Roekeloos rijgedrag is levensgevaarlijk. Niet alleen voor de bestuurder zelf, maar vooral voor medeweggebruikers. Het gaat om extreem onvoorzichtig gedrag in het verkeer, vaak met ernstige gevolgen. Maar wat is roekeloos rijgedrag precies? Wat zijn de straffen? En wat kunt u doen als u slachtoffer bent geworden? In dit artikel leggen we het uit.
Wat is roekeloos rijgedrag?
Roekeloos rijgedrag is een ernstige vorm van verkeersgevaarlijk gedrag, waarbij een bestuurder zich zo onverantwoordelijk gedraagt dat de veiligheid van anderen ernstig in gevaar wordt gebracht. Het gaat verder dan ‘gewoon’ te hard rijden of een verkeersovertreding.
Vooropgesteld is een verkeersongeluk wat het woord zegt. Een ongeluk! Het kan iedereen overkomen, zoals een klapband, een uitglijder bij ijzel, een verkeerde inschatting, een laaghangende zon etc. Een ongeluk zit zogezegd in een klein hoekje. Wanneer er echter op een grove manier om wordt gegaan met de verkeersveiligheid zoals bij een straatrace, er sprake is van drugs/alcoholmisbruik en volstrekt onverantwoorde manoeuvres dan zit een ongeluk niet meer in een klein hoekje en kan er gesproken worden over roekeloos rijgedrag. Dit is de zwaarste vorm van verwijtbaarheid (culpa). Deze schuldvraag wordt verdeeld in drie categorieën 1) “onoplettend/onvoorzichtig rijgedrag” 2) “grove verkeersfout” 3) “roekeloos rijgedrag”.
Wat valt eronder?
Bij de beoordeling of sprake is van roekeloos rijgedrag kijkt de rechter naar het totaalbeeld van het gedrag. Een enkele verkeersovertreding is meestal niet voldoende. Het moet gaan om een aaneenschakeling van zeer gevaarlijke gedragingen. Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan:
- Rijden met extreem hoge snelheid binnen de bebouwde kom;
- door rood rijden met hoge snelheid;
- willens en wetens gevaarlijke inhaalacties uitvoeren;
- geen voorrang verlenen op gevaarlijke momenten;
- het negeren van aanwijzingen van politie of verkeersregelaars;
- het rijden onder invloed in combinatie met risicovol gedrag
Bij elke verdenking dient de vraag te worden beantwoord of de verdachte zich zodanig heeft gedragen in het verkeer dat er sprake is van schuld in de zin van artikel 6 Wegenverkeerswet (WVW94). Bij de beoordeling van de schuldvraag komt het, volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad, aan op het geheel van de gedragingen van de verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden van het geval. Bovendien verdient het opmerking dat niet reeds uit de ernst van de gevolgen van het verkeersgedrag dat in strijd is met één of meer wettelijke gedragsregels in het verkeer, kan worden afgeleid dat sprake is van schuld in vorenbedoelde zin.
Schuld, in de zin van artikel 6 WVW94, kan bestaan in verschillende gradaties: van aanmerkelijk onvoorzichtig tot roekeloos, waarbij roekeloos geldt als de zwaarste vorm van schuld. De vraag of er sprake is van roekeloosheid zal dienen te worden beantwoord op grond van artikel 6 WVW94 in samenhang met artikel 175, tweede lid, WVW94.
Van roekeloosheid is sprake in gevallen waarin sprake is van zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust en met ernstige gevolgen onaanvaardbare risico’s zijn genomen. Met de Wet aanscherping strafrechtelijke aansprakelijkheid ernstige verkeersdelicten heeft de wetgever het begrip roekeloosheid nader ingevuld en zo het toepassingsbereik daarvan willen verbreden. Daartoe is in artikel 175, tweede lid WVW94 bepaald dat van roekeloosheid in elk geval sprake is als het gedrag tevens als een overtreding van artikel 5a, eerste lid WVW94 kan worden aangemerkt.
Om vast te kunnen stellen of het verkeersgedrag van een verdachte voldoet aan de delictsomschrijving van artikel 5a, eerste lid, WVW94, gelden de volgende criteria:
- heeft het vastgestelde verkeersgedrag geleid tot het ongeval en zijn de verkeersregels geschonden;
- heeft hij/zij dat in ernstige mate gedaan;
- heeft hij/zij dat opzettelijk gedaan;
- was er daardoor gevaar te duchten voor zwaar lichamelijk letsel of het leven van anderen.
Er zal dus in simpele woorden dienen te worden vastgesteld dat niet alleen sprake is van het schenden van de verkeersregels, maar dat ook sprake is van het in ernstige mate schenden van die verkeersregels.
Straf voor roekeloos rijgedrag
Bij de beoordeling van roekeloos rijgedrag is artikel 5a van de Wegenverkeerswet (WVW) dus een bepalende factor. Dit artikel is speciaal ingevoerd om streng op te treden tegen bestuurders die zich bijzonder onverantwoordelijk gedragen in het verkeer. Wanneer het oordeel is dat het verkeersgedrag van de verdachte dat tot het ongeval heeft geleid, kan worden aangemerkt als een overtreding van artikel 5a WVW94 en daarmee kwalificeert als roekeloos rijgedrag in de zin van artikel 6 WVW94 (gelezen in samenhang met het tweede lid van artikel 175 WVW94) dan volgen er in de regel zware straffen.
In de regel zal er voor roekeloos rijgedrag een gevangenisstraf in combinatie met een ontzegging van de rijbevoegdheid volgen. De maximale straf voor overtreding van artikel 6 WVW94 bij roekeloosheid is zes jaren, indien het een ongeval betreft waardoor een ander wordt gedood. Wanneer het een ongeval betreft waardoor een ander lichamelijk letsel oploopt, is dit drie jaren. Wanneer er sprake is van onder invloed rijden dan kan dit zelfs nog met een derde worden verhoogd. Dit geldt ook indien de verdachte heeft geweigerd mee te werken aan een bevel ademanalyse of bloedproef.
Bij de strafmaatbepaling hanteren rechtbanken en gerechtshoven de zogenaamde Oriëntatiepunten voor straftoemeting. Bij de strafbepaling wordt rekening gehouden met de mate van schuld maar als de conclusie is dat er sprake is van roekeloos rijgedrag dan zijn de straffen fors.
Regres bij roekeloos rijgedrag
Wanneer er sprake is van ernstig letsel of overlijden dan is er geen standaardbedrag die wordt vergoed aan de slachtoffers of de nabestaanden maar de schadevergoedingen kunnen oplopen van duizenden euro’s tot honderdduizenden euro’s. De WAM-verzekering (Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen) is in Nederland de wettelijk verplichte WA-autoverzekering die een bedrag zal uitkeren aan de slachtoffers.
Roekeloos rijgedrag wordt door verzekeraars als onacceptabel beschouwd en de meeste autoverzekeringen (controleer dat altijd goed) sluiten schade door roekeloos rijgedrag uit. Dat betekent dat wanneer er een ongeluk wordt veroorzaakt, waarbij er sprake is van roekeloos rijgedrag, de verzekeraar de schade kan verhalen op de veroorzaker/bestuurder. Dat betekent dat u bij een veroordeling voor roekeloos rijgedrag uw gehele werkende leven verbonden kunt zijn aan een schuld (een regresvordering) die voortvloeit uit dit ongeval.
Melden of aangifte doen van roekeloos rijgedrag
Bent u getuige of slachtoffer van roekeloos rijgedrag? Dan kunt u dit melden bij de politie. In sommige gevallen kunt u ook aangifte doen, bijvoorbeeld als u door het rijgedrag in gevaar bent gebracht of wanneer u schade heeft geleden.
Zorg ervoor dat u zoveel mogelijk informatie verzamelt, zoals:
- Het kenteken van het voertuig;
- de locatie, datum en tijd;
- een omschrijving van het gedrag;
- mogelijke dashcambeelden of getuigenverklaringen.
De politie beoordeelt of er een onderzoek wordt gestart en het Openbaar Ministerie beslist of zij tot vervolging overgaan.
Hulp van een advocaat
Zowel slachtoffers als verdachten van roekeloos rijgedrag hebben recht op deskundige juridische bijstand. Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat kan u bijstaan als u wordt verdacht van een verkeerszaak. Bent u slachtoffer, dan kunt u terecht bij een advocaat die ervaring heeft met slachtofferzaken binnen het strafrecht.
- Voor verdachten:
Bij een verdenking van roekeloos rijgedrag kunnen de straffen bij een veroordeling fors zijn. Voor de toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, kunnen de gevolgen van een veroordeling groot zijn. De advocaten van AMBT Advocaten zijn ervaren strafrechtspecialisten op het gebied van verkeerszaken. Wij zullen u bijstaan vanaf het moment dat er een verdenking rijst. Onze specialisten, voorzien u van verhoor bijstand, analyseren het strafdossier en bepalen samen met u de beste strategie om het gewenste resultaat te bereiken.
Bij een verdenking van roekeloos rijgedrag zal u in de regel worden gedagvaard om bij de rechter te verschijnen. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Het is verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Een strafrechtadvocaat zal u vooraf informeren over wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden. Een verkeersrechtadvocaat kan u hangende de strafzaak ondersteunen in een verzoek tot teruggave rijbewijs.
Onze advocaten zijn bereid om u pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen.
- Voor slachtoffers:
Rechtsbijstand aan slachtoffers van verkeerzaken is vaak van enorm belang, niet alleen voor de algehele ondersteuning van het slachtoffer, maar met name als het gaat om het uitoefenen van het spreekrecht. Als het gaat om het verkrijgen van een schadevergoeding dan zal één van onze letselschadeadvocaten u ondersteunen bij het vaststellen van de aansprakelijke partij. In de meeste gevallen verloopt de afhandeling via de verzekeraar van het voertuig. Zorg ervoor dat u, met specialistische hulp, de schadevergoeding en de toedracht goed onderbouwt. Dat voorkomt vertraging of onduidelijkheid in het letselschadedossier.
Een onbekende of onverzekerde bestuurder betekent niet dat u in de kou staat. Met een goed onderbouwd verzoek voor het Waarborgfonds Motorverkeer kunt u alsnog in aanmerking komen voor een schadevergoeding. Eén van onze letselschadeadvocaten zal uw situatie in kaart brengen en vervolgens een verzoek indienen die aan de voorwaarden voldoet.
In dit soort zaken kunt u het beste terecht bij een letselschadeadvocaat om uw recht op een schadevergoeding veilig te stellen. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Het eerste gesprek is altijd gratis en vrijblijvend en na een erkenning van de aansprakelijkheid door de bestuurder/verzekeraar blijft de juridische ondersteuning ook kosteloos.
Conclusie
Roekeloos rijgedrag is niet zomaar een verkeersovertreding, maar een ernstig misdrijf met mogelijk zware gevolgen. Voor zowel u als verdachte of slachtoffer is het belangrijk om te weten wat uw rechten zijn en welke stappen u kunt ondernemen.
Veelgestelde vragen over roekeloos rijgedrag
Wat valt onder roekeloos rijgedrag?
Roekeloos rijgedrag omvat ernstig gevaarlijk verkeersgedrag, zoals rijden met zeer hoge snelheid, door rood licht rijden, of gevaarlijk inhalen, vaak gecombineerd met het negeren van regels en aanwijzingen. Het moet gaan om gedrag dat de veiligheid van anderen duidelijk in gevaar brengt. Het gaat daarbij om een combinatie van de artikelen 5a, 6 en het tweede lid van artikel 175 WVW94.
Wat is de minimale boete voor roekeloos rijden?
In de regel wordt er geen strafrechtelijke boete opgelegd bij een verdenking van artikel 6 WVW94. Wanneer de mate van schuld (culpa) minder ernstig is ligt een boete eerder in de rede maar dat zal bij roekeloos rijgedrag niet snel aan de orde zijn want dat is de meest ernstige variant van schuld. Er staan forse straffen tegenover en in het meest gunstige geval is dat een (forse) taakstraf.
Kan ik aangifte doen van roekeloos rijgedrag?
Ja, u kunt aangifte doen als u door roekeloos rijgedrag in gevaar bent gebracht of schade heeft geleden. U kunt ook een melding doen bij de politie als getuige. Zorg voor zoveel mogelijk informatie, zoals kenteken, tijdstip en locatie. Wanneer u schade heeft geleden dan kunt u de schade verhalen via de verzekeraar van het motorvoertuig en bij een onbekende of onverzekerde bestuurder kunt u uw schade indienen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. U doet er verstandig aan om u kosteloos te laten bijstaan door een gespecialiseerde letselschadeadvocaat van ons kantoor.
