Iedere bestuurder van een motorvoertuig in Nederland moet beschikken over een geldig rijbewijs. Toch komt het regelmatig voor dat iemand rijdt terwijl het rijbewijs niet (meer) geldig is. Bijvoorbeeld vanwege een ontzegging van de rijbevoegdheid, een invordering, of vanwege een CBR maatregel. Rijden zonder geldig rijbewijs is strafbaar, en de gevolgen kunnen verder gaan dan alleen een boete. In dit artikel leest u wat rijden zonder geldig rijbewijs precies inhoudt, of het een misdrijf is, en welke straffen kunnen worden opgelegd.
Wat houdt rijden zonder geldig rijbewijs in?
Van rijden zonder geldig rijbewijs is sprake wanneer iemand een motorvoertuig bestuurt zonder dat hij of zij beschikt over een geldig rijbewijs voor dat voertuig. Artikel 107 lid 1 WVW ziet op het in het geheel niet beschikken over een geldig Nederlands rijbewijs dus de bestuurder heeft nooit een rijbewijs gehaald. Artikel 9 WVW ziet op de situatie dat de bestuurder wel een geldig rijbewijs heeft, maar niet langer bevoegd was om het motorrijtuig te besturen vanwege een opgelegde ontzegging van de rijbevoegdheid, de invordering van het rijbewijs, of de ongeldigverklaring van het rijbewijs.
Dit artikel gaat over het rijden zonder geldig rijbewijs dus de situatie die voortvloeit uit artikel 9 WVW. Een rijbewijs kan om verschillende redenen zijn geldigheid verliezen en de meest bekende zijn als volgt:
- Een onderzoek naar de rijgeschiktheid door het CBR, waarbij een psychiater onderzoek gaat doen. Wanneer de psychiater tot een diagnose alcoholmisbruik komt en de betrokkene rijongeschikt acht, zal het CBR het rijbewijs voor een bepaalde duur ongeldig verklaren.
- Een rijbewijs kan zijn geldigheid verliezen wanneer een betrokkene niet meewerkt aan een maatregel van het CBR. Dit kan een opgelegde cursus alcohol en verkeer (EMA), korte cursus alcohol en verkeer (LEMA), cursus gedrag en verkeer (EMG), korte cursus gedrag en verkeer (LEMG), of cursus drugs en verkeer (EMD) zijn en dat geldt ook wanneer iemand niet meewerkt aan een alcohol, drugs of medisch onderzoek van het CBR.
- Een rijbewijs kan zijn geldigheid verliezen wanneer de recidiveregeling rijden onder invloed van toepassing is. De recidiveregeling rijden onder invloed houdt in dat uw rijbewijs automatisch ongeldig wordt als u binnen vijf jaren, twee keren wordt veroordeeld voor rijden onder invloed (alcohol 1,3 promille/570, of drugs), of weigering van de ademanalyse. Het rijbewijs wordt ongeldig verklaard, waarna u opnieuw theorie- en praktijkexamen moet doen bij het CBR en een onderzoek naar de rijgeschiktheid.
- Uw rijbewijs wordt ingevorderd. De politie stuurt het ingehouden rijbewijs naar de officier van justitie bij het Openbaar Ministerie (OM). De officier van justitie beslist binnen 10 dagen of het rijbewijs ingehouden wordt of dat u het terug krijgt. Valt de 10e dag in het weekend of op en feestdag, dan hoort u de beslissing de eerste werkdag daarna.
Verschil met artikel 107 Wegenverkeerswet
Rijden zonder geldig rijbewijs wordt geregeld in artikel 107 lid 1 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat is geheel anders dan artikel 9 WVW. Dit artikel ziet op de situatie dat de bestuurder wel een rijbewijs heeft, maar niet langer bevoegd is om het motorrijtuig te besturen vanwege een opgelegde ontzegging van de rijbevoegdheid, de invordering van het rijbewijs of de ongeldigverklaring van het rijbewijs. Er is dus wel een rijbewijs gehaald, maar de bestuurder mocht niet rijden. Dit onderscheid is juridisch belangrijk, omdat er een verschil is tussen een misdrijf en een overtreding.
Voor het rijden zonder ooit een rijbewijs gehaald te hebben geldt dat dit een overtreding is en bij een eerste keer zal er een geldboete worden opgelegd. Bij een eerste overtreding wordt in de praktijk meestal een bedrag opgelegd variërend van € 340,- tot € 360,-.
Op grond van artikel 9 lid 2 Wegenverkeerswet is het rijden zonder een geldig rijbewijs een misdrijf. In artikel 176 lid 2 Wegenverkeerswet is hierop een maximale gevangenisstraf van één jaar of een geldboete van de vierde categorie. Daarnaast kan een rijontzegging van maximaal vijf jaren worden opgelegd.
Bekeuring voor rijden zonder geldig rijbewijs
Wanneer u wordt aangehouden terwijl u zonder geldig rijbewijs rijdt, zal de politie een proces-verbaal opmaken. In veel gevallen zal u worden opgeroepen om te verschijnen bij het Openbaar Ministerie voor het opleggen van een strafbeschikking of u ontvangt een dagvaarding om voor de politierechter te verschijnen. Wanneer u bent opgeroepen voor het OM dan kunt u aanspraak maken op een gratis consult van een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. AMBT Advocaten staat hiervoor ingeschreven en elke burger komt daarvoor in aanmerking. Er wordt niet gekeken naar uw draagkracht dus of u nu miljonair bent of in de bijstand zit. Iedereen heeft recht op gratis advies dus maak daar gebruik van.
Het is absoluut geen garantie dat u een bekeuring krijgt voor het rijden met een ongeldig rijbewijs. Op grond van de oriëntatiepunten voor straftoemeting wordt als richtlijn een gevangenisstraf van twee weken gehanteerd. Als er voldoende wettig en overtuigend bewijs voorhanden is loopt u dus een reëel risico. Wanneer het om een eerste keer gaat dan kan er een boete in combinatie met een (voorwaardelijke) rijontzegging worden opgelegd maar bij recidive is een gevangenisstraf in de regel onvermijdelijk.
Hoogte van de boete
De boete voor rijden zonder geldig rijbewijs kan oplopen tot enkele duizenden euro’s. De exacte hoogte hangt af van de (persoonlijke) omstandigheden en de vraag of iemand eerder voor hetzelfde feit is veroordeeld. Wanneer er sprake is van recidive, kan het Openbaar Ministerie besluiten de zaak aan de politierechter voor te leggen en in dat geval kan er een gevangenisstraf volgen in combinatie met een ontzegging van de rijbevoegdheid.
Wanneer is het verstandig een advocaat in te schakelen?
Zowel slachtoffers als verdachten van een verkeerszaak van het rijden zonder een geldig rijbewijs hebben recht op deskundige juridische bijstand. Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat kan u bijstaan als u wordt verdacht van een verkeerszaak. Bent u slachtoffer, dan kunt u terecht bij een slachtofferadvocaat die ervaring heeft met verkeerszaken binnen het strafrecht.
- Voor verdachten:
Bij een verdenking van het rijden zonder een geldig rijbewijs kunnen de straffen bij een veroordeling fors zijn. Voor de toekomst, en met name met betrekking tot de aanvraag van een VOG, kunnen de gevolgen van een veroordeling groot zijn. De advocaten van AMBT Advocaten zijn ervaren strafrechtspecialisten op het gebied van verkeerszaken. Wij zullen u bijstaan vanaf het moment dat er een verdenking rijst. Onze specialisten, voorzien u van verhoorbijstand, analyseren het strafdossier en bepalen samen met u de beste strategie om het gewenste resultaat te bereiken.
Bij een verdenking van een misdrijf zal u in de regel worden gedagvaard om bij de politierechter te verschijnen. Bij een eerste maal zal u worden uitgenodigd voor een TOM-gesprek bij het Openbaar Ministerie. In beide gevallen is het van groot belang dat u zich laat bijstaan door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat. Het is verstandig dat u zich vooraf goed laat informeren. Een strafrechtadvocaat zal u vooraf informeren over wat u kunt verwachten en welke verweren namens u gevoerd kunnen worden. Wat met enige regelmaat voorkomt is dat de bestuurder niet weet dat zijn of haar rijbewijs ongeldig is verklaard. Dit is een belangrijk verweer want uit de praktijk blijkt wel dat er veel misgaat met de postbezorging. Uiteindelijk gaat het erom of u redelijkerwijs moest weten dat uw rijbewijs ongeldig was verklaard. Tot slot kan een verkeersrechtadvocaat u tevens hangende de strafzaak ondersteunen in een verzoek tot teruggave rijbewijs.
Onze advocaten zijn bereid om u pro deo bij te staan, mits u daarvoor in aanmerking komt gelet op de wettelijk vastgestelde inkomensgrenzen. U hoeft dan uitsluitend een kleine eigen bijdrage te betalen. Het adviesgesprek “gratis consult” voorafgaand aan het OM-hoorgesprek is altijd gratis en voor iedereen.
- Voor slachtoffers:
Rechtsbijstand aan slachtoffers van verkeerszaken is vaak van enorm belang, niet alleen voor de algehele ondersteuning van het slachtoffer, maar met name als het gaat om het spreekrecht uitoefenen. Bij het verkrijgen van een schadevergoeding zal één van onze letselschadeadvocaten u ondersteunen bij het vaststellen van de aansprakelijke partij. In de meeste gevallen verloopt de afhandeling via de verzekeraar van het voertuig. Zorg ervoor dat u, met specialistische hulp, de schadevergoeding en de toedracht goed onderbouwt. Dat voorkomt vertraging of onduidelijkheid in het letselschadedossier.
Een onbekende of onverzekerde bestuurder betekent niet dat u in de kou staat. Met een goed onderbouwd verzoek voor het Waarborgfonds Motorverkeer kunt u alsnog in aanmerking komen voor een schadevergoeding. Eén van onze letselschadeadvocaten zal uw situatie in kaart brengen en vervolgens een verzoek indienen die aan de voorwaarden voldoet.
In dit soort zaken kunt u het beste terecht bij een letselschadeadvocaat om uw recht op een schadevergoeding veilig te stellen. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Het eerste gesprek is altijd gratis en vrijblijvend en na een erkenning van de aansprakelijkheid door de bestuurder/verzekeraar blijft de juridische ondersteuning ook kosteloos.
Heeft u een OM-oproep ontvangen of bent u gedagvaard voor rijden zonder geldig rijbewijs?
Neem dan contact op met een gespecialiseerde advocaat om uw situatie te bespreken. Wanneer u een OM-oproep heeft ontvangen dan heeft u altijd recht op een gratis gesprek met een strafrechtadvocaat. Dit noemen we een standaard consult. De verdachten kunnen dit consult voorafgaand aan het verhoor bij de officier van justitie krijgen wegens de oplegging van een strafbeschikking (eerste en tweede lid van artikel 257c van het Wetboek van Strafvordering).
Er vindt geen draagkrachttoets plaats en er wordt geen eigen bijdrage opgelegd. Het OM wijst in alle uitnodigingen voor een verhoor de verdachte op de mogelijkheid van een standaard consult.
Conclusie
Rijden zonder geldig rijbewijs is strafbaar volgens artikel 9 lid 2 Wegenverkeerswet en is een misdrijf. In artikel 176 lid 2 Wegenverkeerswet staat hierop een maximale gevangenisstraf van één jaar of een geldboete van de vierde categorie. Daarnaast kan een rijontzegging van maximaal vijf jaren worden opgelegd. Het gaat daarbij om situaties waarin iemand een motorvoertuig bestuurt zonder dat hij of zij beschikt over een geldig rijbewijs.
Op grond van de oriëntatiepunten voor straftoemeting wordt als richtlijn een gevangenisstraf van twee weken gehanteerd. Als er voldoende wettig en overtuigend bewijs voorhanden is loopt u dus een reëel risico. Wanneer het om een eerste keer gaat dan kan er een boete in combinatie met een (voorwaardelijke) rijontzegging worden opgelegd maar bij recidive is een gevangenisstraf in de regel onvermijdelijk. Wanneer u geen bericht heeft ontvangen van het CBR over de ongeldigheid van uw rijbewijs dan valt er goed verweer te voeren tegen de verdenking.
FAQ
Is mijn rijbewijs ongeldig als deze is verlopen?
Nee, maar u mag niet meer rijden zodra uw rijbewijs is verlopen. Wanneer u toch rijdt, loopt u het risico dat u een boete van de politie krijgt. Tot slot bent u (mogelijk) niet verzekerd bij ongelukken. Uw rijbewijs is echter niet ongeldig en u begaat ook geen misdrijf.
Het is wel belangrijk om uw rijbewijs op tijd te verlengen bij de gemeente. Doet u dat niet en gaat u toch rijden, dan kunt u een verkeersboete krijgen voor het rijden met een verlopen rijbewijs.
Is rijden zonder geldig rijbewijs een misdrijf?
Ja, in alle gevallen wordt rijden zonder geldig rijbewijs aangemerkt als een misdrijf volgens artikel 9 lid 2 Wegenverkeerswet. Dit betekent dat het Openbaar Ministerie de zaak strafrechtelijk kan vervolgen en dat een veroordeling kan leiden tot een strafblad.
Wat gebeurt er als ik word aangehouden zonder geldig rijbewijs?
Wanneer u wordt aangehouden terwijl u zonder geldig rijbewijs rijdt, maakt de politie meestal een proces-verbaal op. Bij een verdenking van een misdrijf zal u in de regel worden gedagvaard om bij de politierechter te verschijnen. Bij een eerste maal zal u mogelijk worden uitgenodigd voor een OM-gesprek bij het Openbaar Ministerie.
