Bent u aangehouden voor winkeldiefstal of wordt u hiervan verdacht? Dan wilt u weten wat de gevolgen zijn. Winkeldiefstal is strafbaar en kan leiden tot een boete, taakstraf, gevangenisstraf en een strafblad. In dit artikel bespreken we de varianten van winkeldiefstal, mogelijke straffen, wat er gebeurt bij betrapping, en andere relevante aspecten zoals SODA, vrijwillige terugtred en een HALT doorverwijzing
Wat is winkeldiefstal
Winkeldiefstal is het zonder toestemming meenemen van goederen uit een winkel zonder ervoor te betalen. In Nederland wordt winkeldiefstal strafrechtelijk vervolgd op basis van artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht..
Varianten van winkeldiefstal
Er zijn verschillende vormen van winkeldiefstal. De meest voorkomende vorm is het stelen van een product zonder te betalen. Andere vormen kunnen subtieler zijn, zoals:
- Het opzettelijk verwisselen van prijskaartjes;
- het verstoppen van goederen in tassen of kleding;
- het bewust niet afrekenen van producten tijdens het afwegen of bij de zelfscan.
Al deze vormen vallen onder de definitie van diefstal volgens het Wetboek van Strafrecht.
Is het diefstal als je nog in de winkel staat?
Ja, ook als de verdachte nog in de winkel is, kan er sprake zijn van diefstal. Volgens de wet is het niet vereist dat de winkel wordt verlaten met de gestolen goederen. Zodra de intentie er is om iets mee te nemen zonder te betalen en dit bijvoorbeeld is verstopt in de tas of de kleding, kan dit als (een poging) diefstal worden beschouwd. De handeling van het wegnemen is dus al voldoende, ongeacht of de verdachte de winkel heeft verlaten. In de praktijk wordt als het bepalende moment gezien “het product niet ter betaling aanbieden bij de kassa’s en door te lopen zonder te betalen”.
Wat gebeurd er bij betrapping?
Als iemand op heterdaad wordt betrapt op winkeldiefstal, dan wordt diegene door de winkel beveiliging of het winkelpersoneel aangehouden en overgedragen aan de politie. In de regel wordt de verdachte meegenomen naar het politiebureau voor verhoor. Er kan daarnaast een SODA-boete plus een tijdelijk verbod om de winkel te betreden opgelegd worden, en daarbij kan het Openbaar Ministerie besluiten om strafrechtelijk te vervolgen.
Straffen bij winkeldiefstal
De straf voor winkeldiefstal kan variëren afhankelijk van de ernst van het delict, of de verdachte eerder is veroordeeld, en de waarde van de gestolen goederen. Volgens artikel 310 Sr kan winkeldiefstal worden bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vier jaren of een geldboete. De straffen worden zwaarder als er sprake is van een bepaalde geraffineerdheid en/of als er geweld wordt gebruikt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een geprepareerde tas en/of samenwerken met medeverdachten.
Zwaardere straffen
Bij veelvuldig recidive kan er een maand onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd worden. Uiteraard zijn dit richtlijnen en kan er op basis van de persoonlijke omstandigheden een andere straf worden opgelegd. Een taakstraf behoort bijvoorbeeld ook tot de mogelijkheden.
Boete
Winkeldiefstal kan worden bestraft met een boete van de vierde categorie (tot € 27.500 in 2026). In de richtlijnen van de rechtbank (de LOVS richtlijnen) staat dat er voor eenvoudige winkeldiefstal een boete kan worden opgelegd van € 280,- en bij recidive (herhaling) een boete van € 280,- in combinatie met een week gevangenisstraf voorwaardelijk. Bij ernstige recidive kan er een maand onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd worden.
HALT bij winkeldiefstal
Voor minderjarigen is het mogelijk om bij een eerste lichte winkeldiefstal via de HALT-afdoening een alternatieve straf te krijgen. HALT is bedoeld om jongeren een kans te geven hun fout goed te maken zonder dat zij een strafblad krijgen. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat de jongere een taakstraf moet uitvoeren of excuses moet aanbieden aan de winkelier. De HALT-afdoening is een manier om ernstige gevolgen, zoals een strafblad, te vermijden.
Heb ik een strafblad na winkeldiefstal?
Ja, bij een veroordeling voor winkeldiefstal (boete, taakstraf of gevangenisstraf), komt er een aantekening op het strafblad (justitiële documentatie). Dit kan invloed hebben op toekomstige sollicitaties of het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Zelfs bij een kleine overtreding, zoals een geldboete, kan dit leiden tot een strafblad. Het is daarom belangrijk om goed bewust te zijn van de mogelijke lange termijn gevolgen van een winkeldiefstal.
Wat houdt SODA in?
SODA staat voor Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling. Dit is een civiele boete die namens winkeliers wordt opgelegd aan de verdachte voor de gemaakte kosten door de winkeldiefstal, zoals beveiligingskosten en administratie. De SODA-regeling staat los van de strafrechtelijke vervolging door het Openbaar Ministerie. Deze boete kan oplopen tot enkele honderden euro’s en wordt geïnd door de winkel zelf of door een incassobureau. Het dient aanbeveling om bij een opgelegde boete contact te zoeken met een advocaat omdat deze boete vaak twijfelachtig en aanvechtbaar is.
Vrijwillige terugtred
Vrijwillige terugtred betekent dat de verdachte vrijwillig afziet van het voltooien van de diefstal voordat deze volledig is gepleegd. Het is een kwalificatieverweer. Bijvoorbeeld, als er een product is gepakt met de intentie om het te stelen, maar de verdachte besluit om dit product terug te leggen voordat de winkel wordt verlaten. Een verdachte die vrijwillig afziet van een misdrijf dat hij poogt te plegen, kan dan een geslaagd beroep doen op vrijwillige terugtred en dit is zelfs nog mogelijk bij een voltooide diefstal. Vrijwillige terugtred is vervat in artikel 46b van het Wetboek van Strafrecht. Het is echter belangrijk dat de terugtred op eigen initiatief plaatsvindt, zonder druk van buitenaf, zoals betrapt worden door winkelpersoneel.
De rol van een strafrechtadvocaat bij winkeldiefstal
Wordt u verdacht van eenvoudige winkeldiefstal? Dan is het verstandig om zo snel mogelijk een strafrechtadvocaat te raadplegen. Hoewel het op het eerste gezicht misschien om een relatief licht feit lijkt te gaan, kunnen de juridische gevolgen aanzienlijk zijn. Denk aan een strafblad, een boete of zelfs een taakstraf.
De advocaten van AMBT Advocaten zijn ervaren strafrechtspecialisten op het gebied van vermogensdelicten. Wij zullen u bijstaan vanaf het moment dat er een verdenking rijst. Onze specialisten analyseren het strafdossier en bepalen samen met u de beste strategie om het gewenste resultaat te bereiken.
Een verdenking van winkeldiefstal kan afgedaan worden door de verdachte op te roepen voor een TOM-zitting en als het gaat om recidive (herhaling) dan zal de verdachte in de regel worden gedagvaard om bij de rechter te verschijnen. De gevolgen voor uw toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, kunnen groot zijn. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Het is verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Een specialist van ons kantoor zal u vooraf informeren over wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden.
Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen. Wanneer u als minderjarige wordt verdacht van een misdrijf dan geldt het jeugdstrafrecht, en dan heeft u ten allen tijde recht op gratis rechtsbijstand.
Neem contact op
Bent u aangehouden voor winkeldiefstal of heeft u een strafbeschikking ontvangen? Wacht niet met het inwinnen van advies. Neem vrijblijvend contact op met één van onze strafrechtadvocaten. Wij kijken zorgvuldig met u mee en zetten de mogelijkheden op een rij.
Conclusie
Winkeldiefstal is een strafbaar feit in Nederland en wordt vervolgd onder artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht. De straffen kunnen variëren van boetes tot taakstraffen en gevangenisstraffen, afhankelijk van de ernst van de overtreding. Een aantekening op het strafblad, een SODA-boete en een winkelverbod zijn enkele van de gevolgen. Voor jongeren is de HALT-afdoening een alternatief, en een beroep op vrijwillige terugtred dient altijd onderzocht te worden. Het is altijd raadzaam om de juridische gevolgen van winkeldiefstal serieus te nemen en tijdig een raadsman te benaderen.
Veelgestelde vragen over winkeldiefstal
1. Hoe lang blijft diefstal op mijn strafblad staan?
Een veroordeling wordt geregistreerd in uw justitiële documentatie. Winkeldiefstal is een misdrijf waarop minder dan 6 jaren gevangenisstraf is gesteld en dat betekent dat op grond van artikel 4 lid 2 Wjsv de registratietermijn 20 jaren is. Dat wil niet zeggen dat u 20 jaren geen VOG kunt verkrijgen. De beleidsregels van Justis voor het verkrijgen van een VOG kennen weer geheel andere regels.
2. Wat gebeurt er bij winkeldiefstal als het de eerste keer is?
Bij een eerste eenvoudige winkeldiefstal wordt vaak een geldboete opgelegd via een strafbeschikking. Betaalt u deze, dan krijgt u een strafblad. Wanneer er te weinig bewijs is dan zal de zaak middels een sepotcode 2 (geen wettig en overtuigend bewijs) worden geseponeerd.
3. Krijg je altijd een strafblad bij winkeldiefstal?
Nee, niet altijd. Als de zaak wordt geseponeerd of via HALT wordt afgedaan (bij minderjarigen), ontstaat er geen strafblad. Bij het aanvaarden van een strafbeschikking of een onherroepelijke veroordeling wel.
4. Kan winkeldiefstal gevolgen hebben voor mijn werk?
Ja. Een strafblad kan invloed hebben op uw baan, toekomstige sollicitaties of het verkrijgen van een VOG. Vooral bij functies met verantwoordelijkheid of integriteit kan dit zwaar meewegen.
5. Kan een advocaat een strafblad voorkomen?
In sommige gevallen wel. Een advocaat kan beoordelen of er voldoende bewijs is, en voor u vrijspraak bepleiten. De advocaat kan u ook adviseren over een processtrategie. Benader altijd tijdig een strafrechtadvocaat.
