Heeft u het voornemen om te gaan trouwen dan is het verstandig om stil te staan bij de financiële gevolgen van het huwelijk. Trouwen in beperkte gemeenschap van goederen, of huwelijkse voorwaarden. Sinds 1 januari 2018 trouwt men standaard in beperkte gemeenschap van goederen, maar partijen kunnen ook bewust kiezen voor een algehele gemeenschap van goederen. Elke keuze heeft grote invloed op hoe bezittingen en schulden tussen partners verdeeld zijn en worden. In dit artikel leest u wat een algehele gemeenschap van goederen precies betekent, wat er wel en niet onder valt, en wat de gevolgen zijn bij een scheiding of overlijden.
Wat is gemeenschap van goederen?
Bij een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen worden alle bezittingen én schulden van beide partners samengevoegd. Alles wat de ene partner vóór het huwelijk al had én alles wat daarna wordt opgebouwd, wordt gezamenlijk eigendom. Er ontstaat dus één gemeenschappelijk vermogen.
Let op: voor deze vorm van trouwen moet nu bewust worden gekozen bij de notaris. Wanneer er niets wordt geregeld dan geldt sinds 1 januari 2018 automatisch het regime beperkte gemeenschap van goederen.
Wanneer partijen voor 1 januari 2018 zijn gehuwd en er geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld dan is er sprake van een algehele gemeenschap van goederen. Dit betekent dat alle bestaande en toekomstige bezittingen en schulden dus gezamenlijk zijn.
Wat valt onder de algehele gemeenschap van goederen?
In principe vallen onder de gemeenschap van goederen:
- alle bezittingen die beide partners al hadden vóór het huwelijk;
- alle inkomsten en aankopen tijdens het huwelijk;
- gezamenlijke schulden én privéschulden van vóór het huwelijk;
- spaargeld, beleggingen, voertuigen, en ander persoonlijk bezit;
- een eigen woning (of meerdere) die voor het huwelijk eigendom was van één van beiden;
- opbrengsten uit schenkingen of erfenissen, tenzij deze uitdrukkelijk zijn uitgesloten.
Wat valt er niet onder?
Erfenissen en schenkingen vallen alleen buiten de gemeenschap als dit in het testament of de schenkingsakte nadrukkelijk is opgenomen. Zo’n uitsluitingsclausule bepaalt dat het verkregen vermogen privé blijft. Verknochte goederen en dat zijn goederen die zo nauw verbonden zijn met een bepaalde persoon of situatie dat ze niet kunnen worden gescheiden zonder onredelijk te zijn of schade toe te brengen aan de persoon van wie het is zoals persoonlijke sieraden, kleding, of een smartengeldvergoeding.
Wat gebeurt er bij scheiding?
Bij een echtscheiding wordt de gemeenschap van goederen in principe gehalveerd. Beide ex-partners hebben recht op de helft van het totaal gemeenschappelijk vermogen — en zijn ook ieder voor de helft aansprakelijk voor de gezamenlijke schulden.
Vaak ontstaat er discussie over de waarde van bepaalde zaken zoals een auto, de woning, of sieraden. Wanneer één partij veel meer toebedeeld krijgt dan de ander, dan kan het zijn dat er sprake is van overbedeling. In dat geval moet de andere partner die te veel zaken krijgt, de (over)waarde aan de ander vergoeden. Wanneer er discussie is over de waarde dan kan een taxateur worden ingeschakeld die de waarde kan vastleggen. Als partijen het niet eens worden over de waarde en/of over de wijze van de verdeling dan kan de rechter worden benaderd om een beslissing te geven.
Mogelijke aandachtspunten bij scheiding:
- Heeft u vóór het huwelijk al vermogen opgebouwd, dan valt dit ook in de verdeling;
- bij schulden maakt het niet uit op wiens naam deze staan, het zijn gezamenlijke schulden;
- is er sprake van verknochte goederen, zoals smartengeld, of sieraden;
- bij schenkingen of erfenissen kan er sprake zijn van een uitsluitingsclausule. Dan blijft die buiten de verdeling;
- benoem een gezamenlijke taxateur en maak op basis daarvan een verdeling.
Bij complexe situaties — bijvoorbeeld bij een onderneming, schenkingen, of vermenging van privé- en gemeenschappelijk geld — is juridisch advies essentieel.
Wanneer is een advocaat nodig?
Sinds 1 januari 2018 geldt standaard zowel bij een huwelijk en/of een geregistreerd partnerschap dat er sprake is van een beperkte gemeenschap van goederen. Voor 1 januari 2018 geldt standaard dat er sprake is van een algehele gemeenschap van goederen. Wanneer partijen op of na 1 januari 2018 toch in algehele gemeenschap van goederen willen trouwen dan moet dit specifiek worden geregeld bij de notaris. Heeft u twijfels of een algehele gemeenschap van goederen verstandig is of gaat u scheiden en heeft u vragen over wat er wel of niet verdeeld moet worden? Een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen lijkt overzichtelijk, maar kan grote financiële gevolgen hebben — vooral bij een scheiding of overlijden. Een familierechtadvocaat is aan te raden in de volgende situaties:
- Wanneer u twijfelt of gemeenschap van goederen verstandig is in uw situatie;
- wanneer u een eigen onderneming drijft en privéaansprakelijkheid wilt voorkomen;
- wanneer u eerder vermogen heeft opgebouwd en dat (mogelijk) buiten de gemeenschap wenst te houden;
- bij discussie over een schenking of erfenis met een uitsluitingsclausule;
- bij echtscheiding, om de verdeling van het huwelijksvermogen eerlijk te verdelen;
- bij conflicten over verdeling van vermogen of schulden;
- wanneer u staande huwelijk huwelijkse voorwaarden wenst op te stellen.
Wij bieden een heldere uitleg en praktische ondersteuning — vóór, tijdens of na het huwelijk. Neem gerust contact op voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen over gemeenschap van goederen
Kan ik nog trouwen in gemeenschap van goederen?
Ja, dat is mogelijk. Dit kan door huwelijkse voorwaarden te maken bij de notaris waarin wordt gekozen voor een volledige gemeenschap van goederen. Uiteraard dienen deze voorwaarden opgesteld en ingeschreven te worden voor de huwelijkssluiting. Sinds 1 januari 2018 trouwt men standaard in beperkte gemeenschap van goederen, maar u mag nog steeds bewust kiezen voor een algehele gemeenschap.
Hoe werkt een erfenis bij gemeenschap van goederen?
Een erfenis valt in principe in de gemeenschap, tenzij in het testament een uitsluitingsclausule is opgenomen. In dat geval blijft de erfenis privé, ook wanneer u in algehele gemeenschap van goederen bent gehuwd. Let op: zonder zo’n clausule valt de erfenis wél in de verdeling bij een scheiding. Wanneer u bent gehuwd na 1 januari 2018 en er sprake is van een beperkte gemeenschap van goederen dan valt een erfenis sowieso in het privévermogen van de partner.
Waar heeft u recht op bij een scheiding van gemeenschap van goederen? Bij een echtscheiding heeft u als ex-partner in beginsel recht op de helft van het gemeenschappelijk vermogen, ongeacht wie wat heeft ingebracht of opgebouwd. Dit geldt ook voor schulden. Uitzonderingen zijn bezittingen of gelden die expliciet buiten de gemeenschap vielen, zoals erfenissen met een uitsluitingsclausule.
