Cybercrime komt steeds vaker voor. Het kan hierbij o.a. gaan om phishing, hacking of online oplichting. Verdachten maken slim gebruik van digitale middelen om slachtoffers te maken. De financiële schade kan groot zijn. In dit artikel gaan we nader op cybercrime in, de gevolgen en wat u als slachtoffer of als verdachte kunt doen.
Wat is cybercrime?
Cybercrime is een verzamelnaam voor strafbare feiten die gepleegd worden via computers, en netwerken zoals het internet. Het gaat hierbij niet alleen om technische aanvallen op systemen, maar ook om misleiding, bedreiging en identiteitsfraude via digitale middelen. Voorbeelden van cybercrime zijn:
- Phishing: dit is een methode waarbij getracht wordt om via valse e-mails, sms’jes, Whatsapp persoonlijke gegevens te ontfutselen, bijvoorbeeld bankgegevens.
- Hacken: het binnendringen in computersystemen, vaak om informatie te stelen of schade aan te richten.
- Online oplichting: bijvoorbeeld via nepwebshops of marktplaatsfraude.
- Ransomware: een type malware dat bestanden versleutelt en pas weer vrijgeeft na betaling.
- Identiteitsfraude: het misbruiken van persoonsgegevens om bijvoorbeeld aankopen te doen of leningen af te sluiten.
- Sextortion: een vorm van chantage via sociale media, chats of datingapps, waarbij iemand wordt gedwongen geld te betalen of iets te doen, onder dreiging dat er seksueel beeldmateriaal van hen wordt verspreid.
- Cyberstalking of digitale bedreiging: herhaaldelijk lastigvallen via internet of sociale media.
Wat zijn de gevolgen van cybercrime?
De gevolgen van cybercrime verschillen. Als het gaat om sextortion dan blijft bijvoorbeeld de angst bestaan dat de beelden nog ergens te vinden zijn en ook de schaamte om erover te praten speelt een rol. De financiële gevolgen van cybercrime voor slachtoffers variëren van honderden euro’s tot bedragen van over de tweehonderdduizend euro. Vooral in zaken waarbij de verdachte een romantische relatie via internet begint met een slachtoffer en deze vervolgens met allerlei verzinsels bedragen laat overmaken, kan er veel schade zijn. Naast de financiële gevolgen, zijn er vaak ook gevoelens van schaamte en schuld, én het verdriet om het verlies van een (ingebeelde) liefdesrelatie.
Wanneer het gaat om gevoelige onderwerpen dient men altijd te waken voor victim blaming. In bepaalde situaties worden er maatregelen opgelegd door de bank zoals het verbreken van de klantrelatie omdat er rucksichtslos bedragen zouden zijn overgemaakt naar (bijvoorbeeld) een buitenlandse rekening.
Vaak blijkt achteraf dat slachtoffers niet wisten hoe ze zich konden beschermen of wat ze konden doen op het moment dat het gebeurde.
Hoe kan cybercrime worden voorkomen?
Hoewel cybercrime nooit 100% te voorkomen is, zijn er wel een aantal voorzorgsmaatregelen die het risico aanzienlijk verkleinen.
- Gebruik sterke wachtwoorden en verander ze regelmatig.
- Activeer tweestapsverificatie waar mogelijk.
- Klik niet zomaar op links in e-mails of sms’jes van onbekenden.
- Controleer webshops of organisaties voordat een bestelling of betaling wordt verricht.
- Installeer antivirussoftware en houd de systemen up-to-date.
- Wees kritisch op de content, zeker op sociale media.
Voor bedrijven geldt dat zij hun digitale beveiliging structureel moeten inrichten. Denk aan firewalls, beveiligingsbeleid, trainingen voor personeel en snelle reactieprocedures bij incidenten.
Wat kunt u doen als u slachtoffer bent van cybercrime?
Wanneer u een slachtoffer bent van cybercrime of het vermoeden heeft van cybercrime dan is het belangrijk om snel te handelen. Volg daarbij het volgende stappenplan:
- Doe aangifte bij de politie
De politie neemt cybercrime serieus. Verzamel zoveel mogelijk informatie (screenshots, IP-adressen, communicatie) en overhandig dit bij de aangifte.
- Meld het bij relevante instanties
Bijvoorbeeld bij de bank (bij phishing of oplichting), of de werkgever (bij datalekken) of bij de Fraudehelpdesk. Er kan een melding worden gedaan via fraudehelpdesk.nl.
- Laat de systemen controleren
Wanneer de computer of netwerk is gehackt, schakel dan een IT-specialist in om verdere schade te beperken.
- Beperk de schade
Verander wachtwoorden, blokkeer rekeningen, en neem contact op met partijen waar de gegevens mogelijk zijn misbruikt.
- Zoek juridische ondersteuning
Een advocaat kan u ondersteunen in het strafproces en schadevergoeding vorderen bij de verdachte.
Hulp van een advocaat bij cybercrime
Afhankelijk van de situatie kan een slachtofferadvocaat of een strafrechtadvocaat u bijstaan als u te maken heeft met een kwestie rondom cybercrime. Wanneer er sprake is van zeden en/of er veel schade is, dan is het uitermate verstandig om een gespecialiseerde advocaat in te schakelen. AMBT Advocaten kan u ondersteunen wanneer:
- U slachtoffer bent en aangifte wenst te doen;
- u een schadevergoeding wenst te vorderen als benadeelde partij;
- u als verdachte wordt aangemerkt en u zich wilt verdedigen;
- bijstand tijdens de aanhouding en/of het politieverhoor;
- ondersteuning tijdens het strafproces.
Een strafrechtadvocaat kan u ondersteunen in de piketfase, bij het politieverhoor, en bij een eventuele vervolging in een strafprocedure.
Een slachtofferadvocaat beoordeelt uw situatie, bespreekt met u de mogelijkheden van een vordering benadeelde partij, en begeleidt u in het strafproces.
Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Het eerste gesprek is geheel vrijblijvend en altijd de eerste 30 minuten kosteloos.
