Rijden onder invloed is een ernstige overtreding waarbij een bestuurder een voertuig bestuurt terwijl hij of zij onder invloed is van alcohol, drugs, of bepaalde medicijnen. Dit vormt een groot gevaar voor de verkeersveiligheid en wordt streng bestraft. In Nederland wordt rijden onder invloed geregeld in artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW), met specifieke limieten en straffen. In dit artikel bespreken we wat rijden onder invloed inhoudt, de wettelijke limieten, straffen, en de mogelijke gevolgen voor het strafblad en een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).
Wat is rijden onder invloed?
Rijden onder invloed betekent dat een bestuurder een voertuig bestuurt terwijl hij of zij onder invloed is van:
- Alcohol: boven de wettelijke limiet;
- Drugs: zoals cannabis, cocaïne of amfetaminen;
- Medicijnen: die de rijvaardigheid beïnvloeden, zoals sterke slaapmiddelen of pijnstillers (let op waarschuwingssymbolen op verpakkingen).
Het doel van de regelgeving is om de verkeersveiligheid te waarborgen en ongevallen te voorkomen.
Alleen een bestuurder van een motorrijtuig kan zich schuldig maken aan rijden onder invloed van alcohol of drugs. Soms staat niet vast of de verdachte inderdaad ook als bestuurder heeft opgetreden. Het is dus van belang om dat tijdig kenbaar te maken en verweer te voeren op de verdenking.
Wat zijn de wettelijke limieten?
Voor ervaren bestuurders geldt dat er maximaal 0,5 promille in het bloed mag zitten, wat neerkomt op ongeveer 2 standaardglazen alcohol en voor beginnend bestuurders geldt dat er maximaal 0,2 promille in het bloed mag zitten, wat betekent dat al na één glas alcohol de limiet kan worden overschreden. Wanneer u als bestuurder drugs en alcohol gecombineerd heeft gebruikt dan geldt de grens voor alcohol bij 0,2 ‰. Dit geldt voor zowel beginnend als ervaren bestuurders. Is er sprake van enkel drugs dan zijn de limieten voor drugs afhankelijk van de specifieke stof, zoals vastgesteld in het Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer.
Op het moment dat u staande wordt gehouden voor een alcoholcontrole, dan bent u verplicht om mee te werken aan de ademtest. Bij een positieve ademuitslag kunt u door de politie meegenomen worden voor een ademanalyse op het bureau. Weigert u mee te werken aan de ademanalyse, dan is dat een verkeersmisdrijf tenzij er een medische reden is waardoor u niet mee kunt werken maar zorg er dan wel voor dat u dat op voorhand goed duidelijk maakt. Op het weigeren staan hoge straffen en het rijbewijs kan dan ook meteen worden ingevorderd.
De politie kan drugsgebruik met een speekseltester aantonen en verbalisanten kunnen drugsgebruik ook herkennen aan uiterlijke kenmerken. Een arts of een verpleegkundige neemt daarna bloed af bij de verdachte bestuurder. Uit een analyse van het bloed, door het NFI, moet vervolgens blijken of drugs en/of alcohol aanwezig zijn en in welke hoeveelheid. Is dit boven de toegestane waarde? Dan volgt een proces-verbaal en kan het Openbaar Ministerie (OM) de verdachte vervolgen.
Tot slot kunnen sommige geneesmiddelen het reactievermogen verminderen. Het gaat bijvoorbeeld om slaap- en kalmeringsmiddelen, spierverslappers en medicijnen tegen overgevoeligheid. Deze geneesmiddelen zijn te herkennen aan een gele waarschuwingssticker op de verpakking.
Hoe wordt rijden onder invloed gecontroleerd?
De politie controleert rijden onder invloed met:
- Blaastesten: Bij een alcoholcontrole blaas je in een apparaat dat je ademalcoholgehalte meet. Als de limiet wordt overschreden, volgt een uitgebreide ademanalyse.
- Speekseltest: Bij verdenking van drugsgebruik wordt een speekseltest afgenomen. Bij een positieve uitslag kan een bloedonderzoek volgen.
- Medisch onderzoek: Bij vermoeden van invloed van medicijnen of een combinatie van middelen kan een arts u onderzoeken.
- Ademanalyse op het politiebureau, na een positieve test volgt een ademanalyse op het bureau.
- Bloedonderzoek, hierbij wordt uw bloed afgenomen en onderzocht.
- Urineonderzoek, hierbij wordt uw urine afgenomen en onderzocht.
Het alcohol en het drugsonderzoek is met strikte waarborgen omkleed. Zijn belangrijke voorschriften niet correct nageleefd, dan heeft dit tot gevolg dat het resultaat van de ademanalyse of het bloedonderzoek niet bruikbaar is voor het bewijs. Het gaat hierbij om vormverzuimen bij het voorbereidend onderzoek waarop artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering niet van toepassing is (HR 11-10-2011 LJN BR3043). De resultaten van het onderzoek mogen daarom bij niet naleving van de strikte waarborgen niet tot het bewijs worden gebezigd.
Let wel, als u weigert mee te werken, riskeert u zwaardere straffen.
Wat zijn de straffen voor rijden onder invloed?
De straffen voor rijden onder invloed variëren afhankelijk van het promillage, de hoeveelheid drugs (of een combinatie daarvan) en de ernst van het misdrijf. Mogelijke straffen zijn:
- Rijverbod: u mag geen voertuigen meer besturen voor een korte periode;
- Hoge boetes: tot enkele honderden euro’s;
- Rijontzegging: van enkele maanden tot meerdere jaren;
- Gevangenisstraf: tot maximaal 12 maanden bij een enkelvoudige rechter.
Tot slot kunnen beginnende bestuurders ook strafpunten op het rijbewijs krijgen, en van rechtswege ongeldig worden, wanneer u twee keer onherroepelijk wordt veroordeeld voor rijden onder invloed binnen een periode van vijf jaren. Pas nadat de termijn van de ontzegging van de rijbevoegdheid is afgelopen, kan opnieuw rijexamen worden aangevraagd. Naast de strafrechtelijke vervolging kan het CBR ook maatregelen opleggen zoals een Educatieve Maatregel Alcohol en Verkeer (EMA) of een rijvaardigheidsonderzoek.
Wat zijn de juridische gevolgen?
Rijden onder invloed heeft ernstige juridische gevolgen, zoals een aantekening op het strafblad, en een strafblad kan invloed hebben op het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), wat nodig is voor bepaalde beroepen of vergunningen. Er kan sprake zijn van verhoogde verzekeringspremies en/of de polis kan worden beëindigd. Bij een ongeval kunt u persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor de schade.
Is rijden onder invloed een misdrijf?
Ja, rijden onder invloed is een misdrijf. De straffen variëren van een rijverbod, hoge geldboetes, gevangenisstraf en een ontzegging van de rijbevoegdheid of een combinatie daarvan.
Wat kan een advocaat betekenen?
Een advocaat kan een cruciale rol spelen als u wordt beschuldigd van rijden onder invloed. Een gespecialiseerde advocaat zal voor u onderzoeken of de controle correct is uitgevoerd en of de bewijslast voldoet aan de wettelijke eisen.
Conclusie
Rijden onder invloed is een ernstige overtreding die kan leiden tot zware straffen, zoals boetes, rijontzegging, en zelfs gevangenisstraf. Voor beginnende bestuurders gelden strengere limieten. Naast strafrechtelijke sancties kan rijden onder invloed leiden tot juridische en financiële gevolgen, zoals een strafblad of problemen met je VOG. Het inschakelen van een advocaat is essentieel om je belangen te verdedigen en de gevolgen te minimaliseren.
