Hoewel belastingontwijking op zichzelf legaal is, ontstaat er een grijs gebied wanneer deze praktijken als “agressief” worden gezien of wanneer er misbruik van de regels plaatsvindt. In dit artikel bespreken we het verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking, voorbeelden van belastingontwijking, en de rol van een advocaat als belastingontwijking als illegaal wordt aangemerkt.
Wat is belastingontwijking?
Belastingontwijking houdt in dat iemand gebruikmaakt van wettelijke regelingen om de belastingdruk te verminderen. U blijft daarbij binnen de grenzen van de wet. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van aftrekposten, vrijstellingen of fiscale constructies die door de wetgever zijn toegestaan. Het doel is om zo min mogelijk belasting te betalen, zonder regels te overtreden.
Belastingontwijking is in beginsel toegestaan, maar kent wel grenzen. Wanneer constructies uitsluitend worden opgezet om belasting te besparen en geen reëel economisch doel hebben, kan de Belastingdienst ingrijpen. Op grond van het leerstuk van fraus legis (wetsontduiking) kan een constructie alsnog worden genegeerd, ook al lijkt deze formeel binnen de wet te passen.
Het is belangrijk om belastingontwijking te onderscheiden van belastingontduiking.
Wat is het verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking?
Het belangrijkste verschil tussen belastingontwijking en belastingontduiking is de wettigheid.
Bij belastingontwijking wordt er gebruikgemaakt van wettelijke constructies om minder belasting te betalen. Dit is toegestaan zolang het binnen de regels blijft.
Belastingontduiking is daarentegen illegaal en houdt in dat iemand (opzettelijk) de belastingwet overtreedt, bijvoorbeeld door inkomsten te verzwijgen of onjuiste gegevens in te vullen op de belastingaangifte. Kortom, belastingontwijking is legaal en belastingontduiking is illegaal. Lees meer over belastingontduiking.
Wat is agressieve belastingontwijking?
Agressieve belastingontwijking is een vorm van belastingplanning waarbij op een geavanceerde, vaak grensverleggende manier gebruik wordt gemaakt van belastingregels om de belastingdruk te minimaliseren. U kunt bijvoorbeeld denken aan:
- Complexe of internationale constructies die juridisch toegestaan lijken, maar maatschappelijk onwenselijk zijn, zoals doorstroomvennootschappen via belastingparadijzen of kunstmatige constructies zonder echte economische activiteit
Overheden pakken dit steeds strenger aan, onder andere via Europese regelgeving zoals de ATAD-richtlijnen.
Het toepassen van dergelijke fiscale structuren in belastingparadijzen of “brievenbusfirma’s,” wordt in toenemende mate aan banden gelegd door wetgeving in de EU en internationale organisaties.
Is belastingontwijking strafbaar?
Belastingontwijking is op zichzelf niet strafbaar zolang het binnen de wet blijft. De grens tussen legale belastingontwijking en illegale belastingontduiking kan echter vervagen wanneer er sprake is van misbruik van de wet of belastingregels. Agressieve belastingontwijking wordt vaak ontmoedigd en kan in sommige gevallen als belastingontduiking worden gezien.
Wanneer wordt belastingontwijking illegaal?
Belastingontwijking wordt illegaal wanneer het buiten de regels van de wet omgaat en wordt gekwalificeerd als belastingontduiking. Dit kan gebeuren als er sprake is van schijnconstructies of wanneer er geen daadwerkelijke economische activiteit plaatsvindt in een land waar inkomsten worden opgegeven. Zowel in Nederland als in de Europese Unie worden steeds meer maatregelen genomen om agressieve belastingontwijking aan te pakken, zoals de Anti-Tax Avoidance Directive (ATAD) van de EU, die bedoeld is om kunstmatige constructies te voorkomen.
Legale manieren
Er zijn verschillende manieren waarop belastingontwijking legaal kan worden toegepast. Enkele voorbeelden zijn:
- Gebruik van fiscale aftrekposten: Zoals hypotheekrenteaftrek of ondernemersaftrekposten.
- Internationale belastingconstructies: Door inkomsten via landen met lage belastingtarieven te laten lopen, zoals het opzetten van een holding in een land met een gunstig belastingklimaat.
- Uitstel van belastingheffing: Via pensioenregelingen of investeringsregelingen die belastingverplichtingen verplaatsen naar een later tijdstip.
Deze methoden zijn legaal en worden veelal gebruikt door bedrijven en individuen om belastingefficiënt te handelen.
Wat kan een advocaat betekenen?
Zolang er sprake is van legale belastingontwijking is een gespecialiseerde advocaat niet nodig maar op het moment dat de Belastingdienst vindt dat er sprake is van illegale belastingontwijking (dus ontduiking) en dreigt met boetes of juridische stappen is het verstandig om tijdig een gespecialiseerde advocaat in het economisch strafrecht in te schakelen.
Twijfelt u of uw situatie nog binnen de wet valt?
Voorkom risico’s en laat uw zaak beoordelen door een gespecialiseerde advocaat. Zo weet u direct waar u aan toe bent en voorkomt u juridische problemen achteraf. Neem contact op met een advocaat voor persoonlijk, juridisch advies.
Conclusie
Belastingontwijking is het legaal verlagen van de belastingdruk door gebruik te maken van bestaande regels. Agressieve belastingontwijking, die vaak op grensverleggende en ondoorzichtige wijze plaatsvindt, kan echter door de overheid als ongewenst worden beschouwd en soms zelfs als belastingontduiking worden aangemerkt. Een advocaat kan u adviseren en ondersteuning bieden als de Belastingdienst u verdenkt van belastingontduiking
