Het alarmnummer 112 is bedoeld voor spoedgevallen waarbij directe inzet van politie, brandweer of ambulance vereist is. Misbruik van 112, zoals het plegen van een valse melding of het herhaaldelijk onnodig bellen, is strafbaar en kan leiden tot forse sancties.
In Nederland valt misbruik van het alarmnummer onder het strafrecht. Wie opzettelijk een onnodige of valse melding doet, kan worden vervolgd op grond van artikel 142 van het Wetboek van Strafrecht. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarin iemand belt met een verzonnen incident, of bewust onduidelijke of verwarrende informatie verstrekt die leidt tot nodeloze inzet van hulpdiensten.
Wanneer is bellen naar 112 strafbaar?
Niet elke foutieve melding is strafbaar. Alleen wanneer sprake is van opzettelijk misbruik, kan het Openbaar Ministerie overgaan tot vervolging. Voorbeelden zijn:
- Het doen van een valse bommelding
- Het herhaaldelijk bellen zonder noodzaak
- Het verstoren van de bereikbaarheid van 112
Dergelijk gedrag kan niet alleen leiden tot een geldboete of taakstraf, maar ook tot een gevangenisstraf tot maximaal drie maanden, afhankelijk van de ernst van het incident.
Artikel 142 Sr
Artikel 142 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) is een bepaling die zich richt op het strafbaar stellen van het misbruik van een alarmnummer dan wel door het valselijk voorwenden van een calamiteit.
Inhoud van artikel 142 Sr:
- “Hij die opzettelijk door valse alarmkreten of signalen de rust verstoort, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie.
- Hij die opzettelijk, zonder dat daartoe de noodzaak aanwezig is, gebruik maakt van een alarmnummer voor publieke diensten wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de derde categorie.”
Juridische analyse
- Rust
Onder “rust” in de zin van art. 142 lid 1 Sr moet worden verstaan: de openbare rust, de rust van de buurt of van naaste omwonenden. - Verstoren
Onder “rust verstoren” in de zin van art. 142, eerste lid, Sr vallen de situaties te brengen waarin de valse alarmkreten of signalen personen die uit hoofde van hun functie gehouden zijn op te treden tegen (dreigende) inbreuken op de rechtsorde in de waan hebben gebracht dat hun bemoeienis werd verlangd, waardoor zij onnodige activiteiten hebben ontplooid. - Misbruik landelijk nummer 112
Zoals uit het voorgaande kan worden afgeleid is aan art. 142 Sr tweede lid om de strafbaarheid van misbruik van het landelijk alarmnummer als zodanig strafbaar te stellen. Dit kan bijvoorbeeld zijn door obscene of anderszins ongepaste uitlatingen. In de kern komt het erop neer dat hierdoor het goed functioneren van de alarmcentrale in het gedrang kan komen.
Wat is de straf voor het misbruiken van 112?
De straf voor het overtreden van artikel 142 Sr is maximaal een jaar of geldboete van de vierde categorie. De straf voor misbruik van het alarmnummer is aanzienlijk lager.
Wat als u per ongeluk 112 belt?
Het kan iedereen overkomen. U drukt per ongeluk op de noodknop van de telefoon of uw kind speelt met uw mobiel en ineens wordt het alarmnummer 112 gebeld. In zulke gevallen is het belangrijk om niet direct op te hangen. Neem juist op wanneer de meldkamer terugbelt en leg rustig uit dat het om een vergissing gaat. Het per ongeluk bellen van 112 is op zichzelf niet strafbaar, zolang er geen sprake is van opzet of misbruik. Wel zorgt het onnodig bezet houden van de lijn voor vertraging in echte noodgevallen. De meldkamer registreert dit soort meldingen, en bij herhaling kan het alsnog gevolgen hebben. Wees dus altijd voorzichtig met uw toestel, vooral bij functies zoals ‘noodoproep met één druk op de knop’.
Conclusie
In artikel 142 Wetboek van Strafrecht is er tussen beide strafbepalingen een kleine overlap want het misbruik van een alarmnummer door het valselijk voorwenden van een calamiteit kan zowel onder het eerste als het tweede lid van artikel 142 Sr worden gebracht. Immers, is het voorwenden van een calamiteit een bijzondere vorm van misbruik van een alarmcentrale of is omgekeerd misbruik van een alarmcentrale een specifieke vorm van een valse calamiteitmelding? Mocht u zich voor deze discussie zien gesteld, raadpleeg dan zo spoedig mogelijk een strafrechtadvocaat.
