Wapenbezit is in Nederland aan strenge regels gebonden. Toch komt het geregeld voor dat mensen wapens bezitten zonder vergunning, zich daar niet van bewust zijn of denken dat een bepaald type wapen legaal is. In dit artikel leest u wat wapenbezit precies inhoudt, wat het verschil is tussen legaal en verboden wapenbezit, welke straffen er gelden en wanneer u juridische hulp moet inschakelen. Tot slot beantwoorden we veel gestelde vragen over dit onderwerp.
Wat is wapenbezit?
Onder wapenbezit valt het in bezit hebben, dragen, vervoeren of verhandelen van wapens of voorwerpen die als wapen worden aangemerkt. De regels hiervoor zijn vastgelegd in de Wet wapens en munitie. Die wet verdeelt wapens in vier categorieën, afhankelijk van het type en het risico dat het met zich meebrengt. Denk aan vuurwapens, messen, stroomstootwapens of zelfs nepwapens die niet van echt te onderscheiden zijn.
De wet wapens en munitie kent 5 verschillende categorieën, waarvan we de categorieën (kort) zullen behandelen
Categorie 1
Wapens, niet zijnde vuurwapens, zoals stiletto messen, werpmessen, vlindermessen, boksbeugels, katapulten, ploertendoders e.d.
Bovengenoemde voorwerpen kunnen eenvoudigweg aangeschaft worden in Duitsland of in België maar ook online worden besteld. Tot slot is het van belang om te weten dat voorwerpen die qua vorm en afmetingen sterk op echte wapens lijken ook verboden zijn. De enige uitzondering hierop is speelgoed zoals vastgelegd in de Richtlijn 2009/48/EG (Europese speelgoedrichtlijn).
Categorie 2
Wapens, vuurwapens en wapens welke de overheid het gebruik en bezit wettelijk heeft beperkt tot de overheid (defensie / krijgsmacht en de politie) zoals (volautomatische) vuurwapens, handgranaten e.d.
Categorie 3
Wapens, waarvan de overheid het bezit en gebruik beperkt tot zichzelf en iedereen die hiervoor een vergunning toegekend heeft gekregen van de overheid. Geweren, revolvers, pistolen, alarm- en startpistolen
Categorie 4
Wapens, restcategorie van lichte wapens zoals zwaarden, kruisbogen, keukenmessen, degens, kruisbogen, wapenstokken, luchtdruk geweren, harpoenen en wapenstokken e.d. Personen boven de 18 jaren mogen deze wapens bezitten maar niet publiekelijk dragen.
Categorie 2 munitie
Bij munitie is er sprake van één hoofdcategorie: categorie 2. Dit is munitie voor wapens uit categorie 2 en 3. Categorie 3 munitie is een restgroep.
Legaal wapenbezit
In Nederland is het in principe verboden om wapens te bezitten en om handelingen met wapens te verrichten. Er zijn echter wel uitzonderingen op dit wapenverbod en deze staan beschreven in de Wet wapens en munitie, de Wet natuurbescherming, de Regeling wapens en munitie en de Circulaire wapens en munitie. Wapenbezit is op basis van deze regelgeving beperkt mogelijk, maar alleen onder strikte voorwaarden. Zo kunnen jagers, sportschutters en verzamelaars een wapenvergunning aanvragen. Dit geldt doorgaans voor wapens in categorie III, zoals een sportpistool of jachtgeweer. Hiervoor is een ontheffing of verlof nodig, afgegeven door de politie. Er gelden eisen rond opslag, vervoer, en voor de hoeveelheid munitie. Zonder vergunning is het bezit van vrijwel elk type wapen verboden. Tot slot zijn de wapens uit categorie vier zoals zwaarden, kruisbogen, keukenmessen, degens, kruisbogen, wapenstokken, luchtdruk geweren, harpoenen en wapenstokken e.d. toegestaan zolang de persoon boven de 18 jaren is en deze wapen niet publiekelijk worden gedragen.
Verboden wapenbezit
Veel wapens vallen onder een absoluut verbod. Dit zijn wapens waarvoor geen vergunning wordt verleend, of die per definitie niet in particuliere handen mogen zijn. Denk aan:
- stiletto’s, werpmessen, vlindermessen;
- boksbeugels;
- katapulten;
- pijlen met snijdende delen;
- (volautomatische) militaire vuurwapens;
- handgranaten;
- pepperspray;
- Nepwapens die niet van echt te onderscheiden zijn;
- Alarmpistolen.
Het bezit van onderdelen, zoals een loop of patroonhouder, kan al strafbaar zijn. Bezit alleen al is genoeg om vervolgd te worden, ook als u het wapen niet gebruikt heeft.
Straf voor wapenbezit
In de praktijk verschillen de straffen van een geldboete (bij bezit van messen, boksbeugels en dergelijke) tot (forse) gevangenisstraffen voor bezit/handel waarbij het op straat dragen van (volledig automatische of semi-automatische) vuurwapens zwaarder wordt bestraft. De straf voor verboden wapenbezit hangt af van de categorie van het wapen, de hoeveelheid, het doel en of er sprake is van recidive. In ernstige gevallen kan de straf oplopen tot meerdere jaren gevangenisstraf. De straf voor wapenbezit hangt af van de ernst van het feit en de omstandigheden. In het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS) zijn alle afdelingen strafrecht van de rechtbanken en gerechtshoven verenigd. Het doel van het LOVS is bevordering van de rechtseenheid, rechtszekerheid, deskundigheid en verbetering van werkprocessen. In de Oriëntatiepunten voor straftoemeting en overige LOVS-afspraken staan oriëntatiepunten vermeld voor verschillende varianten van wapenbezit:
Voor een categorie I wapen geldt dat:
- Messen > € 225,-
- Boksbeugel, ploertendoder, wurgstokjes, werpster > € 200,-
- Geluiddemper > € 450,-
- Katapult € 200,-
- Nabootsing bestaand wapen/ gewijzigd lucht-, gas- en veerdrukwapen > € 550,-
categorie II en III wapen
- Pistolen/revolvers/geweren > privé 4 maanden GS ov openbaar 8 maanden GS ov
- Automatisch vuurwapen > privé 12 maanden GS ov openbaar 15 maanden GS ov
- Explosieven (incl. handgranaat) > privé 12 maanden GS ov openbaar 15 maanden GS ov
- Geheim vuurwapen gelijkend op ander voorwerp dan wapen > 5 maanden GS ov
- Heimelijk draagbaar vuurwapen (vervaardigd of gewijzigd) > 5 maanden GS ov
- Stroomstootwapen > € 550,-
- Traangasbusje/pepperspray > € 290,-
- Molotovcocktail > 3 maanden GS ov
- Gaspistool/- revolver > 1 maanden GS ov
- Riot-gun > 8 maanden GS ov
- Alarm-/startpistool of- revolver > € 550,-
- Hulpstukken, onderdelen van (vuur) wapens > € 550,-
De rechter houdt bij de strafmaat ook rekening met zaken als recidive, uw persoonlijke omstandigheden, en de omstandigheden zoals ernstige lokale vuurwapen/gerelateerde problematiek, of het vuurwapen is geladen, doorgeladen of schietklaar is, of het vuurwapen is voorzien van een geluiddemper, of het vuurwapen binnen handbereik is, het wapen of de munitie in het openbaar gedragen is, in een omgeving met (kleine) kinderen, of er aanwijzingen in het dossier zijn voor geweld/beroepscriminaliteit, of er sprake is van scherpe munitie die zodanig is bewerkt dat daarmee gro(o)t(er) letsel kan worden toegebracht. Tot slot kan het strafverzwarend doorwerken als er tegelijk met het vuurwapen een aanzienlijke hoeveelheid (bijbehorende) munitie voorhanden/overgedragen is. In strafmatigende zin werkt het door als het wapen onbruikbaar is en niet met eenvoudige middelen weer bruikbaar gemaakt kan worden.
Wanneer het om een minderjarige verdachte gaat dan zijn de straffen lager dan bij volwassenen. Bovendien kent het jeugdstrafrecht een pedagogisch karakter. De kern hiervan is dat kinderen nog in ontwikkeling zijn én dat deze ontwikkeling in een goede richting kan worden bijgestuurd. Om dit mogelijk te maken is, is er voor hen een aangepast strafproces en zijn er in de regel ook meer aangepaste straffen.
Wanneer een advocaat inschakelen?
Wanneer u wordt verdacht van bezit, vervoer of handel met illegale wapens, is het uitermate verstandig om zo spoedig mogelijk een specialist in wapen gerelateerde zaken in te schakelen.
De advocaten van AMBT Advocaten zijn ervaren strafrechtspecialisten op het gebied van wapenbezit. Wij zullen u bijstaan vanaf het moment dat er een verdenking rijst. Onze specialisten staan u bij tijdens het verhoor, analyseren het strafdossier, en onder welke (verboden) categorie het wapen valt en bepalen samen met u de beste strategie om het gewenste resultaat te bereiken.
Bij een verdenking van middelmatig tot zwaar wapenbezit, vervoer en/of handel zal de verdachte in de regel worden gedagvaard om bij de rechter te verschijnen. Bij lichtere overtredingen zal de zaak vaak middels een transactie bij het OM worden afgedaan. AMBT Advocaten heeft bijzonder veel expertise en ervaring op dit gebied en het is belangrijk dat u tijdig onze hulp inschakelt. De gevolgen voor uw toekomst kunnen immers groot zijn als u een aantekening op uw strafblad krijgt, en de eventuele gevolgen voor een VOG. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Het is van groot belang om vooraf te weten wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden. Ons team staat klaar om u te adviseren en te verdedigen door het hele land.
Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen. Wanneer u als minderjarige wordt verdacht van een misdrijf dan geldt het jeugdstrafrecht, en dan heeft u ten allen tijde recht op gratis rechtsbijstand. Wordt u verdacht van bezit of handel in illegale wapens? De wetgeving met betrekking tot verboden wapenbezit is complex, omdat de regelgeving is ondergebracht in verschillende besluiten. Het komt regelmatig voor dat de vraag of een bepaald voorwerp aan te merken is als een wapen onder de verboden wapens niet eenduidig kan worden beantwoord. Wilt u absolute zekerheid? Neem dan direct contact met ons op. Vroegtijdig juridisch advies kan het verschil maken.
Veelgestelde vragen over wapenbezit
Wat zijn de regels voor wapenbezit in Nederland?
Wapenbezit is verboden, tenzij u een vergunning heeft voor een wapen dat in categorie III valt (zoals een jachtgeweer of sportwapen). Voor categorie I, en II is geen vergunning mogelijk.
Hoeveel kogels mag ik in huis hebben?
De bevoegdheid om (bepaalde aantallen) wapens en munitie voorhanden te mogen hebben is geregeld in het verlof of in de jachtakte. Daarbij zit ook de bevoegdheid om voor die wapens zelf munitie met kruit te mogen herladen, of kruit te gebruiken voor het schieten met zwartkruit-vuurwapens. Het bezit van dit kruit (in losse vorm) is geregeld in de Wet explosieven voor civiel gebruik (de Wecg).Er geldt een maximum van 10.000 stuks. Zonder vergunning is ook het bezit van munitie strafbaar.
Welke wapens zijn verboden in Nederland?
Verboden wapens zijn onder andere stiletto’s, vlindermessen, tasers, pepperspray, automatische vuurwapens en explosieven. Deze vallen onder categorie I, II en zijn niet toegestaan voor particulieren.
