale onderverhuur en het gebruik van panden voor illegale activiteiten zoals hennepteelt.
- Faillissementsfraude;
het benadelen van schuldeisers door handelingen te verrichten (voor, tijdens of na) een faillissement, zoals het onttrekken van goederen, verzwijgen van bezittingen, voorkeursbehandeling van schuldeisers, of opzettelijk een bedrijf failliet laten gaan met een crimineel motief.
- Fraude met zorggelden;
het declareren van niet-geleverde zorg, misbruik van PGB, of het declareren van niet-noodzakelijke zorg.
- Witwassen van verkregen fraudegeld
het verbergen van de illegale herkomst van geld of goederen, door de illegale oorsprong van geldsommen of andere zaken te maskeren.
Niet iedere fout of onvolledige informatie is fraude. Pas wanneer vaststaat dat iemand bewust heeft gehandeld met het doel een ander te misleiden, kan er sprake zijn van strafbare fraude.
Soorten fraude
Fraude kent veel verschijningsvormen. In de praktijk wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten fraude, afhankelijk van de benadeelde partij en de context.
Horizontale fraude
Bij horizontale fraude gaat het om fraude tussen burgers of bedrijven onderling, zoals oplichting bij de verkoop van goederen, faillissementsfraude of beleggingsfraude. Over dit onderwerp is binnen onze kennisbank een afzonderlijk artikel beschikbaar.
Verticale fraude
Van verticale fraude is sprake wanneer de overheid wordt benadeeld. Hoewel op deze term weinig wordt gezocht, is het juridisch een belangrijk onderscheid. Voorbeelden zijn:
- uitkeringsfraude;
- belastingfraude;
- zorgfraude;
- subsidiefraude.
Bij verticale fraude staat het vertrouwen tussen burger en overheid centraal en worden overtredingen vaak streng aangepakt.
Overige vormen van fraude
Daarnaast komen in onze praktijk onder meer de volgende (gemengde) vormen vaak voor:
- identiteitsfraude;
- internet- en phishingfraude;
- financiële fraude;
- bedrijfsfraude.
Fraude melden
Wie te maken krijgt met fraude, kan dit melden bij verschillende instanties, afhankelijk van de situatie. In veel gevallen is het verstandig om na ontdekking aangifte te doen bij de politie. Dit geldt zowel voor particulieren als voor ondernemers die slachtoffer zijn geworden van fraude.
Bij fraude waarbij de overheid wordt benadeeld, zoals uitkerings- of belastingfraude, kan melding worden gedaan bij de betreffende instantie, zoals de Belastingdienst of het UWV. Het is bovendien altijd mogelijk om fraude anoniem te melden via Meld Misdaad Anoniem (de zogeheten MMA melding).
De vraag of het zinvol is om fraude te melden of aangifte te doen, hangt af van de aard van de fraude, de beschikbare bewijsstukken en de omvang van de schade. In sommige gevallen kan het verstandig zijn om eerst juridisch advies in te winnen. Een advocaat kan beoordelen welke stappen het meest kansrijk zijn en u begeleiden bij het doen van aangifte of het indienen van een melding.
Straf voor fraude
Fraude kent geen eigen strafbaarstelling in het Wetboek van Strafrecht. Het is een containerbegrip voor verschillende delicten. De meest kenmerkende fraudedelicten zijn:
- Oplichting op grond van 326 Sr
- faillissementsfraude op grond van 341 Sr
- belastingfraude op grond van artikel 69 AWR;
- valsheid in geschrifte op grond van artikel 225 Sr.
Wat fraudedelicten met elkaar gemeen hebben, is dat zaken veelal anders worden voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn om een voordeel te behalen ten koste van personen, bedrijven of de overheid. Uiteraard ligt het op de weg van het Openbaar Ministerie om te bewijzen dat er sprake is van fraude.
De straf voor fraude kan bestaan uit een gevangenisstraf, een taakstraf, een geldboete of een combinatie daarvan. De hoogte van de straf hangt af van onder meer de ernst van de fraude, het benadelingsbedrag, de duur van het handelen en de rol van de verdachte. Naast strafrechtelijke sancties kan ook sprake zijn van terugvordering of bestuursrechtelijke maatregelen.
Wanneer is een advocaat nodig bij fraude?
Wordt u verdacht van een frauduleus handelen of bent u slachtoffer? Dan is het belangrijk om zo spoedig mogelijk juridische bijstand te zoeken.
- Voor verdachten:
De advocaten van AMBT Advocaten zijn ervaren strafrechtspecialisten op het gebied van fraudedelicten. Wij zullen u bijstaan vanaf het moment dat er een verdenking rijst. Onze specialisten staan u bij tijdens het verhoor, analyseren het strafdossier en bepalen samen met u de beste strategie om het gewenste resultaat te bereiken. In de meeste zaken valt er veel winst te halen bij fraudezaken, zolang er maar een goede processtrategie ligt.
Bij een verdenking van fraude zal de verdachte in de regel worden gedagvaard om bij de rechter te verschijnen. De gevolgen voor uw toekomst en het bedrijf kunnen groot zijn. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Met het oog op de belangen die op het spel staan is het verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Het is van groot belang om vooraf te weten wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden.
Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen. Wanneer u als minderjarige wordt verdacht van frauduleus handelen dan geldt het jeugdstrafrecht, en dan heeft u ten allen tijde recht op gratis rechtsbijstand.
- Voor slachtoffers:
Rechtsbijstand aan slachtoffers van fraude is van enorm belang, niet alleen voor de algehele ondersteuning van het slachtoffer, maar ook voor de begeleiding door het juridische traject, bijstand bij de aangifte, vertegenwoordiging tijdens getuigenverhoren, de zitting tot aan het vonnis in hoger beroep. Een gespecialiseerde slachtofferadvocaat zorgt ervoor dat uw belangen gedurende het hele strafproces worden behartigd.
Als het gaat om fraude dan heeft u soms recht op een gratis toegewezen slachtofferadvocaat. De advocaat kan voor u een aanvraag indienen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Er wordt door de Raad voor Rechtsbijstand niet gekeken naar uw draagkracht dus of u nu miljonair bent of aangewezen bent op de bijstand, dat maakt voor het aanvragen van een toevoeging geen verschil. Wanneer u daarvoor niet in aanmerking komt dan is AMBT Advocaten altijd bereid om met u tot een prijsafspraak te komen. Maak gebruik van deskundige bijstand want het kan een wereld van verschil betekenen voor uw zaak!
Een strafrechtadvocaat kan beoordelen welke verdedigingsmogelijkheden er bestaan en ook slachtoffers kunnen bij een slachtofferadvocaat terecht voor hulp bij het doen van aangifte of het verhalen van schade. Neem vrijblijvend contact met ons op om uw situatie te bespreken.
Veelgestelde vragen over fraude
Wat valt er onder fraude?
Onder fraude vallen handelingen waarbij iemand opzettelijk een ander misleidt om daar zelf voordeel uit te halen. Dit kan gericht zijn tegen particulieren, bedrijven of de overheid.
Wat verstaat men onder fraude?
Fraude betekent het bewust geven van een valse voorstelling van zaken met als doel een ander te misleiden. Opzet en benadeling van een ander staan daarbij centraal.
Welke soorten fraude zijn er?
Fraude kan onderverdeeld worden in horizontale fraude en verticale fraude. De manier waarop fraude gepleegd kan worden is bijzonder divers en verandert ook met de (elektronische) ontwikkelingen in onze maatschappij. Fraude is een containerbegrip die alle strafbare feiten als het ware onder één dak brengt. Veelvoorkomende fraude is: oplichting, vastgoedfraude, belastingfraude, faillissementsfraude, fraude met zorggelden en het witwassen van verkregen fraudegelden.
