Kinderporno is een ernstig zedendelict waarin verschillende kinderpornografische activiteiten strafbaar staan gesteld. Vóór 1 juli 2024 was kinderporno vastgelegd in artikel 240b Sr (oud) en op en na 1 juli 2024 is kinderporno strafbaar gesteld in artikel 252 Sr (nieuw) en de strafverzwarende strafbedreiging staat in 254 Sr (nieuw).
Artikel 252 Sr (kinderporno) luidt:
Degene die een visuele weergave van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking waarbij een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt is betrokken of schijnbaar is betrokken, verspreidt, aanbiedt, openlijk tentoonstelt, vervaardigt, invoert, doorvoert, uitvoert, verwerft, in bezit heeft of zich de toegang daartoe verschaft, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Dit artikel stelt het verspreiden, aanbieden, openlijk tentoonstellen, vervaardigen, invoeren, doorvoeren, uitvoeren, verwerven, in bezit hebben of zich de toegang verschaffen van/tot een visuele weergave van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking of gegevens die geschikt zijn om zo’n visuele weergave te vormen van een seksuele gedraging of een gegevensdrager bevattende gegevens die daartoe geschikt zijn, waarbij een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt is betrokken of schijnbaar is betrokken.
Voorwaarden kinderporno
Een wijziging is dat de term “afbeelding” uit het artikel 240b Sr (oud) is vervangen door de techniekonafhankelijker term “visuele weergave”. Hiermee wordt aangesloten bij de in richtlijn 2011/93/EU gebruikte terminologie in de definitie van kinderpornografie (artikel 2, onder c). In aanvulling op de term visuele weergave is het van belang dat in geval van digitale opslag van een kinderpornografische visuele weergave door gebruik van een clouddienst onderscheid moet worden gemaakt tussen de voor de gebruiker beschikbare digitale opslagruimte en de gegevensdrager waarop die opslagruimte zich bevindt. In de praktijk is bij cloudopslag de feitelijke bestandslocatie van de visuele weergave vaak onbekend, maar kan wel worden vastgesteld dat in de desbetreffende cloudomgeving kinderpornografisch materiaal aanwezig is. In dat geval kan vervolging plaatsvinden voor het zich toegang verschaffen tot de gegevensdrager bevattende gegevens die geschikt zijn om een visuele weergave te vormen of het in bezit hebben van een visuele weergave (of gegevens die geschikt zijn om een visuele weergave te vormen).
Onder de formulering “seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking waarbij een persoon die kennelijk de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt is betrokken of schijnbaar is betrokken”, geldt volgens de eerdere jurisprudentie van de Hoge Raad een seksuele gedraging van een kind met een ander, van een ander met een kind en van een kind met zichzelf. Ook minder expliciete seksuele gedragingen, die omschreven kunnen worden als “poseren”, waarbij sprake is van een zichtbare en seksueel getinte handeling of houding vallen onder de reikwijdte van het begrip seksuele gedraging. Wanneer geen min of meer concrete seksuele gedraging zichtbaar is zijn andere elementen nodig voor strafbaarheid. Wanneer een weergave op zodanige wijze tot stand is gekomen dat de strekking ervan onmiskenbaar seksueel is geworden, dan is het strafbaar om deze weergave te vervaardigen, verspreiden, in bezit te hebben etc. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een weergave van een kind in een houding of omgeving die weliswaar op zichzelf of in andere omstandigheden “onschuldig” zou kunnen zijn, maar die in het concrete geval een onmiskenbaar seksuele strekking heeft, zoals (heimelijke) opnames van zich niet seksueel gedragende kinderen, die zich omkleden of douchen. Ook weergaves waarop in het geheel geen gedraging te zien is, zoals close ups van geslachtsdelen, kunnen een weergave met een onmiskenbare seksuele strekking opleveren. Aan de term “seksuele gedraging” wordt dus een ruime invulling gegeven. Ook weergaven die geen seksuele gedragingen tonen maar wel een onmiskenbaar seksuele strekking hebben worden dus als kinderpornografisch beschouwd.
Virtueel kinderpornografisch materiaal, dat betrekking heeft op een visuele weergave waarbij een kind dat de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt schijnbaar is betrokken, valt eveneens onder de reikwijdte van de strafbaarstelling. Vereist is dat het een realistische weergave van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking betreft. Met kunstmatige intelligentie komt de kwaliteit van gemaakte kinderpornografische afbeeldingen steeds dichterbij een strafbaarstelling.
Met artikel 252 wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2, onder c, en 5 van de richtlijn 2011/93/EU waarin de lidstaten wordt opgedragen diverse gedragingen met betrekking tot kinderpornografie, indien wederrechtelijk gepleegd, strafbaar te stellen en, afhankelijk van de gedraging, te bestraffen met een minimale maximumgevangenisstaf van ten minste één tot drie jaren.
Wat zijn de straffen voor kinderporno na 1 juli 2024?
Vanwege de aard en ernst van kinderporno staat er nu een hogere wettelijke strafbedreiging tegenover en een eigen kwalificatie. Het wettelijke strafmaximum voor kinderpornografie wordt verhoogd tot ten hoogste zes jaren gevangenisstraf (of een geldboete van de vijfde categorie). Dit strafmaximum stelt volgens de parlementaire geschiedenis de rechter in staat tot het voeren van een adequaat strafvorderings- en straftoemetingsbeleid, passend bij de aard en ernst van de delictsgedraging. Voor de goede orde gaan de LOVS richtlijnen 2025 nog uit van het oude artikel 240b Sr dus de praktijk zal moeten uitmaken of de strafmaat vergelijkbaar zal zijn. De in artikel 252 Sr (nieuw) bepaalde gevangenisstraf kan in geval van beroep of gewoonte maken met drie jaren worden verhoogd op grond van artikel 254 Sr (nieuw). In dat geval kan de wettelijke strafbedreiging negen jaren gevangenisstraf (of een geldboete van de vijfde categorie) worden.
Bij een veroordeling wegens kinderporno is in de regel een onvoorwaardelijke gevangenisstraf aan de orde, vaak met bijzondere voorwaarden en een lange proeftijd. Het taakstrafverbod is van toepassing. Een combinatie met een taakstraf is in de regel wel mogelijk.
Uiteraard komt er bij een veroordeling een aantekening op het strafblad waardoor bepaalde beroepen nooit meer uitgeoefend kunnen worden (een beroepsverbod ligt overigens ook in de rede als bijkomende straf).
Wat is belangrijk in de bewijsvoering?
De nieuwe zedendelicten hebben gevolgen voor de bewijsvoering. Voor een veroordeling voor artikel 252 Sr wordt er een ruimere invulling gegeven aan door de term seksuele gedraging want ook weergaven die geen seksuele gedragingen tonen maar wel een onmiskenbaar seksuele strekking hebben worden dus als kinderpornografisch beschouwd. In de huidige omschrijving van het artikel doet het middel waarmee degene die zich toegang verschaft tot kinderpornografisch materiaal niet meer ter zake voor de strafwaardigheid. Het zich toegang verschaffen veronderstelt dat dit welbewust gebeurt maar er is dus wel een actieve handeling vereist.
De wereld digitaliseert en dat betekent dat, bij een ontkennende verdachte, kennis van cybercrime en ICT onontbeerlijk is. In digitale zedenzaken is de bewijsvoering vaak complex omdat er sprake kan zijn van overgenomen (gehackte) accounts door middel van (bijvoorbeeld) een active attack, botnet, clickjacking, deepfake, identiteitsdiefstal, keylogger, malware, passive attack, phishing, sim-swapping, social engineering, spoofing, spyware, trojan horse, virus, whaling en/of een computerworm. De rechtspraak is over het algemeen bijzonder slecht geïnformeerd als het gaat over digitale kennis en vaak wordt enkel de nadruk gelegd op de vraag of de weergaven als kinderporno gekwalificeerd kunnen worden. AMBT Advocaten heeft advocaten die afgestudeerd zijn in cybercrime en ICT recht en kunnen u derhalve vakkundig bijstaan.
Wat kan een advocaat betekenen?
Een advocaat speelt een cruciale rol, zowel voor verdachten als slachtoffers van kinderporno:
- Voor verdachten:
Een verdenking van artikel 252 Sr kan enkel afgedaan worden door de verdachte te dagvaarden om bij de rechter te verschijnen.
De straffen bij een veroordeling voor overtreding van artikel 252 Sr kunnen fors zijn. In ieder geval wordt – gelet op het taakstrafverbod – een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van ten minste één dag opgelegd. Het taakstrafverbod geldt voor misdrijven waarop een gevangenisstraf van zes jaar of meer is gesteld en die een ernstige inbreuk op de lichamelijke integriteit van het slachtoffer ten gevolge hebben gehad. Voor de toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, kunnen de gevolgen van een veroordeling voor artikel 252 Sr groot zijn. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Gelet op de belangen die op het spel staan is het verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Het is van belang om vooraf te weten wat u kunt verwachten en welke technische verweren namens u gevoerd kunnen worden.
Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen.
- Voor slachtoffers:
Rechtsbijstand aan slachtoffers (en ouders) van zedenzaken is van enorm belang, niet alleen voor de algehele ondersteuning van het slachtoffer, maar ook voor de begeleiding door het juridische traject, bijstand bij de aangifte, vertegenwoordiging tijdens getuigenverhoren, het uitoefenen van het spreekrecht, de zitting tot aan de uitspraak in hoger beroep. Een gespecialiseerde slachtofferadvocaat zorgt ervoor dat uw belangen gedurende het hele strafproces worden behartigd.
Slachtoffers van zedenzaken krijgen kosteloos rechtsbijstand van een advocaat. Dit betekent dat de inkomenspositie van het slachtoffer dus geen rol speelt bij de toegang tot deze noodzakelijke juridische ondersteuning en de begeleiding van het indienen van een schadevergoeding.
Conclusie
Vanwege de aard en ernst van kinderporno staat er nu een hogere wettelijke strafbedreiging tegenover en een eigen kwalificatie. Het taakstrafverbod is van toepassing en de straffen kunnen verhoogd worden als er sprake is van in de artikel 254 Sr (nieuw) onder a tot en met e omschreven gevallen. Zowel verdachten als slachtoffers (en hun ouders) dienen professionele juridische bijstand te zoeken om hun rechten te beschermen. Een advocaat is onontbeerlijk bij het bieden van de juiste verdediging of het verkrijgen van gerechtigheid en dat kan in de regel op basis van gefinancierde rechtsbijstand.
