Wanneer een vader een kind zonder toestemming van de andere ouder meeneemt of vasthoudt, kan er sprake zijn van een onttrekking aan het gezag. Het wordt in de volksmond ook wel kinderontvoering genoemd maar dat is niet de juiste juridische term. Dit is niet alleen emotioneel ingrijpend, maar ook juridisch complex. In dit artikel leest u wat u kunt doen als uw kind (tijdelijk of structureel) is ontvoerd door de vader, en welke stappen u kunt zetten om het kind terug te krijgen.
Wat is kinderontvoering?
Kinderontvoering is het zonder toestemming meenemen of achterhouden van een kind door een ouder die daarmee het gezag van de andere ouder schendt. Er zijn twee vormen:
- Nationale kinderontvoering: de vader neemt of houdt het kind binnen Nederland zonder toestemming van de andere gezagsdragende ouder.
- Internationale kinderontvoering: de vader brengt het kind over de grens naar het buitenland of houdt het daar vast, zonder toestemming van de andere ouder of in strijd met een omgangsregeling.
Kinderontvoering wordt in juridische termen gedefinieerd als het onttrekken van een minderjarige aan het gezag van de wettige ouder/voogd zonder toestemming. Dit kan zowel door een ouder als door een derde partij worden uitgevoerd.
Is het ontvoering als de vader ook gezag heeft?
Ja, ook als de vader mede het ouderlijk gezag heeft, mag hij het kind niet zonder toestemming van de andere ouder meenemen naar het buitenland of langdurig elders onderbrengen. Ouders met gezamenlijk gezag moeten belangrijke beslissingen, zoals verhuizing of vakanties naar het buitenland, samen nemen. Doet één van hen dat toch eenzijdig, dan is er sprake van een gezagsconflict en mogelijk sprake van (internationale) kinderontvoering.
Een kind dat aan het ouderlijk gezag is onttrokken, wordt dus feitelijk weggehouden van de ouder die volgens de wet verantwoordelijk is voor de verzorging en opvoeding van zijn of haar kind(eren). Wanneer het gezag niet bij de ouders berust maar bijvoorbeeld (gedeeltelijk) bij een voogd of een gecertificeerde instelling dan is er eveneens sprake van onttrekking aan het ouderlijk gezag wanneer het kind zonder toestemming wordt meegenomen.
Strafbaar feit: onttrekking aan het gezag
Als de vader het kind zonder toestemming van de andere ouder bij zich houdt, kan dat worden gezien als onttrekking aan het ouderlijk gezag (artikel 279 Sr). Dit is een strafbaar feit. De vader kan hiervoor worden vervolgd, zeker wanneer het kind bewust wordt weggehouden of verborgen en niet meer terugkeert naar Nederland. De politie kan in urgente situaties ingrijpen. Wanneer er sprake is van spoed dan dient het alarmnummer te worden gebeld. In sommige gevallen wordt er een AMBER Alert of een internationaal opsporingsbericht uitgegeven.
Wat u kunt doen als uw kind is meegenomen
Als uw kind zonder uw toestemming is meegenomen of niet wordt teruggebracht door de vader, kunt u het volgende stappenplan volgen. Wanneer u meer informatie wenst is het verstandig om eerst telefonisch contact met ons op te nemen.
- Aangifte doen
Onttrekking aan het ouderlijk gezag is strafbaar. U kunt daarom aangifte doen bij de politie. Bouw een dossier op en lever zoveel mogelijk onderbouwing aan zoals communicatie waarin u duidelijk maakt aan de andere ouder nietin te stemmen met de onttrekking. Na deze aangifte kan er door de officier van justitie een Europees aanhoudingsbevel worden uitgevaardigd.
- Doe een melding bij de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden
Nederland is aangesloten bij het Haags kinderontvoeringsverdrag (HKOV). In dit verdrag staan internationale afspraken over de aanpak van internationale kinderontvoering. Elk land dat het HKOV heeft ondertekend (verdragsland) heeft een Centrale autoriteit. Zorg ervoor dat het formulier wordt ingevuld. U kunt het formulier vinden op de website van de Centrale autoriteit (Ce IKA).
- Win advies in bij het Centrum Internationale Kinderontvoering (Centrum IKO)
Bij het Centrum IKO wordt er advies gegeven bij (dreigende) kinderontvoering. Zij kunnen u informeren over alle adressen/contactpersonen maar ook over de stappen die u nog kunt zetten. Het Centrum is een bron van informatie en zij bieden kosteloos advies bij internationale kinderontvoering.
- Licht het ministerie van Buitenlandse Zaken in.
Voor dringende hulp in het buitenland (zoals vermissing, arrestatie of noodsituaties) is het ministerie van Buitenlandse Zaken 24/7 bereikbaar via NederlandWereldwijd. Zij bieden consulaire bijstand en ondersteuning bij crisissituaties.
- Licht de Raad voor de Kinderbescherming in.
Tussen het Openbaar Ministerie en de Raad van de Kinderbescherming vindt er vaak informatie-uitwisseling plaats als het gaat om een (internationale) kinderontvoering. De Raad van de Kinderbescherming kan ook snel schakelen met het OM bij een dreigende kinderontvoering.
- Schakel een advocaat in
Als terugkeer van uw kind met bovenstaande hulp niet lukt, dan kunt u een teruggeleidingsprocedure beginnen. Uw advocaat verzoekt dan aan de rechter om te beslissen dat het kind moet terugkeren naar het land waar het vandaan komt. Let op, dit kan enkel wanneer uw kind is ontvoerd naar een verdragsland van het Haagse kinderontvoeringsverdrag. Bij al deze aangesloten landen geldt de teruggeleidingsprocedure en kan versneld een teruggeleiding worden aangevraagd via een kort geding. Uw advocaat kan u informeren over de mogelijke procedures.
- Meld de ontvoering bij alle betrokken partijen bij het kind
Er zijn vaak verschillende partijen betrokken bij een minderjarig kind, denk bijvoorbeeld aan het consultatiebureau, de gemeente, de school, leerplichtambtenaar e.d. Meld bij deze organisaties/instanties wat er aan de hand is.:
De rol van een advocaat bij kinderontvoering
Kinderontvoering vereist een snelle en zorgvuldige actie. We begrijpen hoe ingrijpend het is als uw kind aan uw gezag wordt onttrokken.
De advocaten bij AMBT Advocaten zijn ervaren in het familierecht en kennen de weg binnen het strafrecht en zetten het belang van het kind altijd voorop. Wij zorgen voor een scherpe, doortastende begeleiding, met oog voor zowel de feiten als uw persoonlijke situatie. Onze advocaten treden veelvuldig op in onttrekkingszaken en hebben een bijzondere expertise in huis. Is er sprake van (een poging) tot onttrekking aan het ouderlijk gezag? Wacht dan niet te lang maar neem meteen actie! Twijfelt u wat u in uw situatie kunt doen of is er spoed? Neem dan direct contact op met een advocaat gespecialiseerd in het personen- en familierecht. Samen kijken we welke stappen nodig zijn om uw rechten én het belang van uw kind te beschermen.
Conclusie
Als een kind wordt meegenomen of vastgehouden door de vader zonder toestemming, is dat niet alleen emotioneel belastend, maar ook juridisch zeer ernstig. Het juridische kader in Nederland en de internationale verdragen zoals het Haags Kinderontvoeringsverdrag spelen een cruciale rol in de bestrijding van dit probleem. Hoewel juridische stappen en internationale samenwerking essentieel zijn voor het terughalen van ontvoerde kinderen, speelt preventie een belangrijke rol. Neem telefonisch contact op met het Centrum IKO voor advies en informatie wanneer u het vermoeden heeft dat een dreigende kinderontvoering op handen is.
FAQ
Is het kinderontvoering als de vader het kind meeneemt naar het buitenland?
Ja, als er gezamenlijk gezag is en de moeder geen toestemming heeft gegeven, is er sprake van internationale kinderontvoering. Dit geldt bij een langdurige vakantie, een onbekende verhuizing of een verblijf van het kind, zonder instemming. Vooropgesteld geen enkele situatie is hetzelfde maar wanneer een kind wordt meegenomen zonder instemming, zonder wetenschap van een locatie die de ouder of voogd bekend is, dan lijkt het sterk op onttrekking aan het ouderlijk gezag.
Wat moet ik doen als mijn kind door de vader is meegenomen?
Volg het stappenplan, win advies in bij het Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) en/of benader ons kantoor meteen voor advies.
Is kinderontvoering strafbaar in Nederland?
Ja. Het onttrekken van een kind aan het wettelijk gezag is strafbaar op grond van artikel 279 van het Wetboek van Strafrecht. De vader kan hiervoor strafrechtelijk worden vervolgd.
Kan ik het paspoort van mijn kind laten blokkeren?
Nee, maar u kunt het paspoort van uw kind laten signaleren. Als uw kind, zonder medeweten en zonder instemming, van u is meegenomen doet u er verstandig aan om meteen 112 te bellen. Bel vervolgens voor advies met het Centrum Internationale Kinderontvoering (Centrum IKO). Neem vrijblijvend contact met ons op voor een eerste beoordeling van uw situatie. Voor dringende hulp in het buitenland is het ministerie van Buitenlandse Zaken 24/7 bereikbaar via NederlandWereldwijd.
