Erkenning is een juridische handeling waarbij een vader of duomoeder een kind wettelijk als het zijne of hare erkent. Dit is geregeld in het Burgerlijk Wetboek (BW), voornamelijk in artikel 1:199 BW. Door erkenning ontstaat een familierechtelijke band tussen de ouder en het kind. Sinds 1 januari 2023 geldt dat ongehuwde en niet-geregistreerde partners automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag krijgen met de moeder. Dit gebeurt als zij hun kind erkennen. Zij hoeven het gezag niet langer samen met de moeder aan te vragen bij de rechtbank.
Hoe werkt de erkenning van een kind?
De erkenning van een kind is een formele procedure waarbij een man of duomoeder een kind als zijn of haar eigen kind erkent. Dit kan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand gebeuren, zowel tijdens de zwangerschap als na de geboorte van het kind. Erkenning is belangrijk omdat het de juridische band vastlegt tussen de ouder en het kind, waardoor het kind bijvoorbeeld recht krijgt op erfgoed en alimentatie van de erkenner. De moeder moet altijd toestemming geven voor de erkenning. Als het kind 12 jaar of ouder is, moet ook het kind zelf toestemming geven.
Hoeveel tijd neemt een erkenning in beslag?
De procedure voor erkenning neemt meestal niet veel tijd in beslag. Als de moeder en de vader of duomoeder samen naar de burgerlijke stand gaan, kan de erkenning tijdens de afspraak direct worden geregeld. Dit kan op dezelfde dag gebeuren. Het is echter wel belangrijk om van tevoren een afspraak te maken bij de burgerlijke stand. Als de moeder geen toestemming geeft, kan de erkenner een procedure starten bij de rechtbank, wat meer tijd kan kosten.
Waarom een kind erkennen voor 24 weken zwangerschap?
Veel ouders kiezen ervoor om het kind al te erkennen vóór de 24e week van de zwangerschap. Dit wordt vaak gedaan omdat het kind dan al juridische rechten krijgt, zoals het recht op erfgenaamschap en het recht op alimentatie van de erkenner. Door de erkenning voor de geboorte te regelen, worden deze rechten vroegtijdig vastgelegd en weet je zeker dat het kind juridisch is beschermd, mocht er iets met de vader of duomoeder gebeuren vóór de geboorte.
Kan vader zijn kind ook later erkennen?
Ja, de vader of duomoeder kan het kind ook na de geboorte erkennen. Dit kan op elk moment, mits de moeder toestemming geeft. Erkenning kan zelfs plaatsvinden als het kind al meerderjarig is, maar vanaf 12 jaar moet ook het kind zelf toestemming geven. In geval van onenigheid kan de vader een verzoek bij de rechtbank indienen om het kind te erkennen zonder toestemming van de moeder. De rechtbank zal dan beoordelen of dit in het belang van het kind is.
Welke achternaam bij erkenning?
Bij erkenning kunnen ouders samen beslissen welke achternaam het kind krijgt. Dit moet gebeuren bij de eerste erkenning van het eerste kind. De keuze van de achternaam geldt vervolgens ook voor eventuele volgende kinderen van dezelfde ouders. Als er geen keuze wordt gemaakt, krijgt het kind automatisch de achternaam van de moeder. Dit is geregeld in artikel 1:5 BW.
Conclusie
De erkenning van een kind is een belangrijke stap om een juridische band tussen ouder en kind vast te leggen. De procedure kan zowel tijdens de zwangerschap als na de geboorte worden uitgevoerd, waarbij het kind bepaalde rechten verkrijgt, zoals alimentatie en erfgenaamschap. Erkenning geeft echter niet automatisch ouderlijk gezag; hiervoor moet een apart verzoek worden ingediend. Het is belangrijk om bij de eerste erkenning ook de achternaam van het kind te bepalen. De moeder moet in de meeste gevallen toestemming geven voor erkenning, maar als zij dit weigert, kan de vader of duomoeder de rechtbank om toestemming vragen.
