Een “Verklaring Omtrent het Gedrag” (VOG) is een officieel document dat wordt afgegeven door de Nederlandse overheid. Het document bevestigt dat het gedrag van een persoon in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een bepaalde functie of rol in de samenleving. De VOG is vooral van belang bij sollicitaties, vrijwilligerswerk, en het verkrijgen van vergunningen.
Wat is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)?
Een VOG is een document dat aangeeft dat een persoon geen strafbare feiten op zijn of haar naam heeft staan die relevant zijn voor de functie waarvoor de verklaring wordt aangevraagd. Het doel van een VOG is om werkgevers, instanties of organisaties te helpen bij het inschatten of een persoon geschikt is voor een bepaalde functie of taak, vooral als deze functie een zekere mate van vertrouwen, veiligheid of integriteit vereist.
- Aanvraagproces: een VOG kan door zowel particulieren als bedrijven worden aangevraagd via Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De aanvraag kan zowel digitaal als schriftelijk worden ingediend.
- Toetsing: bij de beoordeling van een VOG-aanvraag kijkt Justis naar het justitiële verleden van de aanvrager. Hierbij wordt vooral gekeken naar relevante strafbare feiten die in conflict kunnen zijn met de eisen van de functie waarvoor de VOG wordt aangevraagd. De toetsing is dus functiegericht en kan per aanvraag verschillen.
- Relevante tijdvakken: de beoordelingsperiode varieert afhankelijk van de functie en kan enkele jaren teruggaan. Voor gevoelige functies, zoals werk met kinderen of financiën, kan een langere toetsingsperiode gelden.
Juridische gevolgen van het al dan niet verkrijgen van een VOG
- Toekenning van de VOG: als een VOG wordt toegekend, betekent dit dat er geen relevante bezwaren zijn tegen het vervullen van de betreffende functie. Dit kan essentieel zijn voor het verkrijgen van een baan, het doen van vrijwilligerswerk of het aanvragen van een vergunning.
- Afwijzing van de VOG: wanneer een VOG wordt geweigerd, is dit meestal omdat er strafbare feiten in het verleden van de aanvrager zijn aangetroffen die relevant zijn voor de gevraagde functie. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben, zoals het niet kunnen uitoefenen van een beroep, het mislopen van een baan of het niet kunnen deelnemen aan bepaalde activiteiten. De afwijzing kan aangevochten worden via een bezwaarschrift bij Justis en door het instellen van (hoger) beroep bij de bestuursrechter.
- Beperkte geldigheid: een VOG is niet onbeperkt geldig. De geldigheid hangt af van de eisen van de functie en de organisatie die de VOG heeft opgevraagd. In veel gevallen wordt na verloop van tijd om een nieuwe VOG verzocht.
De VOG is verplicht in verschillende situaties, waaronder (niet limitatief):
- Onderwijs: iedereen die in het onderwijs wil werken, zoals docenten en onderwijsondersteunend personeel, moet in het bezit zijn van een geldige VOG;
- Zorgsector: zorgverleners, zoals verpleegkundigen en artsen, hebben vaak een VOG nodig om aan te tonen dat zij geen strafbare feiten hebben gepleegd die een risico kunnen vormen voor patiënten;
- Kinderopvang: personen die werken in de kinderopvang of als gastouder zijn, moeten een VOG overleggen om te bewijzen dat zij geschikt zijn om met kinderen te werken;
- Financiële beroepen: in functies waar financiële integriteit belangrijk is, zoals bankiers en accountants, is een VOG vaak een vereiste om fraude of andere financiële misdrijven uit te sluiten.
Conclusie
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een belangrijk instrument binnen het Nederlandse rechtsstelsel dat wordt gebruikt om de geschiktheid van personen voor bepaalde functies te beoordelen. De VOG biedt zekerheid aan werkgevers en organisaties dat een persoon geen relevante strafbare feiten op zijn naam heeft staan. Voor individuen is het belangrijk om te weten dat een afwijzing van een VOG verregaande gevolgen kan hebben, maar dat er ook mogelijkheden zijn om bezwaar en beroep aan te tekenen tegen deze beslissing. Schakel daarvoor tijdig een bestuursrechtadvocaat in.
