In Nederland zijn er duidelijke wettelijke grenzen vastgesteld om jongeren te beschermen tegen seksueel misbruik. De strafbaarheid van seksuele handelingen hangt sterk af van de leeftijd van de betrokkenen, de aard van de handeling en de onderlinge verhouding. De kernregels staan in artikel 244 en artikel 245 van het Wetboek van Strafrecht.
Seksuele handelingen en leeftijdsgrenzen volgens Artikelen 245 tot en met 250 Sr
Seks met kinderen jonger dan 12 jaar:
Elke vorm van seksuele handeling met een kind onder de 12 jaren is strafbaar. Dit geldt ongeacht de instemming van het kind, aangezien kinderen van deze leeftijd als niet in staat worden geacht om toestemming te geven.
Seks met kinderen tussen de 12 en 16 jaar:
Het is strafbaar om als meerderjarige seksuele handelingen te verrichten met een kind tussen de 12 en 16 jaar. Een uitzondering wordt gemaakt voor een leeftijdsgenoot als er sprake is van een gelijke relatie. Vervolging kan plaatsvinden als de ouders of de minderjarige een klacht indient. Als er geen sprake is van dwang of machtsmisbruik en het leeftijdsverschil klein is, kan het Openbaar Ministerie besluiten om niet tot vervolging over te gaan maar dit is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Indien de ouders een klacht hebben ingediend moet het Openbaar Ministerie in ieder geval op grond van artikel 167a Sv het hoorrecht van het minderjarige slachtoffer eerbiedigen.
Leeftijd van 16 Jaar en ouder
Vanaf de leeftijd van 16 jaar wordt iemand volgens de Nederlandse wet als handelingsbekwaam beschouwd met betrekking tot seksuele handelingen. Dit betekent dat een persoon van 16 jaar of ouder zelf kan beslissen om seksuele relaties aan te gaan, zonder dat dit strafrechtelijke gevolgen heeft voor de meerderjarige partner, mits er geen sprake is van dwang, misbruik of andere strafbare omstandigheden. Het moet derhalve gaan om een gelijkwaardige relatie.
Wat zegt de nieuwe Wet seksuele misdrijven?
Per 1 juli 2024 is de nieuwe Wet seksuele misdrijven in werking getreden. Belangrijke wijzigingen hierin zijn:
- De nieuwe wet maakt onderscheid tussen opzet en schuld bij aanranding en verkrachting
- Om verkrachting of aanranding aan te tonen, is door de nieuwe zedenwet geen bewijs meer nodig dat iemand is gedwongen.
- Seksuele intimidatie in het openbaar is nu strafbaar gesteld
- Seksueel benaderen van kinderen (sexchatting) is strafbaar
- De maximale straffen voor verschillende delicten gaan per 1 juli 2024 omhoog en verjaring voor verkrachting is niet meer mogelijk
- De wet legt extra nadruk op vrijwilligheid en gelijkwaardigheid, in plaats van alleen op dwang.
Deze wet maakt het makkelijker om situaties van grensoverschrijdend gedrag strafrechtelijk aan te pakken, ook als er geen fysiek geweld is toegepast.
Bijstand van een advocaat bij verdenking van een zedendelict
Wordt u verdacht van een seksuele relatie met een minderjarige of bent u op een andere manier betrokken geraakt bij een zaak rondom zedendelicten? Dan is het verstandig om zo snel mogelijk juridisch advies in te winnen. De wetgeving op dit gebied is complex en de gevolgen kunnen groot zijn, zowel juridisch als maatschappelijk. Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat kan u bijstaan tijdens het verhoor, uitleg geven over uw rechten en uw belangen beschermen in het strafproces. Een advocaat kan onder meer:
- Uw procespositie beoordelen en adviseren of u een verklaring moet afleggen
- Aanwezig zijn bij politieverhoren en waken over een eerlijk verloop
- Inzage vragen in het dossier en uitleg geven over de bewijspositie
- Onderzoek doen naar eventuele strafuitsluitingsgronden of verzachtende omstandigheden
- Verzoeken om een sepot bij het Openbaar Ministerie of vrijspraak/een lagere straf bij de rechter
Neem vrijblijvend contact met ons op voor een eerste beoordeling van uw situatie.
Conclusie
In Nederland zijn seksuele handelingen tussen een meerderjarige en een minderjarige onder de 16 jaar in principe strafbaar, maar er zijn nuances afhankelijk van de leeftijd van de minderjarige en de omstandigheden. Voor minderjarigen onder de 12 jaar is het altijd strafbaar. Seks met iemand van 16 jaar of ouder is toegestaan, mits dit vrijwillig gebeurt en er geen sprake is van andere strafbare omstandigheden. Heeft u vragen over dit onderwerp neem dan contact op met één van onze strafrechtadvocaten.
Veelgestelde vragen over leeftijdsgrenzen en seksuele handelingen:
1. Mag een 15‑jarige seks hebben met een 19‑jarige?
In principe is dat strafbaar (artikel 247 en 248 Sr), maar het OM zal niet altijd vervolgen als er sprake is van een gelijkwaardige situatie maar dat hangt af van de omstandigheden van het geval.
2. Wanneer is seks tussen twee minderjarigen strafbaar?
Tussen leeftijdsgenoten (bijv. 14 en 15 jaar) wordt meestal niet vervolgd als er vrijwilligheid en gelijkwaardigheid is. Als één jongere onder de 12 is, is het altijd strafbaar.
3. Kan een ouder bezwaar maken tegen een relatie van hun kind?
Ja, bij kinderen tussen 12 en 16 jaar kunnen ouders bezwaar maken, wat kan leiden tot vervolging door het OM.
4. Wat als een leerkracht seks heeft met een 17‑jarige leerling?
Dat kan strafbaar zijn wegens machtsmisbruik, ook als de jongere instemt. Er is immers geen sprake van een gelijkwaardige relatie.
