Sexchatting – een juridische uitleg

Sexchatting is een zedendelict waarbij sprake is van een vorm van (online) communicatie waarbij seksuele inhoud wordt gedeeld via chatberichten, telefoongesprekken, of in persoon. Per 1 juli 2024 is de zedenwetgeving ingrijpend gewijzigd. Artikel 251 Sr is de rechtsopvolger van verschillende artikelen waarin het seksueel benaderen van kinderen beneden de leeftijd van zestien jaren strafbaar is gesteld. Het betreft het seksueel corrumperen van kinderen (eerste lid, onder b) en grooming (eerste lid, onder c) en sexchatting (eerste lid, onder a). In dit artikel behandelen we sexchatting op grond van artikel 251 lid 1 sub a Sr (nieuw) van op of na 1 juli 2024. Artikel 251 Sr luidt als volgt:

1. Degene die een kind beneden de leeftijd van zestien jaren of een persoon die zich voordoet als een kind beneden de leeftijd van zestien jaren:
   1. indringend mondeling of schriftelijk seksueel benadert op een wijze die schadelijk te achten is voor kinderen beneden de leeftijd van zestien jaren;
   1. getuige doet zijn van een handeling of een visuele weergave van seksuele aard of met een onmiskenbaar seksuele strekking op een wijze die schadelijk te achten is voor kinderen beneden de leeftijd van zestien jaren; of
   1. een ontmoeting voorstelt voor seksuele doeleinden en enige handeling onderneemt tot het verwezenlijken van die ontmoeting;

wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.

• Met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft degene die de gedragingen, bedoeld in het eerste lid, begaat ten aanzien van een kind in de leeftijd van zestien tot achttien jaren of een persoon die zich als zodanig voordoet onder de in artikel 245, eerste lid, omschreven omstandigheden.
• Niet strafbaar is degene die als leeftijdsgenoot de in het eerste lid, aanhef en onder c, bedoelde gedraging begaat in het kader van een gelijkwaardige situatie tussen diegene en dat kind, voor zover dat kind ten minste de leeftijd van twaalf jaren heeft bereikt.

Sexchatting, artikel 251 lid 1, sub a Sr

In de aanhef en onder a wordt het indringend mondeling of schriftelijk seksueel benaderen van een kind beneden de leeftijd van zestien jaren strafbaar gesteld. Het betreft gedrag waarbij kinderen op indringende en niet leeftijdsconforme wijze, offline of online, worden benaderd voor seksuele doelen. De bestanddelen die van belang zijn:

1. seksueel benaderen, hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat het dient te gaan om een benadering van seksuele aard. De seksuele benadering dient mondeling of schriftelijk te zijn. Hierbij kan worden gedacht aan online chatten of het voeren van telefoongesprekken maar ook gesprekken aan de koffietafel vallen daaronder.
2. Indringend, daarvoor is vereist dat voor strafbaarheid de seksuele benadering een bepaalde intensiteit moet hebben. Van indringende seksuele benadering kan bijvoorbeeld sprake zijn als een kind online of telefonisch seksueel wordt ingepalmd of geïntimideerd waarbij geprobeerd wordt het kind los te weken van de ouders of de vertrouwde omgeving of het kind schaamte wordt aangepraat. Bij de beoordeling kunnen de duur en frequentie van het contact een factor van betekenis zijn maar dat hoeft niet. Het hangt af van de omstandigheden van het geval. Voorbeelden van seksuele benaderingen die niet worden aangemerkt als indringend is telefonisch hijgen en snel weer ophangen of het enkele verzenden van het bericht “wil je seks?”.

Bij seksualiserende benadering van zeventien- en achttienjarigen kan er onder omstandigheden sprake zijn van strafbaarheid als er sprake is van de in artikel 245, eerste lid Sr genoemde omstandigheden. Het gaat dan om een afhankelijkheidsrelatie.

Tot slot is het verschil tussen indringende mondelinge en schriftelijke seksuele benadering en (poging tot) grooming (onderdeel c) dat voor strafbaarheid van indringende mondelinge of schriftelijke seksuele benadering geen sprake hoeft te zijn van het doen van een voorstel tot een ontmoeting voor seksuele doeleinden.

Het schadelijkheidscriterium

Het schadelijkheidscriterium in de onderdelen a en b is overgenomen uit het vorige artikel 240a Sr (oud). Dit criterium houdt in dat het strafbaar gestelde gedrag in het algemeen voor personen jonger dan zestien jaar niet leeftijdsconform is en daarom schadelijk zal zijn te achten. Voor onderdeel c (grooming) is dit criterium niet van toepassing.

De lokpuber

De onder a tot en met c genoemde gedragingen zijn in de aanhef van het eerste lid ook strafbaar gesteld ten aanzien van “iemand die zich voordoet als een persoon beneden de leeftijd van zestien jaren”. De daadwerkelijke betrokkenheid van een kind beneden de leeftijd van zestien jaar behoeft daarmee niet in alle gevallen te worden bewezen en daarmee is dus de inzet van de figuur van de zogenaamde “lokpuber”, mogelijk bij sexchatting. In alle gevallen waarin een lokprofiel wordt ingezet geldt het uitlokkingsverbod (het Tallon-criterium). Simpel gezegd betekent dit dat de verdachte door het optreden van de opsporingsambtenaar niet mag worden gebracht tot andere handelingen dan die waarop zijn opzet reeds van tevoren was gericht. De beslissing tot inzet van een lokprofiel in een concrete zaak alsmede de wijze waarop dit geschiedt is voorbehouden aan het OM.

Wat zijn de straffen voor sexchatting?

De straffen bij een veroordeling voor overtreding van artikel 251 Sr (nieuw) zijn maximaal twee jaren gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. De straffen zullen bij sexchatting nog redelijk licht zijn, waarbij gedacht kan worden aan een taakstraf en/of een voorwaardelijke gevangenisstraf. Voor de toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, kunnen de gevolgen van een veroordeling echter groot zijn. Gelet hierop, is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Zeker gelet op de belangen die op het spel staan is het verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Het is van belang om vooraf te weten wat men kan verwachten en welke verweren namens de verdachte gevoerd kunnen worden.

Wat kan een advocaat betekenen?

Een advocaat speelt een cruciale rol, zowel voor verdachten als slachtoffers van sexchatting:

1. Voor verdachten:

Een verdenking van artikel 251 Sr (nieuw) kan complex zijn. Zeker als er sprake is van een lokmiddel maar vaak komt het ook neer op de interpretatie van tekst en, bovendien moeten de feiten binnen de delictsomschrijving passen.

Onze advocaten zijn bereid om u ook pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen.

• Voor slachtoffers:

Rechtsbijstand aan slachtoffers van zedenzaken is van enorm belang, niet alleen voor de algehele ondersteuning van het slachtoffer, maar ook voor de begeleiding door het juridische traject, bijstand bij de aangifte, vertegenwoordiging tijdens getuigenverhoren , het uitoefenen van het spreekrecht, de zitting tot aan het vonnis in hoger beroep. Een gespecialiseerde slachtofferadvocaat zorgt ervoor dat uw belangen gedurende het hele strafproces worden behartigd.

Slachtoffers van zedenzaken krijgen kosteloos rechtsbijstand van een advocaat. Dit betekent dat de inkomenspositie van het slachtoffer dus geen rol speelt bij de toegang tot deze noodzakelijke juridische ondersteuning en de begeleiding van het indienen van een schadevergoeding.

Conclusie

Sexchatting, zoals gereguleerd in artikel 251 lid 1, onder a is strafbaar als er sprake is van het indringend mondeling of schriftelijk seksueel benaderen van minderjarigen beneden de zestien jaren. Als er sprake is van een afhankelijkheidsrelatie dan geldt dit ook voor 16-17 jarigen. Het schadelijkheidscriterium is van toepassing bij sexchatting en de inzet van een lokpuber is mogelijk.

Zowel verdachten als slachtoffers hebben recht op juridische bijstand om hun belangen te beschermen. Een advocaat kan hierbij een cruciale rol spelen, zowel tijdens het strafproces als bij het indienen van schadeclaims namens het slachtoffer.